Vikipediya - Yañı saifeler

Syndicate content
QIRIMTATAR VİKİPEDİYASINIÑ MALÜMATI
Updated: 2 days 13 hours ago

Salaçıq

Tue, 02/07/2024 - 18:07

Devlet Geray:

{{MY-Qırım
|tip = şeer
|qırımtatar adı = Salaçıq
|original adı =
|memleket =
|tuğra =
|bayraq =
|tuğra eni =
|bayraq eni =
|lat_deg=44 |lat_min=45 |lat_sec=10
|lon_deg=33 |lon_min=51 |lon_sec=39
|CoordAddon =
|CoordScale =
|memleket haritasınıñ büyükligi = 300
|region1 haritasınıñ büyükligi = 300
|region2 haritasınıñ büyükligi = 300
|region1 haritası =
|region2 haritası = Baghchasaray-Baghchasaray locator map.png
|region1 türü = Region
|region1 = Qırım Muhtar Cumhuriyeti
|cedvelde region1 adı =
|region2 türü = Rayon
|region2 = Bağçasaray rayonı
|cedvelde region2 adı =
|içki bölünüv =
|baş türü =
|baş =
|temeli qoyulğan tarihı = XIII asırı
|ilki añıluv =
|bu seneden berli statuslı =
|meydanlıq =
|yükseklik =
|iklim =
|resmiy til =
|resmiy til-ref =
|eali =
|cedvelge aluv senesi =
|eali sıqlığı =
|aglomeratsiya =
|milliy terkip =
|diniy terkip =
|saat quşağı =
|DST =
|telefon kodu =
|poçta indeksi =
|poçta indeksleri =
|avtomobil kodu =
|identifikator türü =
|raqamlı identifikator =
|Commons = Salachik
|sayt =
}}
'''Salaçıq''' — [[Çufut-Qale]] eteginde qadimiy şeerdir, [[Qırım hanlığı|Qırım hanlığınıñ]] birinci paytahtı (1532 senesine qadar)<ref>{{cite web|url=http://handvorec.ru/pamyatniki/istoricheskij-kvartal-salachik/istoriko-arheologicheskij-kompleks-salachik/|title=Историко-археологический комплекс Салачик|publisher=Бахчисарайский историко-культурный и археологический музей-заповедник|accessdate=2018-06-20|lang=|archive-date=2018-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20180620233834/http://handvorec.ru/pamyatniki/istoricheskij-kvartal-salachik/istoriko-arheologicheskij-kompleks-salachik/|deadlink=no}}</ref>. 1667 senesi çıqqan [[Evliya Çelebi|Evliya Çelebi]] [[Seyahatname]] eserinde Eski Salaçiq olaraq añıla<ref>{{книга
|автор = Эвлия Челеби.
|заглавие = Книга путешествий Эвлии Челеби. Походы с татарами и путешествия по Крыму (1641-1667 гг.)
|оригинал =
|ссылка = http://www.vostlit.info/Texts/rus7/Celebi/vved.phtml?id=1749
|ответственный =
|издание =
|место = Симферополь
|издательство = [[Таврия (издательство)|Таврия]]
|год = 1996
|страниц = 240
|страницы = 200
|серия =
|isbn =
|тираж =
|archive-date = 2021-10-24
|archive-url = https://web.archive.org/web/20211024072522/http://www.vostlit.info/Texts/rus7/Celebi/vved.phtml?id=1749
}}</ref>. [[Ruslar]]nıñ bir qaç basqınlarından soñ bu büyük şeer yer yüzünden yoq etildi ve silyindi.

<gallery>
File: Salachik1899.jpg|Salaçıq, 1899 senesi.
File: Salachik1910 2.jpg|Salaçıq, 1910 senesi.
File: Salachik1910 3.jpg|Salaçıq, 1910 senesi.
File: Salachik1910 4.jpg|Salaçıq, 1910 senesi.
</gallery>

== İhtar ==
<references/>

{{Bağçasaray rayonı}}
{{Qırımdaki meskün yerler}}

[[Kategoriya:Qırımtatar tarihı]]
[[Kategoriya:Bağçasaray|Bağçasaray]]

İlmi Ametov

Tue, 02/07/2024 - 17:06

Don Alessandro:

{{Kişi|name=İlmi Ametov|doğğan yeri=Kattakurgan, Özbekistan SSC, [[ŞSCB]]|ölgen yeri=[[Aqmescit]], [[Ukraina]]|doğum tarihı=[[1947]]|ölüm tarihı=[[2011]] senesi arman ayı 16-sı|zenaatı=eykelci}}
'''İlmi Ğani oğlu Ametov''' ([[1947]] — [[2011]] senesi arman ayı 16-sı) — [[Qırımtatarlar|qırımtatar]] eykelci, [[1960]] senelerinden berli qırımtatar milliy areketi faaliyetçisi<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=hldPFAdyKXk Ільмі Аметов: бунтівний скульптор | Помер 16 серпня 2011 року]</ref>.&nbsp;&nbsp;

== İhtar ==

{{DEFAULTSORT:Ametov, İlmi}}
[[Kategoriya:Eykelciler]]
[[Kategoriya:Qırım adamları]]

Sargorod şeer cemaatı

Tue, 02/07/2024 - 06:35

VolnyiLev:

{{Memuriy birlem
|Renk = {{Renk|Ukraina}}
|Qırımtatar adı = Şargorod şeer cemaatı
|Original adı = Шаргородська міська громада
|Tuğra =
|Bayraq =
|Memleket = [[Ukraina]]
|Gimn =
|Status = cemaat
|İçinde olğan memuriy birlem =
|İçki bölünüv =
|Merkez = [[Şargorod]]
|Eñ balaban şeerler =
|Peyda olğan tarihı =
|Reber =
|Название главы =
|Reber2 =
|Название главы2 =
|ĞSİK =
|ĞSİK senesi =
|ĞSİK sırası =
|Can başına ĞSİK =
|Can başına ĞSİK sırası =
|Til =
|Tiller =
|Eali =
|Cedvelge aluv senesi =
|Eali sıqlığı =
|Milliy terkip =
|Diniy terkip =
|Meydanlıq = 481,24
|Процент от площади =
|Meydanlıq sırası =
|Harita =
|Saat quşağı =
|Qısqartma =
|ISO =
|FIPS =
|Telefon kodu =
|Poçta indeksleri =
|İnternet domeni =
|Avtomiobil nomerası kodu =
|Sayt =
|İzaat =
}}
'''Şargorod şeer cemaatı''' ({{lang-uk|Шаргородська міська громада}}) - [[Ukraina]]nıñ [[Vinnıtsâ vilâyeti]]nde [[Jmerınka rayonı]]nda bir cemaatı.

== Meskün yerleri ==
'''[[Şeer]]:'''
* [[Şargorod]]

'''[[Qasaba]]lar:'''
* [[Lisnıçivka (qasaba)|Lisnıçivka]]
* [[Lukaşivka (Jmerınka rayonı)|Lukaşivka]]
* [[Mışivske]]
* [[Olihı]]

'''[[Köy]]ler:'''
* [[Andriyivka (Şargorod şeer cemaatı)|Andriyivka]]
* [[Borivske (Jmerınka rayonı)|Borivske]]
* [[Budne (Jmerınka rayonı)|Budne]]
* [[Derevyankı (Jmerınka rayonı)|Derevyankı]]
* [[Dubınkı (Jmerınka rayonı)|Dubınkı]]
* [[Gıbalivka]]
* [[Grelivka]]
* [[İvaşkivtsi (Jmerınka rayonı)|İvaşkivtsi]]
* [[Kalınivka (Jmerınka rayonı)|Kalınivka]]
* [[Konatkivtsi]]
* [[Kopıstırın]]
* [[Kozlivka (Jmerınka rayonı)|Kozlivka]]
* [[Kropıvnâ (Jmerınka rayonı)|Kropıvnâ]]
* [[Lozova (Şargorod şeer cemaatı)|Lozova]]
* [[Malövnıçe (Jmerınka rayonı)|Malövnıçe]]
* [[Nosıkivka]]
* [[Pasınkı]]
* [[Perepilçıntsi]]
* [[Pısarivka (Jmerınka rayonı)|Pısarivka]]
* [[Plebanivka (Jmerınka rayonı)|Plebanivka]]
* [[Politankı]]
* [[Polâna (Jmerınka rayonı)|Polâna]]
* [[Rolâ]]
* [[Rudanske]]
* [[Sloboda-Şargorodska]]
* [[Surogatka]]
* [[Teklivka (Jmerınka rayonı)|Teklivka]]

== İhtar ==
{{reflist}}

{{Vinnıtsâ vilâyeti}}

[[Kategoriya:Vinnıtsâ vilâyetindeki cemaatlar]]

Curın köy cemaatı

Tue, 02/07/2024 - 06:19

VolnyiLev: /* Meskün yerleri */

{{Memuriy birlem
|Renk = {{Renk|Ukraina}}
|Qırımtatar adı = Curın köy cemaatı
|Original adı = Джуринська сільська громада
|Tuğra =
|Bayraq =
|Memleket = [[Ukraina]]
|Gimn =
|Status = cemaat
|İçinde olğan memuriy birlem =
|İçki bölünüv =
|Merkez = [[Curın (Jmerınka rayonı)|Curın]]
|Eñ balaban şeerler =
|Peyda olğan tarihı =
|Reber =
|Название главы =
|Reber2 =
|Название главы2 =
|ĞSİK =
|ĞSİK senesi =
|ĞSİK sırası =
|Can başına ĞSİK =
|Can başına ĞSİK sırası =
|Til =
|Tiller =
|Eali =
|Cedvelge aluv senesi =
|Eali sıqlığı =
|Milliy terkip =
|Diniy terkip =
|Meydanlıq = 336,57
|Процент от площади =
|Meydanlıq sırası =
|Harita =
|Saat quşağı =
|Qısqartma =
|ISO =
|FIPS =
|Telefon kodu =
|Poçta indeksleri =
|İnternet domeni =
|Avtomiobil nomerası kodu =
|Sayt =
|İzaat =
}}
'''Curın köy cemaatı''' ({{lang-uk|Джуринська сільська громада}}) - [[Ukraina]]nıñ [[Vinnıtsâ vilâyeti]]nde [[Jmerınka rayonı]]nda bir cemaatı.

