ЭМИНЕ УСЕИН

Меметова ( Усеин ) Эмине Сейран къызы 1972 сенеси октябрь 3-те Наманган виляетининъ Чуст шеэринде дюньягъа кельди. 1991 сенеси Чуст педагогика окув юртуны битирип, севимли Ватаны Къырымгъа кочип кельди. Акъмесджит районынынъ Новозбурьевка мектебинде башлангъыч сыныф оджасы олып чалышты. Шимди Акъмесджит бала багъчасында тербиеджи олып чалыша.
Иджадий ёлу 2006 сенеси февраль айында башланды. Шиирлери «Къырым» ве «Янъы дюнья» газеталарында, «Йылдыз» меджмуасында басылды. 2009 сенеси «Алтын кунеш» биринджи бала шиирлери джыйынтыгъы дюнья юзю корьди. Манзумелеринден нумюнелер
«Ильхам» гульдестеси» (2008 с.), «Ильхам» гульдестеси» (2009 с.) джыйынтыгъларына да кирсетильди.
Эмине Усеин
Мен татар постаджыйым
Мен татар постаджыйым, минердим бир аткъа,
Селямлар алып кетердим къардаш юртларгъа,
Айланып къушдайын етердим тап Багъдаткъа.
Тарихынъда изимни бул, Истанбул,
Буюк Туран беклей бизни, Истанбул.
Гедже-куньдюз козьлериме уйкъу кирмеди,
Къальбимде ташыдым сырны, душман бильмеди,
Ёлларда яшадым, олюм мени ильмеди.
Йырларынъда исимни бул, Истанбул,
Буюк Туран беклей бизни, Истанбул.
Селямларчюн энди ат ойнатмай къамчылар,
Атешлер савурмай кокке учкъун тамчылар,
Хайырлы хаберлер ерине – тек аджджылар.
Оджагъынъда мазымны бул, Истанбул,
Буюк Туран беклей бизни, Истанбул.
Афсус ки, узатасынъ Авропагъа элинъни,
Инанып кимлерге бересинъ сен кендинъни?
Тюрклернинъ харабе этме, меркез эвини.
Меркезинъде озюнъни бул, Истанбул,
Буюк Туран беклей бизни, Истанбул.
Улу Ата-Тюркнинъ копюрини къурдынъ сен,
Эр тарафны явурлар баскъаныны коресинъ,
Языкъ, яваш-яваш диварынъны сюресинъ.
Диварынъда сесимни бул, Истанбул,
Буюк Туран беклей бизни, Истанбул.
Оджакълар туташсы, янсын гидсин аджджылар,
Селямларчюн кене ат ойтансын къамчылар,
Диварынъа сюрюнсин кельген душман-авджылар.
Юрегинъде арзумны бул, Истанбул,
Буюк Туран беклей бизни, Истанбул.
2.04.10 с.
Бинъ йыл оськен гуль-багъына*
Кельдим мен, бинъ йыл оськен гуль-багъына,
Сукъландым эп тереклернинъ ферахына,
Севда олдым эр бир чечек япрагъына,
Бир заманда багъны сачкъан яш багъчиван.
Саф мелеклер ягъмур септи эллеринен,
Донаттылар багъны тюрлю чименлернен,
Янакъларны безеттилер гоньджелернен,
Юреклерде мекян ачты о багъчиван.
Эр саарьде отькен бульбуль къала айран,
Эр терекнинъ пытакълары тюзгюн – кеман,
Гуллерининъ нефеслери дертке дерман,
Гедже-куньдюз севип бакъты о багъчиван.
Кельди заман – къурып кете гуль-чечеклер,
Ягъмур ягъмай, энмей энди саф мелеклер,
Языкъ, языкъ, ашланмай ич яш тереклер,
Козьлеринден козьяш тёке къарт багъчиван…
Гуль-багъына кеткен ёлны гъайып этмем,
Бу ерде бир гуль-багъ оськен экен демем,
Башкъа багъдан гуллер алып, мен кетирмем,
Къорчаласын оны энди яш багъчиван.
