Tarih erbapları - ABDÜLGAFFAR EFENDİ Kırımi

[AlperenKIRIM]

ABDÜLGAFFAR EFENDİ Kırımı, kırım­lı ünlü tarihçi (XVIII yy.). Devrinin hükümdarlarından Kırım Giray Hanın gaza­bına uğrayarak önce Karasu’daki evinde mahpus hayatı yaşadı, sonra Karadeniz kıyı­sındaki Soğucak kalesine sürüldü.

Sürgünde bulunduğu sırada Umdet-ül-Ahbâr (Tarihin Esasları) adlı eserini yazdı (Bir nüshası yazma olarak Süleymaniye Esad Efendi kitaplığında, Nu. 2 331′dedir). Eser 1774′te tamamlandı; üç bölümden ibarettir. Birinci bölümde 12 hayvanlı eski Türk takvimi hak­kında kıymetli bilgi vardır, ikinci bölüm, Cuci ulusunun başlangıçtan Kırım han­lığına kadar olan tarihini, üçüncü bölüm ise Kırım hanlığının kuruluşundan 1774 yı­lına kadar geçen devrenin tarihini içine alır.

Bu eser Necip Asım tarafından, Türk Tarih Encümeni mecmuasına ek olarak ve Umdet-üt-Tevarih adiyle yayımlandı. Diğer eserleri, Hadis-i Erbain Şerhi (Kırk Hadis Yorumlaması) ile fıkıh meselelerini derleyen mecmuadır.