Qırım Hanlığında Türkiy Halqlar

[AlperenKIRIM]

http://medeniye.org/forum/index.php/topic,208.0.html
Qırım toponimiyasında qabilelerniñ adları


Edige Mırza 1389 - 1419 yılları arasında Qırım'da olğan.

# Едигей, сын Мангыт Балтычак-бека, беклярбек Улуса Джучи (1395—1419)
# Мансур-бий, сын Едиге, беклярбек Улуса Джучи (1419)

http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%B4%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%B9

Edige mırza, [[Manğıt]] sülâlesiniñ reisi edi....

Toqtamış hannıñ oğullarından Qadir Berdi 1419 senesinde Edige mırzanı [[Cayıq özeni]] yaqınlarında yeñip öldürdi. Onıñ sülâlesi daa soñ [[Noğay Orda]] adınen bir vaqıt daa üküm sürdi. [[Hacı Tarhan Hanlığı]]nıñ temeliniñ qoyulması ve Cengiz sülâlesinden birevini han köterilmesi bularnıñ sayeside oldı. Bu sülâleden Mansur Oğulları (Manğıtlar) ve bazı diger qabileler daa soñra Qırım Hanlığınıñ tabiyetine kirdi.

http://medeniye.org/ru/aggregator/sources/7

1637 yıllarında Mansuroğullarnın reisi Kantimur eken.

--------------------------

1437 yılında Qoñrat reisi Haydarnen Tölek Timurnın torunu İçkili Hasanoğlu Uluğ Muhammed Han balaban cenk yapqanlar ve Haydar yengen Uluğ Muhammed Han Qırım topraqlarından ketken.

--------------------------
Bolardan son Qırımğa Şirin begi Tekene kele , anav İdil boyında olğan Hacı Gereyni Qırımğa davet ete.

[AlperenKIRIM]

Mansuroğulları Qırımnıñ şimal betinde Or qapısı cetinde ekenner. Ğarbta Şirinler. Qarasuvbazar ve cetinde Barın ve Arğınlar.

[AlperenKIRIM]

1543'te ekinci Çerkezistan seferine Şirinler 5.000, Arğın ve Qıpçaklar 3.000 ve Mañıtlar 2.000 batırnen qoşulğanlar. Şirinler istep olğanda 20.000 batır çıqarabile ekenler.

XVI. yüzyılda sırasınen Şirinler , Barınlar, Arğınlar , Qıpçaqlar.
XVII. yüzyılda Şirinler, Mansuroğulları, Sicivutlar, Arğınlar ve Barınlar.
Sahib Gerey zamanında Sicivutlar yükselgen.

[AlperenKIRIM]

http://medeniye.org/forum/index.php/topic,208.0.html
Qırım toponimiyasında qabilelerniñ adları


Edige Mırza 1389 - 1419 yılları arasında Qırım'da olğan.

# Едигей, сын Мангыт Балтычак-бека, беклярбек Улуса Джучи (1395—1419)
# Мансур-бий, сын Едиге, беклярбек Улуса Джучи (1419)

http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%B4%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%B9

Edige mırza, [[Manğıt]] sülâlesiniñ reisi edi....

Toqtamış hannıñ oğullarından Qadir Berdi 1419 senesinde Edige mırzanı [[Cayıq özeni]] yaqınlarında yeñip öldürdi. Onıñ sülâlesi daa soñ [[Noğay Orda]] adınen bir vaqıt daa üküm sürdi. [[Hacı Tarhan Hanlığı]]nıñ temeliniñ qoyulması ve Cengiz sülâlesinden birevini han köterilmesi bularnıñ sayeside oldı. Bu sülâleden Mansur Oğulları (Manğıtlar) ve bazı diger qabileler daa soñra Qırım Hanlığınıñ tabiyetine kirdi.

http://medeniye.org/ru/aggregator/sources/7

1637 yıllarında Mansuroğullarnın reisi Kantimur eken.