Озь багърыма чекип алсам агъырыны,
Козьяшларнен толу этсем ирмагъыны,
Бизим, тамам бинъ йыл оськен гуль-багъыны,
Бу заманда чечеклетсин яш багъчиван.
*Къырымтатар эдебиятынынъ ирмакъ башлары та XII асыргъа барып ете.
06.11. 09 с.
Бир сёзюм ичине сыгъар эль-алем.
Гидеркен ёлумны рузгярмы къаплай?
Ильхам джерьяны думанмы сакълай?
Акълымны гульгули тюшлерми оплай?
Бир сёзюм ичине сыгъмай эль-алем.
Окъугъан алемни сорап мен юрем,
Къапы- къапыдан ялварып сюрюнем,
Озюмде ишанчны агълап ольдюрем,
Бир фикрим ичине сыгъмай эль-алем.
Алемге сырымны беян эйлесем,
Кунь-куньден дердимни аян эйлесем,
Сынъырсыз семаны мекян эйлесем,
Бир дердим ичине сыгъмай эль-алем.
Бельки бош сёзлерим, бельки окъулмай,
Бельки бош козьлерим, бельки бакъамай,
Бельки бош юрегим, бельки анъламай,
Бир гонълюм ичине сыгъмай эль-алем.
Ред этмем, яныма кельсе, анълатса,
Дердини сёйлейип манъа агъланса,
Зар чекип о кирсе, гонълюм чатласа,
Бир арзум ичине сыгъар эль-алем.
Гидеркен ёлумны рузгяр къапатмаз,
Ильхам джерьяны думан сакъламаз,
Акълымны гульгули тюшлер опламаз,
Бир сёзюм ичине сыгъар эль-алем.
28.10. 09.
Эй, гонълюм!
Бу ёллар не керек, ёлдаш олмаса,
Дердимнен пайлашкъан сырдаш олмаса,
Ах, этсем, ахымдан коксюм толмаса,
Эй, гонълюм, сёйлейим, мени сен динъле!
Ёлларым агъласа ташлап кеталмам,
Бу сонъсыз юкни мен янъгъыз чекалмам,
Чыкъ ёлгъа, шаныма сенсиз еталмам,
Первасыз эйлеме, умютли эйле.
Озюнъни ис этсенъ, сёйле, сакъынма,
Кульселер устюнъден, сен ич сыкъылма,
Дертлерден инълесем манъа сукъланма,
Дуйгъусыз беллеме, дуйгъум билинсин.
Аятнынъ манасы неде - арама,
Суальге джевабын дерьал сорама,
Бир сатыр язмакъчюн ойгъа ялварма,
Акълымны динълеме, сени динълесин.
Сенсиз бу шиирни кимсе анъламаз,
Иссиз бу фикирге кимсе инанмаз,
Бульбулим янымда учып айланмаз,
Алгъышны беклеме, сени беклесин.
Бир ерде эгленме, чокъ шей билирсинъ,
Къадерден тилленме, сенден тилленсин,
Бу дюнья мулькине мухтадж дегильсинъ,
Дюньяны динълеме, сени динълесин.
Ёллар да керектир – ёлдаш сен олсанъ,
Дердимнен пайлашкъан, сырдаш – сен олсанъ,
Ах, этсем, ахымдан коксюм де толса,
Эй, гонълюм, динълейим, энди сен сёйле!
08. 09.
Ошеклер.
Сюйрекленип тиз устюнде ошеклер,
Фысылдашып кулюшерек келелер.
Къаргъышларгъа алыштылар эшеклер,
Акъаретке даянмакъ – бахт беллейлер.
Кунь ярыкътан кёр геджеге атылдым,
Базан гунях ишке биле къатылдым,
Куреш ислеримден бездинъ, ах, башым,
Ерсиз яланлардан тойдынъ, сырдашым.
