Matbuatta şübeli sözler

[timur]

Mence, laqırdı tilinin yazığa keçmesi oğa edebiy til sıfatını bermez. Aqsi alda laqırdı tili ile yazı tili arasında içbir farq olmaz edi.

Belki de til (ya da tilşınaslıq) felsefede ilim olaraq keçmese de, (filologiya - lingvistika) til saasında ilmiy metotlar qullanıla. Bulardan birevi analizdir.

Misal, men tendürüstlik sözüni analiz ettim. Ten ve dürüst sözleri ortağa çıqa. Ten ve dürüst sözlerini hepimiz bilemiz!?. O alda tendürüst sözünün ne manağa kelgenini bilirmiz. (sintez)

Lâkin bazı adamlar ten ve dürüstniñ manasını tek tek bilse de bularnı ayrı ayrı tüşünmez. O vaqıt ne çıqa? İşte tendürist! Şimdi bu söz edebiyatqa (!?) keçse edebiymi olacaq?

Qırımtatar tilindeki sözler avadan uçup kelmedi. Arapçadan, Farsçadan kirgen bile olsa er biriniñ bir etimologiyası, manası bar. Bizge añlamsız kelgen hallarda da tilşınaslıqnıñ cevabı bar. "Ne içün" sualine cevap tabalmağan olsanız demek ki o saada ihtisas yapqan doğru kişini tapmağansınızdır. Suallerge sadece Qırımda cevap qıdıracaq olsaq elbette ki tabalmamız! Tilniñ coğarfiy sınırları olmaz.

Endi halqımız Rusça tüşünip Qırımtatarca laf etse içbir etimologiya, içbir semantika qalmaz. Tilimiz ezber tili olup keter. Tilimiz edebiy olmağa doğru ketecegine ters tarafqa kete. Tilni ne qadar yahşı bilsek o qadar edebiy olur. Rusça luğattan ezberlengen Qırımtatarca sözler ile edebiy til qurmaq mümkün degil.

----

Men de Gaspirinskiyniñ gazetesinde "Терджиманъ" yazılğanı içün forumda yazdım zaten...

[timur]

Edebiylik elifbe ile başlar...

[timur]

İzaatlı luğat basılacaq eken. Qaysı elifbede olacaq bilesizmi?

[batugeray]

Edebiylik elifbe ile başlar...

Edebiylik elipbemen tuvıl, cürekmen başlar! cüregın bar bolsa, Quday saga qol tuta! Quday saga qol tutqan bolsa, Edebiy eser beresın! Qaysı elipbede cazuvga tamşangan bolsan, o elipbede cazasın. Yani özgürsün navu qonuda. Eger cüregın coq bolsa, allegım bolasın; özını bır b.k sanasın:))) Ededebiy eser bergen Adamlarga da şamır atmaga ograşasın:)))
Mına sızge uşun söz.

ARRAMZADELERGE
Qartaqayga tıgıle, "Batırman" dep oqüre!
Cetım qörse şamarlay, Cigıtlıqnı arramlay!
Qöt öpmege tamşana, Tatarlıgından yala!
Olan satqın Nögerek! Saga soy - sop ne kerek?
23.04.2011
C. BORAN

[timur]

ceval
устар.
1) постоянно пребывающий в движении, ходящий туда-сюда
2) странник, путник
ср. yolcu, seyya

Edebiy olaraq doğrusı ceVVal olmalı edi.
جوّال (cawwāl)

[AlperenKIRIM]

Timur neçün yabancı sözlerin bir de bir aynısını almaq kerek? Farqlı halqların farqlı telaffuzu farqlı sesleri ola. Bilesin Türk tilinde pek çoq Arapça sözler tapıla ama çoqsu arapçada aytılğanday aytılmay.  Öz telafuzları ve öz seslerinen aytıp olalar. Şu sebepten de bazı arfleri coyalar bazısın qoşalar.

[Alessandro]

Bugünki edebiy standartta arapça sözlerdeki [ww] ses birikmesi -v- olaraq yazıla ve aytıla: evel, quvet, tasavur, tasavuf. "ceval" de bu qaidege tabi.