== Meskün yerleri ==
'''[[Qasaba]]:'''
* [[Sınöjupannıkı]]

'''[[Köy]]ler:'''
* [[Arıstivka]]
* [[Verbivka (Jmerınka rayonı)|Verbivka]]
* [[Volodımırka]]
* [[Golınçıntsi]]
* [[Derebçın]]
* [[Curın (Jmerınka rayonı)|Curın]]
* [[Zvedenivka]]
* [[Kalıtınka]]
* [[Mala Derebçınka]]
* [[Novi Homenkı]]
* [[Pokutıne]]
* [[Sadkivtsi (Jmerınka rayonı)|Sadkivtsi]]
* [[Sapijanka (Jmerınka rayonı)|Sapijanka]]
* [[Semenivka (Jmerınka rayonı)|Semenivka]]
* [[Homenkı (Jmerınka rayonı)|Homenkı]]

== İhtar ==
{{reflist}}

{{Vinnıtsâ vilâyeti}}

[[Kategoriya:Vinnıtsâ vilâyetindeki cemaatlar]]

Murafa köy cemaatı

Tue, 02/07/2024 - 06:10

VolnyiLev: Yañı saife yaratıldı. Mündericesi: '{{Memuriy birlem |Renk = {{Renk|Ukraina}} |Qırımtatar adı = Murafa köy cemaatı |Original adı = Мурафська сільська громада |Tuğra = |Bayraq = |Memleket = Ukraina |Gimn = |Status = cemaat |İçinde olğan memuriy birlem...'

{{Memuriy birlem
|Renk = {{Renk|Ukraina}}
|Qırımtatar adı = Murafa köy cemaatı
|Original adı = Мурафська сільська громада
|Tuğra =
|Bayraq =
|Memleket = [[Ukraina]]
|Gimn =
|Status = cemaat
|İçinde olğan memuriy birlem =
|İçki bölünüv =
|Merkez = [[Murafa (Jmerınka rayonı)|Murafa]]
|Eñ balaban şeerler =
|Peyda olğan tarihı =
|Reber =
|Название главы =
|Reber2 =
|Название главы2 =
|ĞSİK =
|ĞSİK senesi =
|ĞSİK sırası =
|Can başına ĞSİK =
|Can başına ĞSİK sırası =
|Til =
|Tiller =
|Eali =
|Cedvelge aluv senesi =
|Eali sıqlığı =
|Milliy terkip =
|Diniy terkip =
|Meydanlıq = 93,23
|Процент от площади =
|Meydanlıq sırası =
|Harita =
|Saat quşağı =
|Qısqartma =
|ISO =
|FIPS =
|Telefon kodu =
|Poçta indeksleri =
|İnternet domeni =
|Avtomiobil nomerası kodu =
|Sayt =
|İzaat =
}}
'''Murafa köy cemaatı''' ({{lang-uk|Мурафська сільська громада}}) - [[Ukraina]]nıñ [[Vinnıtsâ vilâyeti]]nde [[Jmerınka rayonı]]nda bir cemaatı.

== Meskün yerleri ==
'''[[Köy]]ler:'''
* [[Babına Dolına]]
* [[Dovjok (Jmerınka rayonı)|Dovjok]]
* [[Klekotına]]
* [[Mıhaylivka (Jmerınka rayonı)|Mıhaylivka]]
* [[Murafa (Jmerınka rayonı)|Murafa]]
* [[Penkivka (Jmerınka rayonı)|Penkivka]]
* [[Fedorivka (Jmerınka rayonı)|Fedorivka]]
* [[Yuhımivka]]

== İhtar ==
{{reflist}}

{{Vinnıtsâ vilâyeti}}

[[Kategoriya:Vinnıtsâ vilâyetindeki cemaatlar]]

Qara topraq

Tue, 02/07/2024 - 01:24

Devlet Geray: Yañı saife yaratıldı. Mündericesi: '{{universal infocard}} '''Qara topraq''' — gumusqa zengin, qara renkli topraq, o, subboreal ve orta qıta iqlimlerinde çamurlarda peyda ola, çoqyıllıq ot ösümlikleri altında devamlı olaraq yuvulğan ya da yuvulmağan suv rejimi bar<ref>https://bigenc.ru/c/chernoziomy-88e016</ref>. Qırım ve hususan Ukraina qara topraqlarınen bellidir. == İhtar == <references/> Kate...'

{{universal infocard}}
'''Qara topraq''' — [[gumus]]qa zengin, qara renkli [[topraq]], o, [[subboreal iqlimi|subboreal]] ve [[orta qıta iqlimi|orta qıta iqlimlerinde]] [[çamur]]larda peyda ola, [[çoqyıllıq ot]] ösümlikleri altında devamlı olaraq yuvulğan ya da yuvulmağan suv rejimi bar<ref>https://bigenc.ru/c/chernoziomy-88e016</ref>.

[[Qırım]] ve hususan [[Ukraina]] qara topraqlarınen bellidir.

== İhtar ==
<references/>

[[Kategoriya:Topraq çeşitleri]]

Akim Ğalimov

Tue, 02/07/2024 - 01:00

Devlet Geray:

{{kişi}}
'''Akim Alfadoviç Galimov''' ({{lang-uk|Акім Альфадович Галімов}}, [[Mayıs 28]] [[1985]], [[Pograniçnıy (Primorye ülkesi)|Pograniçnıy]], [[RSFSR]]<ref name="подолянин">[http://podolyanin.com.ua/history/12501/ Повернення справжньої історії] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190120194605/http://podolyanin.com.ua/history/12501/ |date=20 січня 2019 }}, Подолянин, 22.02.2018.</ref>) — ukrain [[jurnalist]]i, [[stsenarist]], [[prodüser]], [[vesiqalı]] ve tarihiy leyhalarnıñ [[müellif]]i.


== İhtar ==
<references/>

{{DEFAULTSORT:Ğalimov, Akim}}

[[Kategoriya:Ukrain jurnalistleri]]

Evliya Çelebi

Tue, 02/07/2024 - 00:44

Don Alessandro:

{{Kişi
| resim = Evlija Cselebi.jpg
}}
'''Evliya Çelebi''' ([[Mart 25]] [[1611]], [[İstanbul]]<ref>Kahraman, S.A., Dağlı, Y., ''Günümüz Türkçesiyle Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi'', Yapı Kredi Yayınları. 1.Kitap 1.Cilt sayfa, 2-5</ref> — [[1681]]) — XVII asırnıñ ortalarında [[Qırım Hanlığı]] topraqlarını ziyaret etip tafsilâtlı tarif etken belli [[osmanlı]] [[seyaat]]çısıdır. [[Geray]] devletiniñ topraqlarında yapqan [[sefer]]iniñ neticesinde [[qırımtatarlar|qırımtatar]] devletiniñ keçmişi devri aqqında işançlı qaydlar qaldırdı, aynı vaqıtta memleketteki bugünki siyasiy vaziyetni de tasvir etti.

== Edebiyat ==
[https://www.vostlit.info/Texts/rus10/Celebi5/text2.phtml?id=7004 Seyahatname] — Evliya Çelebi

== İhtar ==
<references/>

[[Kategoriya:Seyaatçılar]]
[[Kategoriya:Qırımtatar tarihı]]

Konotop uruşı

Mon, 01/07/2024 - 17:50

Don Alessandro:

{{Arbiy çatışma
| çatışuv = Konotop uruşı
| qısım = [[1654-1667 Poloniya-Moskova cenki]]
| resim = [[Fayl:Eques_Tartarus.jpg|centre|250px]]
| serleva = [[Qırım Hanlığı askerleri|Qırımtatar askeri]]
| tarih = 1659 senesi, iyün 29
| mekân = [[Konotop]]
| sebeb = [[Moskva]]nıñ niayet Ukrainanı boysundırmaq istegidir
| netice = Qırımtatar-ukrain koalitsiyasınıñ ğalebesi, Moskva ordusınıñ yeñilmesi, sağ qalğanlarnıñ qaçması
| deñişmeler =
| kündeş1 =
[[Fayl:COA_of_Crimean_Khanate.svg|30px]] [[Qırım Hanlığı]]
*[[Fayl:Herb Viyska Zaporozkogo (Alex K).svg|30px]] [[Qazaq Getmalığı]]
| kündeş2 =
[[Fayl:Moscovia_1583-1700.jpg|30px]] [[Moskoviya]]
| serdar1 =
[[IV Mehmed Geray]]
[[İvan Vığovskiy]]
| serdar2 =
[[Aleksey Trubetskoy]]
[[İvan Bespalıy]]

[[Födor Kurakin]]

[[Grigoriy Romodanovskiy]]

[[Semön Pojarskiy]] ☾

[[Semön Lvov]]

[[Födor Yeropkin]] ☾

[[Moisey Yeropkin]] ☾
| ordular1 =
40 biñ [[qırımtatarlar|qırımtatar]]
17.000 [[qazaq]]

4000 Konotop qazaq amanlığı

4000 paralı asker (polâklar, serbler ve valahlar)<ref name="ReferenceA">[[Сокирко Олексій Григорович|О. Сокирко]]. Тріумф в час Руїни. Конотопська битва 1659&nbsp;р.&nbsp;— К. : Темпора, 2008</ref>
| ordular2 =
100 biñ [[moskovitler]]<ref name="Енциклопедія">[http://history.org.ua/?termin=Konotopska_Bitva_1659 Конотопська битва] автор Горобець В. М.</ref>
| ğayıplar1 = 6000 qırımtatar, 4000 qazaq öldürildi
| ğayıplar2 = 30 000 moskovit öldürildi<ref name="Енциклопедія"/><br/>
15 000 moskovit (olarnıñ arasında 50 voyevoda) zapt etildi<ref name="Енциклопедія" />
| umumiy ğayıplar =
}}

'''Konotop uruşı''' — bir taraftan [[getman]] [[İvan Vığovskiy]]niñ reberliginde [[Özü qazalqları]] ve [[Qırım Hanlığı]]nıñ askerleri, ekinci taraftan ise [[Moskoviya|Moskova]] [[ordu]]sı arasında zemaneviy [[Sumı vilâyeti]]ndeki [[Konotop]] [[şeer]]i yanında olıp keçken [[uruş]]tır.