Едиге, сын Балтычак-бека, бий 1392—1412, ум.1419
Нур ад-Дин Батыр-бий, сын Эдигу-бия, бий 1412—1419
Мансур-бий, сын Эдигу-бия, бий 1419—1427
Гази-бий, сын Эдигу-бия, бий 1427—1428
Ваккас-бий, сын Нур ад-Дин Батыр-бия, бий 1428—1447
Хоразми-бий, сын Ваккас-бия, бий 1447—1473
Аббас-бий, сын Нур ад-Дин Батыр-бия, бий 1473—1491
Муса-бий, сын Ваккас-бия, бий 1491—1502
Йагмурчи-бий, сын Ваккас-бия, бий 1502—1504
Хасан-бий, сын Ваккас-бия, бий 1504—1508
Шейх Мухаммад-бий, сын Мусы-бия, бий 1508—1510, 1516—1519
Алчагир-бий, сын Мусы-бия, бий 1508—1516
Агиш-бий, сын Йагмурчи-бия, бий 1521—1524
Сайид Ахмад-бий, сын Мусы-бия, бий 1524—1541
Хаджи Мухаммад-мирза, сын Мусы-бия, нураддин 1537—1541
Шейх-Мамай, сын Мусы-бия, кековат 1537—1541, бий 1541—1549
Юсуф-бий, сын Мусы-бия, бий 1549—1554, ум.1556 прадед князей Юсуповых.l
Исмаил-бий: 1557—1563
Тинехмат: 1563—1578
Урус-бий, сын Исмаил-бия, нураддин 1563—1578, бий 1578—1590
Динбай-мирза, сын Исмаил-бия, нураддин 1578—1584
Саид Ахмад-мирза, сын Мухаммад-мирзы, нураддин 1584—1587
Ураз Мухаммад-бий, сын Дин Ахмад-бия, тайбуга 1584—1590, бий 1590—1598
Дин Мухаммад-бий, сын Дин Ахмад-бия, нураддин 1590—1598, бий 1598—1600
Иштерек:1600—1619 первые столкновения с калмыками
Кучук-мирза, сын Дин Ахмад-бия, нураддин 1600—1604
Йаш Тарак-мирза, сын Кучук-мирзы, кековат 1600—1619
Шай Тарак-мирза, сын Кучук-мирзы, нураддин 1604—1619
Каракель Мухаммад-мирза, сын Ураз Мухаммад-бия, тайбуга 1604—1622, нураддин 1622—1631
Канай-бий, сын Динбай-мирзы, бий 1622—1634

Правители Мансурской орды

Дин Суфи-бий, сын Мансур-бия, бий
Тимур-бий, сын Мансур-бия, бий 1440—1486
Джан Кубад-бий, сын Дин Суфи-бия, бий 1486—1490
Хаджи Ахмад-бий, сын Дин Суфи-бия, бий 1490—
Баки-бий, сын Хасан-мирзы, бий 1532—1535, 1540—1542
Ходжа Ахмад-бий, сын Хасан-мирзы, бий 1535—1540
Дивей-бий, сын Хасан-мирзы, бий 1542—1573
Исанай-бий, сын Дивей-бия, бий 1573—1588
Арсланай-бий, сын Дивей-бия, бий 1588—1595
Мухаммад-бий, сын Арсланай-бия, бий 1595—

Правители Алтыульской орды

Касым-бий, сын Шейх Мамай-бия, кековат 1541—1549, бий 1549—1555

Правители Малой Ногайской орды

Казый (мурза), сын Урак-мирзы, мирза 1554—1569, бий 1569—1576
Йахшисаад-бий, сын Мамай-мирзы, бий 1576—1590
Баран Гази-бий, сын Саид Ахмад-мирзы, бий 1600—1621
Касим-бий, сын Ислам-мирзы, бий 1621—1639

[batugeray]

1543'te ekinci Çerkezistan seferine Şirinler 5.000, Arğın ve Qıpçaklar 3.000 ve Mañıtlar 2.000 batırnen qoşulğanlar. Şirinler istep olğanda 20.000 batır çıqarabile ekenler.

XVI. yüzyılda sırasınen Şirinler , Barınlar, Arğınlar , Qıpçaqlar.
XVII. yüzyılda Şirinler, Mansuroğulları, Sicivutlar, Arğınlar ve Barınlar.
Sahib Gerey zamanında Sicivutlar yükselgen.

Bek aruv - cakşı bır cazı cazgasın; lakin bo üst bette cazganıñ kabileler Türkiy kabileler tuvuldur. Olar Tatar kabileleridir. O vakıtta kım özüne Türük, yaut Türkiy  dep ayta eken? bır kaynak - kanıt barmı? 

[Alessandro]

Türkiy = Türk til gruppasına ait olğan bir tilde laf etken. Meselâ, özüne tek "Başqurt" ve "Saha" degen Başqurtlarnen Sahalar (Yaqutlar) - Türkiy halqlardır.

