Matbuatta şübeli sözler

[timur]

Bilgeniniz kibi Qırımda "Merametlik" degen bir hayır faalieyeti bar.

2-3 sene keçti adını ne vaqıt tüzetecekler dep meraq etip turam.

merhamet yaki meramet içün luğatta ne yaza:

милосердие, сострадание, доброта, благодеяние
ср. şefqat
meramet köstermek (или etmek) - миловать, оказывать милосердие
meramet kösteriñiz! - помилуйте
meramet et! - помилуй, смилуйся!

merametli
милосердный, добрый, сердобольный

Buna köre doğrusı meramet-li-lik olması kerek.

Bu söznün tersi içün ise:
merametsiz
безжалостный, беспощадный, злой

meramet-siz-lik

[timur]

телевизионный концерт «Шелляле»

водопад
    uçansuv, şelâle (шеляле)

[timur]

chobanzade.org

Bekir Çobanzade
adına xayriye fondı
<hayriye fondu<Hilmiy eserler

hilmiy:
Yımşaq tabiyatlı, nazik kimse.

ilmiy<Bibliografiya<Tercimeiyhal<haqqında

[timur]

собор
    (церковь) katedral kilse

мечеть
    cami, mescit
    соборная мечеть - cuma cami ??


Caminin "sobornaya"sı nasıl olur?
cuma cami yerine mahsus ad olğan Cuma Cami (Kebir Cami kibi) yazmaq kerekmezmi?
Şöyle bir vikipediya maqalesi bar:
http://en.wikipedia.org/wiki/Friday_Mosque

[Alessandro]

chobanzade.org

Bekir Çobanzade
adına xayriye fondı

Ah, ağam... Qomşu mevzularda körgeniñ kibi bugün er kes tilci, er kes özcesine öz imlâsını uydura... Şu saytnı açtırğan Ayder ağa Emirovnıñ fikrine köre Qırımtatar elifbesinde x (sesli) ve h (sessiz) arifleri olmalı. İşte bu fikriniñ neticesini körip olamız...

Соборная degeni "baş", "esas" dep tercime etmek mümkün. Yani соборная мечеть - (şeerniñ) baş camisi. Cuma cami ≠ baş cami yoqsam?

[timur]

Соборная degeni "baş", "esas" dep tercime etmek mümkün. Yani соборная мечеть - (şeerniñ) baş camisi. Cuma cami ≠ baş cami yoqsam?

Balaban mescitlerge cami dep aytıla. Halq, cuma namazını qılmağa balaban mescitlerge (= camilerge) kete.

"соборная" sözünin başqa anlamları da bar. Bu sebepten cami sözüni соборная мечеть dep çevirmek şübelidir. Nasıldır ki Hıdırlez yaki Tepreş sözüni Юрьев день olaraq oşatmamaq kerekkeni kibi. Cami sözü öz başına yeterlidir. Qırımtatarlar nasıl ki sobornayanın ne olğanını bile ise, Hristiyanlar da caminin balaban mescit olğanını bilmelidir.

Kebir Camii / Cami-i Kebir
kebir
    большой, огромный, великий
    ср. büyük, qocaman, ulu

[timur]

Qırımtatar tili "mod ve brend" olmaq kerek eken...

[timur]

Аллаh, maşaAllah, inşaAllah

Аллах, maşallah / maşa Allah, inşallah / inşa Allah

[timur]

«НАЦИОНАЛЬНАЯ БОРЬБА КРЫМСКИХ ТАТАР – КУРЕШ»

tercimesi:
"Qırımtatar milliy küreşi - küreş"

küreş
    борьба, поединок, единоборство, схватка
    ср. mucadele
    küreş meydanı - поле борьбы, «ковёр»
    serbest küreş - вольная борьба
    küreşçi üç küreş yaptı - борец провёл три схватки

küreşmek
    бороться

[timur]

1918 senesi fevral 23 künü qırımtatar halqnıñ ulu oğlı Noman Çelebicihan Aqyar deñizciler tarafından vahşiyca öldürildi ve cesedi Qara deñizge bıraqıldı. İ.Gasprinskiy kütüphanesiniñ oquv zalında Noman Çelebicihanğa bağışlanğan «Memleketni qurtarmağa borclu edim» adlı kitap sergisi açıldı.

[timur]

tendirist
    крепкий, здоровый, бодрый
    ср. tiri 3)

tendürist
    см. tendirist

Tendürist yaki tendirist, şu hali ile kimse añlamaz, bu sözni bilmek ezber olur.

ten + dürüst
Farsça

dürüst
    (dürüsti)
    /диал./
    правильный, верный, достоверный, подлинный
    dürüst bir adam - честный человек

dürüst
Farsça

    * sihhati yerinde, sağ, salim
    * doğru, hatasız
    * bütün, tam

ten

Farsça

    * kevde, beden, vucut.
    * insan bedeninin tış yüzü


Qoşma sözlerdeki tamırlarnıñ er biri dudaq aenki qaidesine ayrı-ayrı tabi olur. Meselâ: açközlük (aç + közlük), yalıboylu (yalı + boylu); yalıboylusı (yalı + boylusı)

Bu sebepten doğru yazılış tendürüst (ten+dürüst) olmalıdır.

[timur]

Qoşma sözlerdeki tamırlarnıñ er biri dudaq aenki qaidesine ayrı-ayrı tabi olur. Meselâ: açközlük (aç + közlük), yalıboylu (yalı + boylu); yalıboylusı (yalı + boylusı)

açközlük sözünde tamırlar nedir?

açköz
    1) жадный (к еде), алчный, ненасытный
    ср. qıtmır, qızğanç
    2) обжора
    ср. tamaqkâr

{aç + (köz+lük)} + nen

{(aç + köz) + lik} + nen

luğatta şay yaza:
açközlük
    ненасытность, жадность
    açközliknen - с жадностью


Mence doğrusı şu şekilde olmalıdır:

aç + köz + lü + lik + nen

aç + köz + nen

[Alessandro]

"açköz" degeni - köz degil de, insandır. Yani özüne qarardan ziyade mal almağa istegen adam "açközlü" degil de, "açköz". Tekaran mantıqsız körüne bile, amma halq şay dey. Onıñ içün tabiat çizgisiniñ adı "açközlülik" degil de, "açközlük".

[timur]

"açköz" degeni - köz degil de, insandır. Yani özüne qarardan ziyade mal almağa istegen adam "açközlü" degil de, "açköz". Tekaran mantıqsız körüne bile, amma halq şay dey. Onıñ içün tabiat çizgisiniñ adı "açközlülik" degil de, "açközlük".

Edebiy tilnin meselesi de şu zaten... Bir tilniñ edep saibi olması içün onun mantıqiy qaidelerge boysunması kerektir. "Halq şay dey" sözüni pek çoq eşitmege başladım. Halq şay aytmağa devam etsin isterse... Lâkin birevleri de diger taraftan doğrusıñ yazmalı.

[timur]

Qızlar qadın degil mi?

Лига крымскотатарских "женщин и девушек"