== İhtar ==
<references/>

[[Kategoriya:Qırımtatar tarihı]]
[[Kategoriya:Ukraina tarihı]]
[[Kategoriya:Rusiye tarihı]]
[[Kategoriya:Tarihiy uruşlar]]

Qulluq

Sun, 30/06/2024 - 17:08

Don Alessandro: Yañı saife yaratıldı. Mündericesi: ''''Qulluq''' – içtimaiy munasebetlerniñ şöyle bir sistemasıdır ki, onda bir insan (qul) başqa bir insannıñ (saipniñ) ya da devletniñ mülkü ola bile. Başta esirler, cinayetçiler ve borclular qulğa çevirilgen edi, soñra ise efendisi içün çalışmağa mecbur etilgen adiy adamlar. Bu şekildeki qulluq XX asırğa qadar keniş tarqaldı ve şimdi de bazı arap ve Afrika memleketlerinde bar. Şimdi memleketleriniñ çoqusında qull...'

'''Qulluq''' – içtimaiy munasebetlerniñ şöyle bir sistemasıdır ki, onda bir insan (qul) başqa bir insannıñ (saipniñ) ya da devletniñ mülkü ola bile. Başta esirler, cinayetçiler ve borclular qulğa çevirilgen edi, soñra ise efendisi içün çalışmağa mecbur etilgen adiy adamlar. Bu şekildeki qulluq XX asırğa qadar keniş tarqaldı ve şimdi de bazı arap ve Afrika memleketlerinde bar.

Şimdi memleketleriniñ çoqusında qulluq yasaq ve cinayet olaraq tanıla. Qulluqnıñ maiyeti, cinayet olaraq, qullarnı bütünley ya da qısmen kelecekten marum etmektir.

Qulluqqa ruhset bergen devletlerge, adet üzre, qulluq devletleri dey ediler.

[[Kategoriya:İçtimaiyat]]
[[Kategoriya:Tarih]]

Qavim

Sun, 30/06/2024 - 16:59

Don Alessandro: Yañı saife yaratıldı. Mündericesi: ''''Qavim''' ve ya '''etnos''' - özlerini başqa gruppalardan ayırğan ortaq hususiyetler temelinde bir-birlerinen aynılaşqan (yani identifikatsiya etken) bir gruppa insandır. Bu hususiyetler, oturğan yerlerinde ortaq ananeler, soy, til, tarih, toplum, medeniyet, millet, din, fizikiy farqlılıqlar ve ya içtimaiy hususiyet ola bilir. '

'''Qavim''' ve ya '''etnos''' - özlerini başqa gruppalardan ayırğan ortaq hususiyetler temelinde bir-birlerinen aynılaşqan (yani identifikatsiya etken) bir gruppa insandır. Bu hususiyetler, oturğan yerlerinde ortaq ananeler, soy, til, tarih, toplum, medeniyet, millet, din, fizikiy farqlılıqlar ve ya içtimaiy hususiyet ola bilir.

[[Kategoriya:Qavmiyat| ]]

Örnek

Sun, 30/06/2024 - 15:23

Devlet Geray:

'''Qırımtatar milliy örnegi''' — milliy [[Qırımtatarlar|qırımtatar]] süslemesi, qırımtatar halqınıñ [[Qırımtatar medeniyeti|medeniyetiniñ]] eñ eski eserlerinden biri. Örnek ve onıñ aqqında bilgisi 2021 senesi [[YUNESKO]] tarafından yapılğan [[İnsanlıqnıñ maddiy olmağan medeniy mirası]]nıñ temsiliy cedveline kirsetildi<ref>{{Cite web|title=UNESCO - Ornek, a Crimean Tatar ornament and knowledge about it|url=https://ich.unesco.org/en/RL/ornek-a-crimean-tatar-ornament-and-knowledge-about-it-01601|website=ich.unesco.org|accessdate=2022-04-03|language=en}}</ref>.

== İhtar ==
<references />

[[Kategoriya:Qırımtatar medeniyeti]]

Kopaygorod qasaba cemaatı

Sun, 30/06/2024 - 09:12

VolnyiLev: Yañı saife yaratıldı. Mündericesi: '{{Memuriy birlem |Renk = {{Renk|Ukraina}} |Qırımtatar adı = Kopaygorod qasaba cemaatı |Original adı = Копайгородська селищна громада |Tuğra = |Bayraq = |Memleket = Ukraina |Gimn = |Status = cemaat |İçinde olğan...'

{{Memuriy birlem
|Renk = {{Renk|Ukraina}}
|Qırımtatar adı = Kopaygorod qasaba cemaatı
|Original adı = Копайгородська селищна громада
|Tuğra =
|Bayraq =
|Memleket = [[Ukraina]]
|Gimn =
|Status = cemaat
|İçinde olğan memuriy birlem =
|İçki bölünüv =
|Merkez = [[Kopaygorod]]
|Eñ balaban şeerler =
|Peyda olğan tarihı =
|Reber =
|Название главы =
|Reber2 =
|Название главы2 =
|ĞSİK =
|ĞSİK senesi =
|ĞSİK sırası =
|Can başına ĞSİK =
|Can başına ĞSİK sırası =
|Til =
|Tiller =
|Eali =
|Cedvelge aluv senesi =
|Eali sıqlığı =
|Milliy terkip =
|Diniy terkip =
|Meydanlıq =
|Процент от площади =
|Meydanlıq sırası =
|Harita =
|Saat quşağı =
|Qısqartma =
|ISO =
|FIPS =
|Telefon kodu =
|Poçta indeksleri =
|İnternet domeni =
|Avtomiobil nomerası kodu =
|Sayt =
|İzaat =
}}
'''Kopaygorod qasaba cemaatı''' ({{lang-uk|Копайгородська селищна громада}}) - [[Ukraina]]nıñ [[Vinnıtsâ vilâyeti]]nde [[Jmerınka rayonı]]nda bir cemaatı.

== Meskün yerleri ==
'''[[Şeer]]:'''
* [[Bar (Ukraina)|Bar]]

'''[[Qasaba]]lar:'''
* [[Kopay]]
* [[Kopaygorod]]

'''[[Köy]]ler:'''
* [[Barok]]
* [[Vereşkı]]
* [[Verhivka (Jmerınka rayonı)|Verhivka]]
* [[Volodiyivtsi (Jmerınka rayonı)|Volodiyivtsi]]
* [[Grabivtsi (Jmerınka rayonı)|Grabivtsi]]
* [[Gubaçivka]]
* [[Zelene (Jmerınka rayonı)|Zelene]]
* [[Karışkiv]]
* [[Koşarıntsi (Jmerınka rayonı)|Koşarıntsi]]
* [[Lisove (Jmerınka rayonı)|Lisove]]
* [[Maryanivka (Jmerınka rayonı)|Maryanivka]]
* [[Pereliskı (Jmerınka rayonı)|Pereliskı]]
* [[Polöve (Jmerınka rayonı)|Polöve]]
* [[Popivtsi (Jmerınka rayonı)|Popivtsi]]
* [[Prımoşçanıtsâ]]
* [[Supivka]]
* [[Ukrayinske (Jmerınka rayonı)|Ukrayinske]]
* [[Şevçenkove (Kopaygorod qasaba cemaatı)|Şevçenkove]]
* [[Şıpınkı]]

== İhtar ==
{{reflist}}

{{Vinnıtsâ vilâyeti}}

[[Kategoriya:Vinnıtsâ vilâyetindeki cemaatlar]]

Bar şeer cemaatı

Sun, 30/06/2024 - 06:52

VolnyiLev: Yañı saife yaratıldı. Mündericesi: '{{Memuriy birlem |Renk = {{Renk|Ukraina}} |Qırımtatar adı = Bar şeer cemaatı |Original adı = Барська міська громада |Tuğra = |Bayraq = |Memleket = Ukraina |Gimn = |Status = cemaat |İçinde olğan memuriy birlem = |...'

{{Memuriy birlem
|Renk = {{Renk|Ukraina}}
|Qırımtatar adı = Bar şeer cemaatı
|Original adı = Барська міська громада
|Tuğra =
|Bayraq =
|Memleket = [[Ukraina]]
|Gimn =
|Status = cemaat
|İçinde olğan memuriy birlem =
|İçki bölünüv =
|Merkez = [[Bar (Ukraina)|Bar]]
|Eñ balaban şeerler =
|Peyda olğan tarihı =
|Reber =
|Название главы =
|Reber2 =
|Название главы2 =
|ĞSİK =
|ĞSİK senesi =
|ĞSİK sırası =
|Can başına ĞSİK =
|Can başına ĞSİK sırası =
|Til =
|Tiller =
|Eali =
|Cedvelge aluv senesi =
|Eali sıqlığı =
|Milliy terkip =
|Diniy terkip =
|Meydanlıq = 35,05
|Процент от площади =
|Meydanlıq sırası =
|Harita =
|Saat quşağı =
|Qısqartma =
|ISO =
|FIPS =
|Telefon kodu =
|Poçta indeksleri =
|İnternet domeni =
|Avtomiobil nomerası kodu =
|Sayt =
|İzaat =
}}
'''Bar şeer cemaatı''' ({{lang-uk|Барська міська громада}}) - [[Ukraina]]nıñ [[Vinnıtsâ vilâyeti]]nde [[Jmerınka rayonı]]nda bir cemaatı.