[AlperenKIRIM]

bır kaynak - kanıt barmı? 

yoq , aqşam yuqlay ekende tüşümde körgen edim de mında yazayım dedim. ket özin tap qanıtını çoqrağını , men men muattap bolma.

[batugeray]

Türkiy = Türk til gruppasına ait olğan bir tilde laf etken. Meselâ, özüne tek "Başqurt" ve "Saha" degen Başqurtlarnen Sahalar (Yaqutlar) - Türkiy halqlardır.

Bilgi üşün sav bol; lakin men mınavnı soragan edım:

“Olar Tatar kabileleridir. O vakıtta kım özüne Türkiy, yaut Türük dep ayta eken? bır kaynak - kanıt barmı?” 

O senıñ aytkanıñ til guruppasınıñ atı, Dünya literatüründe, Ural – Altay til guruppasıdır.
 
Türük, yaut Türkiy til guruppası, calgız Türkiyede lap etılgen tıllernı teşkil eter.

O aytkanıñ cerlerden (Orta asiya) Türkiyege oqumaga kelgen caşlarga men Tatarca lap etkende, bek yakşı anlaylar.
Türük, yaut Türkiy kelimesini de evelden bılmegennerini, Türkiyede üyrengennerini cakşı bılemen.

E men de,  Qırım Kerş betten tamırlıman. Eskı Kabilemizniñ atıda Şirin tuvulda, Şırın dep bilemen. Ertede, Köşkenşi Cüyrük bır Tatar Kabilesi ekemız; özümüznüñ tabın Tamgası bar eken. Atlarımızda – Mezarlarımızda bo tamgalar bar eken.  cerleşikke keşken  soñ, Tabın tamgamız coytulgan.

E mende Türkiyede bır Tatar Köyünde östüm. Balalıgımda Alay Kalk özüne Tatar dep ayta edı. Köyümüzde Türük dep, Türkiyenin cerli Kalkına aytar edık.

[AlperenKIRIM]

Alessandro yada rus tilni yahşı bilgen birevi mınav sayta köz taşlap olabilirmi?


Марсель Ахметзянов
О шеджере рода Ширинских
http://forum.tatar.info/index.php?showtopic=65&hl=%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D1%8B%D1%82&st=0
 
Men rus tilni %50 anlap olam , aceba mında yazılğan malumatlar doğrı mı , Qırımda Şirin qabilesinen şu Şirinskiy familyaları bir soydan mı?

[batugeray]

 

bır kaynak - kanıt barmı? 

yoq , aqşam yuqlay ekende tüşümde körgen edim de mında yazayım dedim. ket özin tap qanıtını çoqrağını , men men muattap bolma.

Karadımda, tabalmadım; mencede uşun aytasın, tüşünde korgesındır taa.

İddea saybı iddeasın kanıtlamakla yükümlü bola; bo evrensel bır hukuk kaidesidir. Cok kanıtlayalmasa, o kişi müfteri (iftiracı) dep saylanır. 

Senmen muattap bolmaga meraklı tuvulmanda, er tüşünde korgennerını biyerge cazarsan, bo porumun atı: “Alemi Medeniye” tuvulda, “Tüşümde kördüm uydurdum” porumu bolur.

Qırım yaut Tatarlıkla alakalı bır cazı körgende elbette mende şaksi oylavuşlarımı medeni bir şekilde aytacakman.

Endı meydan boş tuvul. 

[AlperenKIRIM]

1543'te ekinci Çerkezistan seferine Şirinler 5.000, Arğın ve Qıpçaklar 3.000 ve Mañıtlar 2.000 batırnen qoşulğanlar. Şirinler istep olğanda 20.000 batır çıqarabile ekenler.

XVI. yüzyılda sırasınen Şirinler , Barınlar, Arğınlar , Qıpçaqlar.
XVII. yüzyılda Şirinler, Mansuroğulları, Sicivutlar, Arğınlar ve Barınlar.
Sahib Gerey zamanında Sicivutlar yükselgen.

Qırım Hanlığında şulardan başqa da türkiy halqlar var edi, Altınordu aldında ve Altınordu zamanında orta asiadan kelip oturğan Türkiy halqlar. Misal Qırım ordusunda mınav qaraçi beklerden ğayrı da askerler bar edi, Hanlığın son zamanlarında Gereyler qaraçilerden ğayrı ordu qura ediler. Başqa misal Qırım Hanlığı Cengiz qanunlarnı taşlap taa modern ordu qurmağa tırışqanda Osmanlığa qarap oğa oşamağa başlağan edi atta Osmanlıdan Bahçesarayğa pek çoq Osmanlı askeri kele edi , tüfekçiler , topçular day bolar Gerey Hannın cetinde yaşap tura ediler. Bolarda Türkiy halqlardan Türkler ediler.