Делиргендай сарды мени ошеклер,
Тёшегимде эп арайлар тешиклер,
Сакъынмайып яланларгъа тоймайлар,
Шу фесатлар мени ич тынч къоймайлар.
Биревлерге ислеримни саталар,
Душманларгъа къысметимни аталар,
Сокъакъларда излеримни таптайлар,
Ерге тюшкен сачларымны тарайлар.
Таштан олгъан сабырымны тозарым,
Къалгъан эски копюрлерни бозарым,
Акъареттен озь адымны акъларым,
Ошеклерден юрегимни сакъларым.
Йырла манъа «Айненни», аначыгъым!
Анам саллай бешигимни азар-азар,
Бутюн гедже кунь баткъандан танъгъа къадар,
Манълайымны опе-опе ич тоялмай,
Мен агъласам, дердим неде – о анъламай.
Йырла манъа "Айненни", аначыгъым!
Къара булут Ана-Ватан кокюн къаплай,
Бир чокъ эвде тиль чырагъы шимди янмай,
Бугунь бизим къапымызгъа мелек къонмай,
Къартанамнынъ "Айненни"си тышта агълай.
Йырла манъа "Айненни", аначыгъым!
Аначыгъым тезден дуйсын тилегимни,
Ят айненни ич сармасын юрегимни,
Истегимни, къысметимни о сильмесин,
Балалыкътан тамырларым узюльмесин.
Йырла манъа "Айненни», аначыгъым!
Алып меним къальбимнинъ бу тасасыны,
Багъышласын манъа да озь севгисини,
Бизим тувгъан тилимизни ашлатаджакъ,
Ватанымны, миллетимни яшартаджакъ!
Йырла манъа "Айненни" аначыгъым!
Семанынъ къальбини туттырмакъ истейим.
Къошма
( «Ильхам» эдебий бирлешмесининъ талебелерине)
Азырым элимде мен тутам бир хаял,
Эй, такъдир рузгяры терендже нефес ал,
Ат мени семагъа, кендимден мени чал,
Семанынъ къальбине токъунмакъ истейим.
Бу кокнинъ тюбюнде къушлардай доланам,
Къальбимде эеджан далгъасын тутамам,
Сынъырсыз кок-мавы сырларгъа токъунам,
Семанынъ гонълюни окъумакъ истейим.
Йылдызлар гизлене кяинат тенинъде,
Беклеген джевапны сакълагъан теренде,
Дердимнинъ дерманы фельсефе тилинде,
Семанынъ сырыны ачтырмакъ истейим.
Эллерим еткендай умютке узана,
Бир авуч кок алам - элимде уфана,
Кок корьсе тепеден озюмден утанам,
Семанынъ къальбини туттырмакъ истейим.
Семанынъ къальбини туттырмакъ истейим.
20. 12. 08 с..
...Бельки кеч къалдым,
бельки генч солдым.
Рахметли талебем Сейдали
Берберовгъа багъышлайым.
Козюмде насылдыр бир къаарь бар,
Севмедим ич, корьмедим ич баарь,
Санки кунеш де манъа бакъмады,
Языкъ ичимде атеш якъмады.
Янагъымда козьяшым парылдай,
Къуругъан япракъларым къалтырай,
Тенимден узюле бирер-бирер,
Сарарды бутюн ерлер ве куньлер.
Кузь еллери мени ич къыздырмай,
Манъа бир умют ве ис къалдырмай.
Гъонджелерим баарьде ачылмай,
Кузь чечеги баарьде яшамай.
Эй, Аллаh, не ичюн мен яшайым?
Кимлер ичюн кендими ачайым?
Кимсе мени алып да къокъламай,
Бульбуль, севги акъкъында, йырламай.
Кунеш козьяшларымы сильмеди,
Кузнинъ нурлары манъа кульмеди,
Ашкъны бильмедим, ашкъкъа зар олдым,
Бельки кеч къалдым, бельки генч солдым.
24 июнь 2007 с.