== Meskün yerleri ==
'''[[Şeer]]:'''
* [[Bar (Ukraina)|Bar]]

'''[[Qasaba]]lar:'''
* [[Bar (qasaba)|Bar]]
* [[Dibrova (Jmerınka rayonı)|Dibrova]]
* [[İvanovetske]]
* [[Kotova (Ukraina)|Kotova]]
* [[Lugove (Jmerınka rayonı)|Lugove]]
* [[Sloboda (Bar şeer cemaatı)|Sloboda]]

'''[[Köy]]ler:'''
* [[Adamivka (Jmerınka rayonı)|Adamivka]]
* [[Antonivka (Jmerınka rayonı)|Antonivka]]
* [[Balkı (Jmerınka rayonı)|Balkı]]
* [[Bilıçın]]
* [[Borşçi (Jmerınka rayonı)|Borşçi]]
* [[Brıgıdivka]]
* [[Butsni (Jmerınka rayonı)|Butsni]]
* [[Çemerısı-Barski]]
* [[Çemerıske (Jmerınka rayonı)|Çemerıske]]
* [[Çereşneve (Jmerınka rayonı)|Çereşneve]]
* [[Garmakı]]
* [[Gavrışivka (Jmerınka rayonı)|Gavrışivka]]
* [[Gayove (Jmerınka rayonı)|Gayove]]
* [[Glınânka (Jmerınka rayonı)|Glınânka]]
* [[Golubivka (Bar şeer cemaatı)|Golubivka]]
* [[Gorânı (Jmerınka rayonı)|Gorânı]]
* [[Guli (Jmerınka rayonı)|Guli]]
* [[Hodakı (Jmerınka rayonı)|Hodakı]]
* [[İvanivtsi (Jmerınka rayonı)|İvanivtsi]]
* [[Juravlivka (Jmerınka rayonı)|Juravlivka]]
* [[Kanonıtske]]
* [[Kıyanivka]]
* [[Kolosivka (Jmerınka rayonı)|Kolosivka]]
* [[Komarivtsi (Jmerınka rayonı)|Komarivtsi]]
* [[Kozarivka (Jmerınka rayonı)|Kozarivka]]
* [[Kuzmıntsi (Jmerınka rayonı)|Kuzmıntsi]]
* [[Kvitka (Jmerınka rayonı)|Kvitka]]
* [[Lâdova (Jmerınka rayonı)|Lâdova]]
* [[Luka-Barska]]
* [[Malçivsi]]
* [[Martınivka (Bar şeer cemaatı)|Martınivka]]
* [[Mateykiv]]
* [[Mıgalivtsi]]
* [[Mırne (Bar şeer cemaatı)|Mırne]]
* [[Mıtkı]]
* [[Mijlissâ (Jmerınka rayonı)|Mijlissâ]]
* [[Muraşka]]
* [[Okladne]]
* [[Pavlivka (Jmerınka rayonı)|Pavlivka]]
* [[Pılıpı (Jmerınka rayonı)|Pılıpı]]
* [[Pidlisnıy Yaltuşkiv]]
* [[Plâtsına]]
* [[Regentivka]]
* [[Seferivka]]
* [[Semenkı (Jmerınka rayonı)|Semenkı]]
* [[Sloboda-Gulivska]]
* [[Sloboda-Hodatska]]
* [[Sloboda-Yaltuşkivska]]
* [[Stasükı]]
* [[Stepankı (Jmerınka rayonı)|Stepankı]]
* [[Şevçenka (Jmerınka rayonı)|Şevçenka]]
* [[Şerşni (Jmerınka rayonı)|Şerşni]]
* [[Şıroke (Jmerınka rayonı)|Şıroke]]
* [[Şpırkı]]
* [[Tereşkı (Jmerınka rayonı)|Tereşkı]]
* [[Trudolübivka (Jmerınka rayonı)|Trudolübivka]]
* [[Vasütıntsi (Jmerınka rayonı)|Vasütıntsi]]
* [[Voynaşivka]]
* [[Yaltuşkiv]]
* [[Yosıpivtsi (Jmerınka rayonı)|Yosıpivtsi]]
* [[Zamojne (Jmerınka rayonı)|Zamojne]]
* [[Zatokı]]
* [[Zorâne (Jmerınka rayonı)|Zorâne]]

== İhtar ==
{{reflist}}

{{Vinnıtsâ vilâyeti}}

[[Kategoriya:Vinnıtsâ vilâyetindeki cemaatlar]]

Dobruca tatar elifbesi

Sat, 29/06/2024 - 23:58

Zolgoyo: /* Harfler */

[[File:Example_of_Dobrujan_Tatar_Arabic_script.webp|thumb|[[Taner Murat]] "Metrik deñişmeler" kitabından bir saifesi]]

'''[[Dobruca şivesi|Dobruca Tatar]]''' elifbesi Dobruca Tatar tiliniñ yazma sistemasıdır.<ref name="Scribd">{{Cite web|url=https://de.scribd.com/doc/186394624/Crimean-Tatar-Language-Micro-Scythian-Crimean-Tatar-Alphabet|title=Crimean Tatar Language Micro Scythian Crimean Tatar Alphabet &#124; PDF}}</ref> 1956 senesinden evel tek Perso-arabiy yazısı qullanıldı ve 1956 senesinden soñ Latin elifbesini qabul ettiler.<ref name="Drimba">[http://dspace.bcu-iasi.ro/handle/123456789/1318 Discuţia asupra problemei alfabetului limbii tătare din Dobrogea, Drimba, Vladimir (1924-2003), 1956]</ref><ref name="WWW">{{Cite web|url=https://sites.google.com/site/tanermuratkitap/ro/alphabet|title=Latin alphabet used by Taner Murat}}</ref><ref name="Sholpan">[https://vebuka.com/print/170114173422-ad31c61dd7cdb69da4eb87d4e7c5f93e/Luceafarul_-_Sholpan_by_Mihai_Eminescu The translation of the book "''Luceafărul''" (Mihai Eminescu) by Taner Murat] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20230518210315/https://vebuka.com/print/170114173422-ad31c61dd7cdb69da4eb87d4e7c5f93e/Luceafarul_-_Sholpan_by_Mihai_Eminescu |date=2023-05-18 }}</ref>

[[Romaniya]] balalar mektepte Latin elifbesinen tatar tilini ögrene. Halq arasında da Latin elifbesiniñ qullanırlar. [[Türkiye]] köçken tatarlarnıñ çoqusı türk tiliden ya da qırımtatar tiliden elifbedi qullanalar. [[Bulğaristan]]<nowiki/>da ise Türk elifbesinde ya da Bulğar elifbesinde yazıla. [[Moldova Cumhuriyeti|Moldova]] (Dnistriya) ve [[Ukraina]]<nowiki/>da [[Kiril elifbesi]] qullanılğanı tahmin etile.

== Qısqa añlatuv ==
[[Romaniya]]nıñ [[Dobruca]] regionında yaşağan [[qırımtatarlar]] biraz başqa bir elifbe qullanalar. 1956 senesi [[Romaniya]]da [[qırımtatarlar]] şimdikinden daa farqlı bir elifbe qullanadı. Bu elifbe o zamanda qırımtatarlarğa mektepte üretiledi.<ref>{{Cite web|автор=О. В. Бекирова|title=Литература крымских татар в румынской эмиграции: история становления и развития|издание=Ученые записки Крымского федерального университета|год=2017|номер=3|том=3 (69)|url=https://docplayer.ru/116747888-Krymskogo-federalnogo-universiteta-imeni-v-i-vernadskogo-filologicheskie-nauki-nauchnyy-zhurnal-tom-3-69-3.html|страницы=3—16}}</ref> O eski elifbede şu arfler tapıladı:<ref>{{Cite web|автор=Nilgün İsmail|title=Romanian Tatar language communicationin the multicultural space|место=Элиста|год=2014|isbn=978-5-91458-136-5|язык=en|издание=Материалы международной конференции «Актуальные проблемы современного монголоведения и алтаистики»|url=https://www.academia.edu/19984869/Romanian_Tatar_language_communication_in_the_multicultural_space|страницы=41—53}}</ref><br/> '''-{A a, Á á, B b, Č č, D d, E e, F f, G g, Ğ ğ, H h, I i, Í í, Î î, J j, K k, L l, M m, N n, Ñ ñ, O o, Ó ó, P p, R r, S s, Ș ș, T t, Ț ț, U u, Ú ú, V v, W w, Y y, Z z}-'''.

Şimdiki qullanılğan elifbeden qırımda qullanılğan elifbeden farqlı olaraq '''Ĭ ĭ''' ve '''W w''' arfleri bar, '''-{Ğ ğ}-''' ve '''-{Q q}-''' arifleri yoq. Soñki yılları [[Dobruca]] tatarlarınıñ bazıları da elifbemiz [[Qırım]]dakisine daa yaqın olsun dep '''-{Ğ ğ}-''' ve '''-{Q q}-''' ariflerini qullanalar.<ref>{{Cite web |url=https://arastirmax.com/tr/system/files/dergiler/286582/makaleler/1/30/arastirmax-dobruca-tatar-turklerind-e-abece-yazim-sorunu.pdf |title=Sinan Uyğur DOBRUCA TATAR TÜRKLERİNDE ABECE VE YAZIM SORUNU |access-date=2020-12-08 |archive-date=2021-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420195322/https://arastirmax.com/tr/system/files/dergiler/286582/makaleler/1/30/arastirmax-dobruca-tatar-turklerind-e-abece-yazim-sorunu.pdf }}</ref>

[[Dobruca]]da şimdi qullanılğan elifbe ([[UDTTMR]] tarafından):<br/> '''-{A a, B b, С c, Ç ç, D d, E e, F f, G g, Ğ ğ, H h, I ı, İ i, Ĭ ĭ, J j, K k, Q q, L l, M m, N n, Ñ ñ, O o, Ö ö, P p, R r, S s, Ş ş, T t, U u, Ü ü, V v, W w, Y y, Z z}-'''.<ref>Kerim A., Kerim L. Tatarca Türkçe Romence sözlük. – Bükreş : Kriterion, 1996.</ref><ref>{{cite book |title=ALFABE |authors=Ismail H. A. Ziyaeddin, Ali Cafer Ahmet-Naci, Nida Ablez and Risa Iusein |publisher=Editura Imperium |year=2015 |isbn=978-606-93788-8-5 |location=Constanta |page=78 (here is a foto of the page: [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1795600770673670&set=ma-_-_-me-_-_-%C5%9Fa-_-_-ta-_-_-qirimtatartiliuyrenemiztatarlar-tatars-%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80-tata])}}</ref>

* '''ĭ''' arfi qısqa [ɪ] sesi içün qullanıla: -{''bĭrĭnşĭ'', ''tĭlĭmĭz'', '''i'''}- arfi uzun [-{i}-] içün: -{''faiz'', ''ciddiy''}- (Qırımda em uzun [-{i}-], em qısqa [ɪ] '''-{i}-''' arfinen işaretlene: -{''birinci'', ''tilimiz'', ''faiz'', ''ciddiy''}-).