[batugeray]

1543'te ekinci Çerkezistan seferine Şirinler 5.000, Arğın ve Qıpçaklar 3.000 ve Mañıtlar 2.000 batırnen qoşulğanlar. Şirinler istep olğanda 20.000 batır çıqarabile ekenler.

XVI. yüzyılda sırasınen Şirinler , Barınlar, Arğınlar , Qıpçaqlar.
XVII. yüzyılda Şirinler, Mansuroğulları, Sicivutlar, Arğınlar ve Barınlar.
Sahib Gerey zamanında Sicivutlar yükselgen.

 Misal Qırım ordusunda mınav qaraçi beklerden ğayrı da askerler bar edi, Hanlığın son zamanlarında Gereyler qaraçilerden ğayrı ordu qura ediler. Başqa misal Qırım Hanlığı Cengiz qanunlarnı taşlap taa modern ordu qurmağa tırışqanda Osmanlığa qarap oğa oşamağa başlağan edi atta Osmanlıdan Bahçesarayğa pek çoq Osmanlı askeri kele edi , tüfekçiler , topçular day bolar Gerey Hannın cetinde yaşap tura ediler. Bolarda Türkiy halqlardan Türkler ediler.

Bo aytkanıñ uşun. Kanlıgımıznıñ soñ cıllarında Geraylar Cengiz qanunlarını taşladılar; ondan soñ da, kerevşı Tatar Kabilelerı köşkenşı (Cüyrük) lükten, cerleşikke keşirildi. Bonday etıp Qanlıgımıznıñ savunmasını Tatarlardan alıp, Osmanlının Türük tamırlı bolmagan, Devşirme Askerlerine taşladılar; olar da ufak bır kıyınşılık korgende, artına karamadan kaştılar. Soñ Qanlıgımız dargadı. 

[AlperenKIRIM]

Osmanlıdan Bahçesarayğa pek çoq Osmanlı askeri kele edi , tüfekçiler , topçular day bolar Gerey Hannın cetinde yaşap tura ediler. Bolarda Türkiy halqlardan Türkler ediler.

Osmanlı zamanında II. Beyazıd zamanından başlağan Kanuni Sultan Süleyman zamanında çoqlaşqan profesyonel Türk askerleri : Mütteferika, Çavuş, Sipahi, Silahdar, Tımar ve Zeamat day askerler ediler. Bolar Gerey Hannı qorçalay ediler. Sayıları 3.000 ile 12.000 arasında denişken eken. Paralarnı Osmanlı öz hazinesinden bere eken.

[AlperenKIRIM]

Qırım ordusunda Han merkezde , sağ yaqta Qalğay , Şirin bekleri ve olarğa baylı gruplar. Solda Nureddin , Noğay ve Mansur bekleri ola eken.

Evliya Çelebi ayta ke XVII. asırda Qırım hanlığın 100.000 yada 126.000 adam askeri bar eken. Savaşta 40.000 kete ekenler , çoq kerek olsa 80.000, ğayrısı Qırım da qala eken.

Baron de Tott ise Nureddin'de 40.000, Qayğay'da 60.000, Han'da 100.000 asker bar dep ayta.

[batugeray]

Alessandro yada rus tilni yahşı bilgen birevi mınav sayta köz taşlap olabilirmi?


Марсель Ахметзянов
О шеджере рода Ширинских
http://forum.tatar.info/index.php?showtopic=65&hl=%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D1%8B%D1%82&st=0
 
Men rus tilni %50 anlap olam , aceba mında yazılğan malumatlar doğrı mı , Qırımda Şirin qabilesinen şu Şirinskiy familyaları bir soydan mı?

Birde Şirinler dep aytılgan bır çızgı film bar; olarman, Şirinskiy familyaları bekim bir soydan bolabılır.

Olân! o  Kabilenıñ atı Şirin tuvul, Şırın annadıñmı?

Şırın Tatar Kabilesı, menım öz kabilem bola.

Taşlañız endı bulay iptiralarnı!
Münapıklık eş bır Tañrı kuluna caraşmaz.