* '''w''' arfi [w] sesi içün qullanıla: -{''aluw'', ''qawğa''}-, '''-{v}-''' arfi [-{v}-] içün: -{''vulkan''}- (Qırımda em [-{v}-], em [w] '''-{v}-''' arfinen işaretlene: -{''aluv'', ''qavğa'', ''vulkan''}-).

[[Taner Murat]] başqa elifbelerde qullanğan.<ref>[https://vebuka.com/print/170114173422-ad31c61dd7cdb69da4eb87d4e7c5f93e/Luceafarul_-_Sholpan_by_Mihai_Eminescu The translation of the book "''Luceafărul''" (Mihai Eminescu) by Taner Murat with this scripts] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20230518210315/https://vebuka.com/print/170114173422-ad31c61dd7cdb69da4eb87d4e7c5f93e/Luceafarul_-_Sholpan_by_Mihai_Eminescu |date=2023-05-18 }}</ref><ref>[https://sites.google.com/site/tanermuratkitap/ro/alphabet Latin alphabet used by Taner Murat] {{Arhivlengen|url=https://web.archive.org/web/20230423130656/https://sites.google.com/site/tanermuratkitap/ro/alphabet |date=2023-04-23 }}</ref> Onıñ qullanğanı latin elifbesi Bukarest Universitetinden edi, Á, Ç, Ğ, Ñ, Î, Í, Ó, Ş, Ú ariflerini içere edi. Ve kiril elifbesini Ә, Җ, І, Ң, Ө, Ү, Ў ariflerinen qullanğan. Birde eski Türk yazuvı ve Arap-Fars elifbesini ڭ arifinen qullanğan.

== Arap yazısı ==

[[Türkiy tiller|Türk tilleri]] içün arap urufatı 10-ncı asırdan berli Kara haniler tarafından qullanıla. Dobruca tatarcası [[Çağatay tili|Çağatay elifbesi]]<nowiki/>niñ bir variyantını qullana. Bugünki künde yazıcı [[Taner Murat]], başqaları ile beraber, arap yazısını canlandırdı, bazı [[tercime]]<nowiki/>lerde arap yazısı qullandı. O, vokallarnı er vaqıt Xiao'erjing kibi arap diyakritikleri tarafından işaretledi.<ref name="PS"> تَڭْ يِلْدِزِ, Gúner Akmolla, Taner Murat, Nazar Look, Constanța, Romania, 2015, ISBN 978-1505986662</ref> [[Taner Murat]] tarafından qurulğan "Nazar Look" jurnalınıñ da arap harfinen logosı bar edi.

=== Harfler ===
{| class="wikitable"
!Ayrı
!Soñki
!Ortada
!Başlanğıç
!Latin
|-
|ﺍ
|ﺎ
| colspan="2" |—
|a, á
|-
|ﺏ
|ﺐ
|ﺒ
|ﺑ
|b
|-
|ﭖ
|ﭗ
|ﭙ
|ﭘ
|p
|-
|ﺕ
|ﺖ
|ﺘ
|ﺗ
|t
|-
|ﺝ
|ﺞ
|ﺠ
|ﺟ
|c
|-
|ﭺ
|ﭻ
|ﭽ
|ﭼ

|-
|ﺩ
|ﺪ
| colspan="2" |—
|d
|-
|ﺭ
|ﺮ
| colspan="2" |—
|r
|-
|ﺯ
|ﺰ
| colspan="2" |—
|z
|-
|ﮊ
|ﮋ
| colspan="2" |—
|j
|-
|ﺱ
|ﺲ
|ﺴ
|ﺳ
|s
|-
|ﺵ
|ﺶ
|ﺸ
|ﺷ

|-
|ﻍ
|ﻎ
|ﻐ
|ﻏ

|-
|ﻑ
|ﻒ
|ﻔ
|ﻓ
|f
|-
|ﻕ
|ﻖ
|ﻘ
|ﻗ
|q
|-
|ﻙ
|ﻚ
|ﻜ
|ﻛ
|k
|-
|ﮒ
|ﮓ
|ﮕ
|ﮔ
|g
|-
|ﯓ
|ﯔ
|ﯖ
|ﯕ

|-
|ﻝ
|ﻞ
|ﻠ
|ﻟ
|l
|-
|ﻡ
|ﻢ
|ﻤ
|ﻣ
|m
|-
|ﻥ
|ﻦ
|ﻨ
|ﻧ
|n
|-
|ﻭ
|ﻮ
| colspan="2" |—
|v, w
|-
|ﻩ
|ﻪ
|ﻬ
|ﻫ
|h
|-

|ﻰ
|ﻴ
|ﻳ
|y
|-

| colspan="3" |—
| -
|}

=== Qoşma harfler ===
Bu cedveldeki harfler arap ya da fars tilinde qullanıla, amma esasen başqa harflernen deñiştirile.

{| class="wikitable"
!Ayrı
!Soñki
!Ortada
!Başlanğıç
!Yerine kelgen harf
!Latin
|-

|ـث
|ـثـ
|ثـ

|s
|-

|ـح
|ـحـ
|حـ
|ه, -
|h, -
|-

|ـخ
|ـخـ
|خـ
|ه ,ق, -
|q, h, -
|-

|ـذ
| colspan="2" |—

|z
|-

|ـص
|ـصـ
|صـ

|s
|-

|ـض
|ـضـ
|ضـ
|ز ,د
|d, z
|-

|ـط
|ـطـ
|طـ

|t
|-

|ـظ
|ـظـ
|ظـ

|z
|-

|ـع
|ـعـ
|عـ
|ء ,ا
| -
|}

=== Vokallar ===
'''Sözniñ birinci harfi olaraq vokallar'''
{| class="wikitable"
!Harf
!Vokal
|-
|اَ / ءَ
|a, á, e
|-
|اِ / ءِ
|ı, ĭ, i
|-
|اُ / ءُ
|o, ö, u, ü
|}
'''Sözniñ ortasında ve soñunda vokallar'''
{| class="wikitable"
!Harf
!Vokal
|-
|ـَا / ـَى / ـَو / ـٰ
|a, á
|-
|ـَ
|e, a, á
|-
|ـِ / ـِا
|ı, ĭ, i
|-
|ـُ
|o, ö, u, ü
|}
'''Uzun vokallar'''
{| class="wikitable"
!Harf
!Uzun vokal
|-
|ـَآ
|aa, ee
|-
|ـَ / ـَا / ـٰ
|aá, áa, áá
|-
|ـِىٓ
|ii
|-
|ـِى
|iy
|-
|ـُو
|uw, üw, oo
|}

=== Tenvin ===
{| class="wikitable"
!Tenvin
!Tıñlama
|-
|ـً
|an/añ, en/eñ, -
|-
|ـٍ
|ın/ıñ, ĭn/ĭñ, in/iñ, -
|-
|ـٌ
|un/uñ, ün/ün, -
|}

* Sükün yerine qoyulğan Tenvin sükün ola, çoqusı cümle, başlıq ya da tek bir sözniñ soñunda.

=== Başqa deñişmeler ===
{| class="wikitable"
!Nişan
!Arapça
|-
|!

|-
|.

|-
|,

|-
|?

|-
|;

|-
|"

|-
| -

|-
|()
|؍؍
|-
|0123456789
|٠١٢٣٤٥٦٧٨٩
|}

== Latin yazısı ==

1956 senesi iyün 1-de [[Dobruca şivesi|Dobrucan Tatar]] latin elifbesini qabul ettiler<ref name="Drimba"/> ve onı Bukareşt universitetinde, Tış tiller ve edebiyat fakultetinde qullandılar.<ref name="WWW">{{Cite web|url=https://sites.google.com/site/tanermuratkitap/ro/alphabet|title=Latin alphabet used by Taner Murat}}</ref> Bu harfni Bukareşt universitetiniñ [[Dobruca şivesi|Dobruca Tatar]] tiliniñ gramatika kitabında tapmaq mümkün. <ref>[https://de.scribd.com/document/702611419/Curs-General-de-Limba-T%C4%83tar%C4%83-Fonetic%C4%83-Fonologie-Morfologie-1975 Curs General de Limba Tatara: Fonetica-Fonologie-Morfologie], p.20</ref><ref name="STSR">The Sounds of Tatar Spoken in Romania: The Golden Khwarezmian Language of the Nine Noble Nations, Taner Murat, Anticus Press, Constanța, 2018, ISBN 978-606-94509-4-9</ref> Bu elifbe kommunist devrinden soñ yañıdan azırlandı. <ref name="ALFABE">{{Cite book|title=ALFABE|location=Constanța|publisher=Editura Imperium|year=2015|page=[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1795600770673670&set=ma-_-_-me-_-_-%C5%9Fa-_-_-ta-_-_-qirimtatartiliuyrenemiztatarlar-tatars-%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80-tata 78]|isbn=978-606-93788-8-5}}</ref> O, bazı yazıcılar, doktorlar ve [[Romaniya Musulman Tatar Türkleri Demokrat Birligi|UDTTMR]] baş kâtibi tarafından azırlandı. <ref>{{Cite web|url=https://de.scribd.com/document/267276554/Raport-Alfabetul-Tatar-Crimean-si-Dobrogean-Tatarman|title=Raport Alfabetul Tatar Crimean Si Dobrogean - Tatarman &#124; PDF}}</ref>

=== Edebiya tatar tili ===
Romaniyada laf etilgen tatar tilinde eki ayrı taraf bar, olar bir-birinen qarışıp, edebiy tatar tilini "edebiy tatarşa" şekillendire. Bu aspektlerniñ biri - "calpı Tatarşa" ya da "calpaq Tatarşa", digeri ise "muwallĭmatşa" adlı akademik tatar tili.<ref name="STSR">The Sounds of Tatar Spoken in Romania: The Golden Khwarezmian Language of the Nine Noble Nations, Taner Murat, Anticus Press, Constanța, 2018, ISBN 978-606-94509-4-9</ref>

* Akademik tatar tili, asıl şeklinde ilim, din, edebiyat, sanat ve siyasette peyda olğan arap ve fars neologizmlerini yazmaq ve aytmaq demektir.

* Otantik tatar tili, olarnıñ öz fonetik sistemasına uyğunlaştırılıp, arap ve fars terkibinde olğan sözlerni yazıp çıqaruvnı añlata.

=== Doğulğanlıq ===
Doğulğanlıq, akademik laf sesleriniñ yazılmasını aşağıdaki usullarğa köre, aitteki seslerge avuştırmaqta, anda büyük bir işaret bir sesniñ digerine deñiştirgenini köstere.<ref name="STSR">The Sounds of Tatar Spoken in Romania: The Golden Khwarezmian Language of the Nine Noble Nations, Taner Murat, Anticus Press, Constanța, 2018, ISBN 978-606-94509-4-9</ref>

f > p<br>
v > w<br>
v > b<br>
ç > ş<br>
ç > j<br>
h > (oqunmay)<br>
h > k<br>
h > y<br>
h > w<br>
ţ > s

=== Harfler ===

Determinant seslerini temsil etmek içün umumiy olaraq 10 harf qullanıla, olardan 9-u a, e, ı, ĭ, i, o, ö, u, ü, akademik vokal içün á harfi qullanıla. Yazma sisteması 19 harfnen ait semitlerni qayd ete: b, c, ç, d, g, ğ, j, k, l, m, n, ñ, p, q, r, s, ş, t, z ve akademik semitlerni temsil etken dört işaret bar: f, h, ţ, v. Em de eki semit bar: y, w. Eski bir semit, türk semit, < Ç > harfi tarafından temsil etilgen /ç/ sesi nadir eşitile, çünki Dobruca tilinde tillenilgen tatar tilinde semitler onı /ş/ < Ş > harfi olaraq yazırlar. Yazılı til eñ çoq laf etilgen tilni < Ç > -den < Ş > -ğa avuştırğanından soñ, neticede Romaniyada laf etilgen tatarça < Ç > ve /ç/ sesleri çoqusı vaqıt akademik olaraq baqıla.<ref name="STSR">The Sounds of Tatar Spoken in Romania: The Golden Khwarezmian Language of the Nine Noble Nations, Taner Murat, Anticus Press, Constanța, 2018, ISBN 978-606-94509-4-9</ref>

== Kiril yazısı ==

[[Taner Murat]] tarafından [[Dobruca şivesi|Dobruca Tatar]]<nowiki/>cası içün azırlanğan [[Kiril elifbesi]] bar.<ref name="Sholpan"/> Kiril yazısında bir<ref>Murat, Taner; Sagida Siraziy (Sirazieva) (2013). Metric Conversions / Мэтрэлі Кайтармалар, Iași: StudIS.</ref> ya da eki<ref>Murat, Taner (2012). Коктен сеслер: Темючин. Charleston: CreateSpace.</ref> kitap bar, o, bazı [[Tercime|tercime etilgen]] kitaplarda da transliteratsiya ile peyda ola.<ref name="Sholpan" /> [[Moldova Cumhuriyeti|Moldova]] (ve Dnistriya) ve [[Ukraina]]<nowiki/>da tatarlar kiril yazısını qullanğanları büyük ihtimal, amma bunıñ aqqında pek çoq malümat yoq.

{| class="wikitable sortable" style="font-feature-settings:'cv50' 1;"
!'''Kiril'''
!'''Adı'''
!'''Latin'''
!'''Not'''
|-
|'''А а'''

|A a
|
|-
|'''Ә ә'''

|Á á
|
|-
|'''Б б'''
|бэ
|B b
|
|-
|'''В в'''
|вэ
|V v
|
|-
|'''Г г'''
|гэ
|G g
|
|-
|'''Ғ ғ'''
|ға
|Ğ ğ
|
|-
|'''Д д'''
|дэ
|D d
|
|-
|'''Э э'''

|E e
|
|-
|'''Ж ж'''
|жэ
|J j
|
|-
|'''Җ җ'''
|җэ
|C c
|
|-
|'''З з'''
|зэ
|Z z
|
|-
|'''И и'''

|İ i
|
|-
|'''Й й'''
|йэ
|Y y
|
|-
|'''К к'''
|кэ
|K k
|
|-
|'''Қ қ'''
|қа
|Q q
|
|-
|'''Л л'''
|лэ
|L l
|
|-
|'''М м'''
|мэ
|M m
|
|-
|'''Н н'''
|нэ
|N n
|
|-
|'''Ң ң'''
|ңэ
|Ñ ñ
|
|-
|'''О о'''

|O o
|
|-
|'''Ө ө'''

|Ö ö
|
|-
|'''П п'''
|пэ
|P p
|
|-
|'''Р р'''
|рэ
|R r
|
|-
|'''С с'''
|сэ
|S s
|
|-
|'''Т т'''
|тэ
|T t
|
|-
|'''У у'''

|U u
|
|-
|'''Ү ү'''

|Ü ü
|
|-
|'''Ў ў'''
|ўэ
|W w
|
|-
|'''Ф ф'''
|фэ
|F f
|
|-
|'''Х х'''
|хэ
|H h
|
|-
|'''Ц ц'''
|цэ
|Ţ ţ
|
|-
|'''Ч ч'''
|чэ
|Ç ç
|
|-
|'''Ш ш'''
|шэ
|Ş ş
|
|-
|'''Щ щ'''
|щэ
|Şç şç
|"ş" den "ç" kelgen soñ qullanıla.
|-
|'''Ы ы'''

|I ı
|
|-
|'''І і'''

|Ĭ ĭ
|
|-
|'''Ю ю'''

|Yu yu, Yü yü
|"y" den "u" ya da "ü" kelgen soñ qullanıla.
|-
|'''Я я'''

|Ya ya
|"y" den "a" kelgen soñ qullanıla.
|}

==İhtar==
[[Kategoriya:Elifbeler]]
[[Kategoriya:Qırımtatar tili]]
[[Kategoriya:Qırımtatar elifbesi]]

Qırımtatar medeniyeti

Sat, 29/06/2024 - 21:39

MarianaSenkiv:

'''Qırımtatar medeniyeti''' — [[Qırım]] yarımadasında şekillengen Ukraina tamır halqınıñ türk tamır halqınıñ medeniyeti. Halq olaraq, qırımtatarlar 1441 senesinden 1783 senesine qadar yarımadada bar olğan [[Qırım Hanlığı|Qırım hanlığı]]. Qırımda farqlı tarihiy devirlerde yaşağan farqlı halqlarnıñ nesilleri olaraq sayalar<ref>{{Cite web|title=Національна бібліотека України ім. Ярослава Мудрого|url=https://nlu.org.ua/vustavki.php?id=1185|website=nlu.org.ua|accessdate=2023-10-13}}</ref>. Üç kere işğalni başından keçirdiler, amma tilini, zengin medeniyetini ve ananelerini saqlap qaldılar<ref>{{Cite web|title=«Кримськотатарська культура виживає навіть у російській окупації»|url=https://ua.krymr.com/a/krymskotatarska-kultura-vyzhyvaie-navit-u-rosiiskii-okupatsii/30381623.html|website=Крым.Реалии|date=2020-01-16|accessdate=2023-10-13|language=uk}}</ref>.

== Ihtar ==
[[Kategoriya:Qırımtatar medeniyeti]]

Kâğıt

Sat, 29/06/2024 - 19:58

Don Alessandro:

{{Vikileştirmeli}}
[[Fayl:Paper sheet.jpg|thumb|Bir kâğıt parçası]]
'''Kâğıt''' — sıqlığı kvadrat metrde 250 grammğa qadar olğan bir-birine sımarlanğan ösümlik liflerinden ibaret olğan malzemedir, onda yapıştırıcı maddeler, mineral toldurıcılar, himiyeviy ve tabiiy lifler, pigmentler ve boyalar ola bile. Basma, sarğılıq ve çeşit türlü tehnikiy maqsatlarnen qullanıla (süzgüçleme, elektrik izolâtsiyası, sorbsiya ve ilâhre).

== Tarih ==
Kâğıtnıñ peyda oluvınıñ evelki devirine insan tiliniñ işaretler yardımınen yetkizüvniñ birinci ceryanlarından ve vastalarından kelip çıqqan yazı saasındaki insaniyetniñ asırlıq asabalığı kirsetile. Ağzaviy tilni yetkizüv vastalarınıñ çoqça sayısı ve semereliligi insaniyetni yazma işaretler qalğan vastalarnı mükemmelleştirmege mecbur etti. Ve bu variantlardan biri insanlarnıñ mal-mülküni berüv vastası olaraq kâğıtnıñ şekillenüvi edi.
[[Fayl:Papiro de Hunefer.jpg|thumb|Mısırlılarnıñ papirus yapması]]
Bu ceryanda qanun çıqarıcılar qadimiy mısırlılar (papirusnıñ medeniyetke kirsetilmesi) ve qıtay esnafçıları (olar zemaneviy kâğıtnıñ ecdatları sayılalar) sayılalar. Bu eki tehnologiyanıñ farqı şekil ve tertipte: papirusnı yaratqanda onıñ qısımları biri-birine yapışalar, yani papirus lifleri üzülmeyler ve olar öz tabiiy tertibini saqlap qalalar; amma qıtay kâğıtında kedr ya da saman, soñra ise bambuk negizleri öyle bir alğa ketirildi ki, olarnıñ lifleri tasavurlı tertipte oldı, yani olarnıñ hususiyetleri matseratsiya ya da parçalanuv ile deñişe edi.

[[Fayl:Making Paper.gif|left|thumb|Kâğıt çıqaruv basamaqlarını köstergen XVII asırnıñ qıtay oymaları]]

=== Asiyada ===
Tsay Lunden evel Qıtay bambuktan, kedrden, daa evel red etilgen yipek qurtlarınıñ piçenlerinden yapılğan yipekten kâğıtqa beñzegen material yapa edi. Qadimiy induslar fil kibi büyük ot aşağan ayvanlarnıñ qaldıqlarından yağmurdan soñ suv gölinde kâğıtqa beñzegen bir listniñ peyda oluvınıñ tabiiy ceryanını tapqanlar. Böyle kâğıt çıqarğan zavodlar Indistan ve Tailandta şimdi de bar.[http://wtalks.com/poopoopaper-proizvodstvo-samoy-neobychnoy-bumagi-v-tailande]
[[Fayl:Paper-industry-02.jpg|thumb|XVII asırnıñ elyazması üzerinde kâğıt çıqaruv, Kaşmir.]]
Lâkin bambuk ağır, yipek ise paalı edi. Böyle liflerden yapılğan kâğıt qolaylıqnen dımlana ve nazik ola edi. Tsay Lun nazir-mesleatçı olaraq tayinlendi ve oña daa uçuz ve tehnologiya ceetinden ileri istisal usulını tüşünip çıqarmaqnı emir ettiler. Onıñ qıdıruvı onı balqurtlarğa alıp keldi. O qıdırğan şeyge eñ kelişe edi ki, balqurt yuvaları yapılğan ince, lâkin qattı material.

Yuva qurmaq içün material ölgen ağaç ve ösümlik lifleri edi, olarnı balqurtlar er yerden toplaylar - meselâ, ağaçlardan, qoralardan ve ağaç qurucılıq materiallarından. Tsellülozağa zengin olğan bu hammalnı böcekler yahşı etip çaynaylar ve yapışqan, aqsillerge zengin tüküriknen dımlaylar. Arı tüküregi, dımlatmaqtan ğayrı, lifke suv aydağan hususiyetlerni bere (aqsillerni kollagen (o da, ola bilir, mum (tozçuq)) ya da nişasta (azilgen yapraqlar) ile ölçülemek, ya da balqurt tüküreginde ekisiniñ qarışmasını bere). Soñ yımşaqlanğan lifli kütle quruy ve yengil, qattı ve ğayet qattı kâğıtqa çevirile. Tsay Lun lifni ezdi ve yüzlernen tecribe keçirgen soñ, böyle bir şeyni dut qabuğından, kedr bastından, yırtılğan balıqçı ağlarından ve eski qumaçlardan, dut lifinden ve ağaç külden yapmaq mümkün, degen neticege keldi. Bularnıñ episini suvnen qarıştıra ve peyda olğan kütleni qalıp üstüne (ağaç ramka ve bambuk elek) qoydı. Küneşte quruğan soñ, taş yardımınen kütleni tegizley edi. Neticede qattı kâğıt yapraqları peyda oldı.

Kütleviy ölçüli «klassik» kâğıtnı Tsay Lun m.e. d.

Tsay Lunniñ ihtirasından soñ kâğıt çıqaruv ceryanı tez eyileşip başladı. Qaviyligini arttırmaq içün olarğa nişasta, yalpaq, tabiiy boyalar ve ilâhre qoşıp başladılar.

Çoq vaqıt devamında Orta Asiyada 751 senesi Talas cenkine qadar kâğıt yapılmağanına işanıla edi. Esirge tüşken qıtaylar arasında öz zenaatını Samarqandğa ketirgen kâğıt ustaları da olğanı tahmin etildi. Amma arheologlar III asırğa kelgende, Şarqiy Türkistannıñ Turpan, Hotan, Dunhuan kibi şeerlerinde endi kâğıt çıqarılğanını isbatladılar. Bu şeerler sogdiy ticaret evleriniñ faaliyeti sayesinde Tân-Şandan ğarptaki Orta Asiyanen sıq ticaret alâqasında ediler. Alış-verişçiler yañı ihtirasnı avesliknen elge aldılar ve evde bu ceryannı tekrarlamaq içün, onı çıqaruvnıñ inceliklerini tez ögrendiler.

VII asırnıñ başında kâğıt yapuv usulı Koreyada ve Yaponiyada belli ola. VII-VIII asırlarda endi Orta Asiyada, Koreyada, Yaponiyada ve diger Asiya memleketlerinde kâğıt istisalcılığı şekillene edi. Hususan Samarqand kâğıtı meşur edi.

=== Avropada ===
[[Fayl:Lacourade7.JPG|thumb|Qadimiy kâğıt degirmeniniñ (Şarente, Frantsiya) kâğıt tsellülozasını azırlamaq içün degirmen taşları olğan çanaq.]]
Kâğıt Avropağa tez barıp yetmedi. İtaliyada XI asırdan başlap çırpaqlardan kâğıt çıqarıp başladılar. Orta asırlarda italyan kâğıtçıları usta ustalar sayıla ediler. İtaliyalılar kâğıtnı özleri uydurğanlarını idda ete ediler, atta nasıl şaraitte olğanını ayta ediler: sanki abbat tarafından lâyıq olmağan şekilde aqaretlengen bir rafiq kamerağa kelip, açuvlanıp, kölmegini yırtıp, tişlerinen kemire başlay, tüküre çıqarmaq içün saqız. Özüne kelip, çaynağan bezniñ bir muşını körgen soñ, onı tutıp, plitkalı soba üstüne taşladı. Bir qaç aydan soñ, belli bir bayramdan evel, rafiq odasını temizlemege başlay ve quruğan piteni furundan çıqarğan soñ, onıñ bir tarafı tegiz, pergament kibi olğanını esledi. O, üstüne siyanen yazmağa tırıştı ve areket muvafaqiyetli oldı.

Uzaq vaqıt devamında kâğıt pek primitiv şekilde yapıla edi: massanı ağaç mırtıqlarnen iriticide elnen taptap, setli tüplü qalıplarğa köpçeklep çıqara ediler. XVII asırnıñ ekinci yarısında cıyma apparatı, rulonnıñ tapılması istisalnıñ inkişafı içün büyük emiyetke malik edi. XVIII asırnıñ soñunda rulonlar endi çoq miqdarda kâğıt tsellülozasını çıqarmağa imkân berdi, lâkin kâğıtnı elnen dögmek (skovarlamaq) istisalnıñ ösmesini keçiktirdi.

1799 senesi N. L. Robert (Frantsiya) kâğıt yapqan maşinanı uydurdı, o, soñsuz arekette olğan set yardımınen kâğıtnıñ dögmesini mehanizatsiya ete. İngilterede qardaşlar Genri ve Sili Furdrinye Robertniñ patentini satın alıp, ebbniñ mehanizatsiyası üzerinde çalışmağa devam eteler ve 1806 senesi kâğıt yapqan maşinağa patent alalar.

XIX asırnıñ ortalarına kâğıt maşinası toqtamayıp ve çoqça avtomatik şekilde çalışqan mürekkep bir agregatqa çevirildi.

Başta Avropada kâğıt esasen çırpaqlardan yapıla edi, amma XIX asırda istisalnıñ artması hammalnıñ yañı menbalarınıñ peyda oluvına sebep oldı: ağaç tsellülozasını (1844 s.) ve tsellülozanı (1866 s.) çıqarmaq içün usullar tapıldı.

20-nci asırda kâğıt çıqaruv toqtamayıp aqqan tehnologik sheması, küçlü issilik elektrostantsiyaları ve yarımfabrikat lifli mahsulatlar çıqarmaq içün mürekkep himiyaviy ustahaneleri olğan büyük, yüksek mehanizatsiyalaştırılğan sanayığa çevirildi.

== İşlep çıqaruv tehnologiyası ==
[[Fayl:Papierspaltmaschine.jpg|thumb|Mahsus kâğıt çeşitini çıqaruv .]]
Kâğıtnıñ esas komponentleri tsellüloza ve ağaç tsellülozasıdır. Kâğıtqa belli bir öptik ve tehnologik hususiyetler bermek içün esas kütlege çeşit kirler (ince uvalanğan mineral qarışmalar: ölçüleştirüv maddeleri, boyalar, toldurıcılar ve ilâhre) qoşula.

Kâğıt yapıştıruv yüzü usulınen yapıla, yani kâğıt üstüne yapıştırıla. Bunıñ içün mödifikatsiyalanğan nişasta ya da karboksimentil tsellülozanıñ natriy tuzu qullanıla. Kütlege tuz da kirsetmek mümkün; soñra kanifol, kanifol-parafin ya da sintetik yapıştırıcılar qullanıla. Ölçülerni belgilemek kâğıtnıñ gidrofoblığını arttıra, basma siyasını yahşı qabul etmege yardım ete, bu ise, hususan, yalpaq ofset basması yardımınen basmaq içün nisbetlengen kâğıt içün pek müimdir.
[[Fayl:PaperAutofluorescence.jpg|left|thumb|Flüorestsent yarıqta mikroskop astında kâğıtnıñ qurulışı.]]
Kâğıt massasına toldurıcılar (kaolin, talk, gips, titan dioksidi, bor ve ilâhre) kirsetilgende, onıñ yüzüniñ tegizligi arta ve kâğıtnıñ şeffaflığı eksile. Toldurıcılarnıñ ziyade kirsetilmesi küçlü toz çıqaruvına sebep ola ve kâğıtnıñ yüzüniñ qattılığını eksilte, bu ise ayrı qısımlarnıñ yırtıluvına, olarnıñ ofset tsilindr palubasına yapışmasına ve basma basmalarnıñ keyfiyetiniñ eksilmesine ketire. Diger taraftan, nakleykanı yuvmaq içün basma maşinasını sıq-sıq toqtatmaq basma maşinasınıñ mahsuldarlığını sezilerli derecede eksilte ve basılğan basmalarnıñ aynılığını temin etmey. Böyle adiselerni yoq etmek içün ofset kâğıtqa başqa usullarnen basmaq içün nisbetlengen kâğıtqa köre daa az toldurıcı kirsetile.

Keyfiyetli kitap, mecmua ve sanat mahsulatları çıqarmaq içün borlı kâğıt çıqarıla. Borlı kâğıtnıñ tegizligi ve beyazlığına kâğıt üstüne bariy öksidi mineral suspenziyasını qoymaq yardımınen irişeler. Yüz qatlamını sürtken soñ, kâğıtnı qurutalar, soñra super taqvimlerde taqvim eteler.

Basma kâğıtları em rulonlarda, em de 0,05 — 0,5 mm qalınlıqta, bir kvadrat metrde 300 g qadar massa olğan listlerde çıqarıla.

== Kâğıtnıñ çeşitleri ==
Maqsatqa köre kâğıt çeşitleri böyle bölüneler:

* Vatman — resim yapmaq ve boyalamaq içün yüksek abraziv qarşılıqlı, qaba yüzü olğan, ağır yapıştırılğan kâğıt;
* verdol kâğıt — örnekli qumaçlar çıqarmaq içün sıñırlı qaldıq deformatsiyası olğan toldurıcısız yapıştırılğan maşina kibi tegiz kâğıt;
* Verge kâğıt — maşina yönelişinde yaqın aralıqtaki parallel sızıqlarnıñ suv tamğası olğan kâğıt, olarnı bazıda doğru köşelerde siyrek aralıqtaki sızıqlar keseler;
* sanitar-gigiyena mahsulatları içün kâğıt — ince sorbent kâğıt, krep ya da tegiz, sorbtsiya ya da dımlıqqa qarşı turuv standartlaştırılğan köstergiçi olğan;
* basma kâğıt - neşriyat mahsulatlarını basmaq içün kâğıt (intaglio basma kâğıt, basma/köpiroval içün kâğıt ve ilâhre)
* gofratsiya içün kâğıt — göfrirovannıy karton çıqarmaq içün standartlaştırılğan qattılıq köstergiçi olğan kâğıt;
* qaplamalı kâğıt — terkibi kâğıtnıñ maqsadına köre belgilengen qaplama qoyulğan kâğıt (elektrograf içün kâğıt, foto kâğıt, kopiya kâğıt ve ilâhre);
* elektrik izolâtsiyası içün kâğıt — elektrik izolâtsiyası borularınıñ ortasında izolâtsiya qatlamı içün katrannen siñdirilgen kâğıt;
* elektrolit kondensatorları içün kâğıt — ekşilik ve sirkelilik köstergiçleriniñ sıñırlı qıymetlerinen harakterlengen yüksek yutuv qabiliyeti olğan elektrik izolâtsiyası kâğıt; öksid-elektrolit kondensatorlarındaki prokladkalar içün;
* resim kâğıt — qalem, siya ya da akvarel boyalarınen resim yapmaq içün tegiz ya da qaba yüzü olğan qaviy, qattı yapıştırılğan kâğıt;
* maşinalarda mahsulatlarnı qaplamaq içün kâğıt — mahsulatlarnı avtomatik qaplamaq içün, em de içimlikler içün bir kerelik kâğıt savutlar çıqarmaq içün yapıştırılğan kâğıt;
* filtr kâğıt — belli bir keçirimlilik ve ayıruv qabiliyeti olğan yutqan kâğıt:
* ava filtr kâğıt — ava filtrleriniñ filtr elementlerini yapmaq içün qalın filtr kâğıt;
* yağlav ve suvutuv suvlarını süzmek içün kâğıt — suvlarnı ince ve qaba temizlemek içün filtrler içün ince süzgüçli dımğa qarşı uzun lifli kâğıt;
* negiz kâğıt — çeşit terkipli ve hasiyetli kâğıt, uyğun işlev, siñdirüv ve qaplama yolunen bir çoq çeşit kâğıt, kâğıt mahsulatları ve lifler çıqarmaq içün negiz olaraq qullanılğan;
* divar kâğıtları — divar qağıtlarını basmaq içün bir taraflı dımlatuv vaqtında sıñırlı yutuv qabiliyeti olğan orta kül kâğıttır.
* çoq kere qullanıla bilgen kâğıt — altı ay devamında yazılar saqlanğan ve silmekni 100 kereden ziyade tekrarlamaq mümkün olğan kâğıt.

== Eñ büyük kâğıt çıqarğanlar ==

* Möndi (Avstriya)

* Halqara kâğıt (AQŞ)

* UPM (Finlândiya)

* Arktika kâğıtları (Şvetsiya)

* M-Real (Finlândiya)

{{reflist}}
== Menbalar ==
* http://wtalks.com/poopoopaper-proizvodstvo-samoy-neobychnoy-bumagi-v-tailande
*

Davıdivka (Horoşiv rayonı)

Sat, 29/06/2024 - 19:09

Visem: Yañı saife yaratıldı. Mündericesi: '{{MY |tip = köy |qırımtatar adı = Davıdivka |original adı = ''ukr.'' Давидівка |memleket = Ukraina |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_deg =50 |lat_min =31 |lat_sec =37 |lon_deg =28 |lon_min =24 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale...'

{{MY
|tip = köy
|qırımtatar adı = Davıdivka
|original adı = ''ukr.'' Давидівка
|memleket = Ukraina
|tuğra =
|bayraq =
|tuğra eni =
|bayraq eni =
|lat_deg =50 |lat_min =31 |lat_sec =37
|lon_deg =28 |lon_min =24 |lon_sec =36
|CoordAddon =
|CoordScale =
|memleket haritasınıñ büyükligi = 300
|region1 haritasınıñ büyükligi =
|region2 haritasınıñ büyükligi =
|region1 türü = Vilâyet
|region1 = Jıtomır vilâyeti
|cedvelde region1 adı =
|içki bölünüv =
|baş türü =
|baş =
|temeli qoyulğan tarihı =
|ilki añıluv = XVI asır
|evelki adları =
|bu seneden berli statuslı =
|meydanlıq =
|yükseklik =
|iklim =
|resmiy til =
|resmiy til-ref =
|eali = 639
|cedvelge aluv senesi =
|eali sıqlığı =
|aglomeratsiya =
|milliy terkip =
|diniy terkip =
|saat quşağı = +2
|DST = bar
|telefon kodu = +380 4145
|poçta indeksi = 12143
|poçta indeksleri =
|avtomobil kodu =
|identifikator türü =
|raqamlı identifikator =
|Commons =
|sayt =
|sayt tili =
}}
'''Davıdivka''' ({{lang-uk|Давидівка}}) - [[Ukraina]]nıñ [[Jıtomır vilâyeti]]nde [[Horoşiv rayonı]]nda bir [[köy]]. Ealisiniñ sayısı 639 kişi.

[[Kategoriya:Jıtomır vilâyetindeki köyler]]

Çovnova

Sat, 29/06/2024 - 19:06

Visem: Yañı saife yaratıldı. Mündericesi: '{{MY |tip = köy |qırımtatar adı = Çovnova |original adı = ''ukr.'' Човнова |memleket = Ukraina |tuğra = |bayraq = |tuğra eni = |bayraq eni = |lat_deg =50 |lat_min =37 |lat_sec =40 |lon_deg =28 |lon_min =19 |lon_sec =33 |CoordAddon = |CoordScale =...'

{{MY
|tip = köy
|qırımtatar adı = Çovnova
|original adı = ''ukr.'' Човнова
|memleket = Ukraina
|tuğra =
|bayraq =
|tuğra eni =
|bayraq eni =
|lat_deg =50 |lat_min =37 |lat_sec =40
|lon_deg =28 |lon_min =19 |lon_sec =33
|CoordAddon =
|CoordScale =
|memleket haritasınıñ büyükligi = 300
|region1 haritasınıñ büyükligi =
|region2 haritasınıñ büyükligi =
|region1 türü = Vilâyet
|region1 = Jıtomır vilâyeti
|cedvelde region1 adı =
|içki bölünüv =
|baş türü =
|baş =
|temeli qoyulğan tarihı =
|ilki añıluv =
|evelki adları =
|bu seneden berli statuslı =
|meydanlıq =
|yükseklik =
|iklim =
|resmiy til =
|resmiy til-ref =
|eali = 169
|cedvelge aluv senesi =
|eali sıqlığı =
|aglomeratsiya =
|milliy terkip =
|diniy terkip =
|saat quşağı = +2
|DST = bar
|telefon kodu = +380 4145
|poçta indeksi = 12125
|poçta indeksleri =
|avtomobil kodu =
|identifikator türü =
|raqamlı identifikator =
|Commons =
|sayt =
|sayt tili =
}}
'''Çovnova''' ({{lang-uk|Човнова}}) - [[Ukraina]]nıñ [[Jıtomır vilâyeti]]nde [[Horoşiv rayonı]]nda bir [[köy]]. Ealisiniñ sayısı 169 kişi.

[[Kategoriya:Jıtomır vilâyetindeki köyler]]

Ğazı Geray

Sat, 29/06/2024 - 13:07

Don Alessandro: Yañı saife yaratıldı. Mündericesi: '{{Çoq manalı}} * I Ğazı Geray - Qırım hanı * II Ğazı Geray - Qırım hanı * III Ğazı Geray - Qırım hanı * Ğazı Geray (Quban seraskeri)'

{{Çoq manalı}}

* [[I Ğazı Geray]] - Qırım hanı
* [[II Ğazı Geray]] - Qırım hanı
* [[III Ğazı Geray]] - Qırım hanı
* [[Ğazı Geray (Quban seraskeri)]]
Powered by Drupal, an open source content management system