Deşt-i Qıpçak türkiy halqları
Ne Kıpşak (Kuman) diyberesınız o neday şiy eken?
Sabutay bırge Cebe Komutasındakı Tatar Ordası İrandan, Kuz Kafkas bekte keşıp bo cerde bolgan Alan Kıpşak (Kuman) Ordusunu dargatkan edı. 1223 cılında Ukrayna’da Kalka nehri tögeregınde, Galiçya Knezı, Kiev Knezi bırge anavu Rus Knez lerının bolganı bırlıkmen bırleşken Kıpşak Hanı Yuri Konkavçeviç nin cıyganı 80.000 kişilik Ordu, Tatarlar koluman dargatılarak Dinyeper Nehrinin Künbatar cagına aydangan edı.
(Yakubovskiy, Rızaeddin Fahreddin, Akdes Nimet Kurat)Bır vakıt sora bo Kıpşaklar Macaristan işlerıne kadar kaşkan bolsalarda, kenede Batu Khan Atam, olarnı oyerde de raat taşlamagan o cerlergeşık Tatar akınları cıyıp, bek köp kısmını kılıştan keşırdı. Kalgan Kıpşaklarda asimile bolup, Macaristanda ırıdıler.
Bakın birde ne diyorlar; Kırım kökenli Halkların içinde Tatar yokmuş muş.
Şu anki Kırım etnik yapısı ve nufus verilerine göre konuşuyorlar uyanıklar.
Tat (yaklaşık %55)
Yalıboyu (yaklaşık %30)
Nogaylar (yaklaşık %15)
Bu halkların için de Tatar yok diyorlar; doğrudur; ancak Sürgündeki (Diasporadaki) Tatar Halkını hiç kimse hesaba katmıyor.
Gelin bu oyunu da bozuverelim.
2005 yılında kırımda yapılan nüfüs sayımına göre,
2033700 kişilik kırım nüfusundan %12,1 kırım Tatarı ise, Kırım Tatar Halkının nüfusu 246078 kişidir. Bu nüfüs şu andaki kırım nüfusudur. Bu uyanıklar, bu nüfusa göre aşağıdaki verileri veriyorlar.
Tat (yaklaşık %55)
Yalıboyu (yaklaşık %30)
Nogaylar (yaklaşık %15)
Ya sürgündeki Tatar halkı, Örneğin: Türkiyedeki, tahmini 4-5 milyon kadar nüfura sahip olan ve Kırımın kuzeyinden tamırlı, çekik gözlü, Koca kafalı, çöl şiveli ve kendisine sorulduğunda Nogay tuvulman, Tat, yalıboylu da, tuvulman; men özüm Kırım nın öz Kalk’ı bolgan TATAR man. Diyen bu insanları da bir hesaba katarsak; yukarıdaki oranlardaki halklar, küçük azınlıklar haline gelir. Buna birde, Bulgaristan ve Romanyadaki Tatar ları da eklersek, karşımıza gerçek Tatar halkının, gerçek nüfus oranları çıkar. Bu uyanıkların örnek olarak verdiği saçma nufus oranları da çöpe gider.
Olay budur. Bunu bilenler bilir.
Evet, sürgündeki Kırım Tatarlarının etnik yapısına bir bakalım:
Kırım Tatarıyım diyen sürgündeki Halkın tamamına yakını, Çongar ve Keriş Tatarlarıdır;
ben de, Keriş Tatarıyım.
Biz Çongar kardeşlerimize Şongarlar veya Çongarlar deriz; ancak Millet olarak hepimiz kendimizi tanımlarken Kırım Kökenli Tatarız deriz.
Genel olarak büyük ölçüde, Kırım kökenli Tatarların kendi aralarındaki tanımlamaları bu şekildedir. Dış görünüş ve dilimizde % 99 aynıdır.
Benim bildiğim kadarı ile Kırım Tatarlarının etnik durumu bu.
Tabi bazı azınlık istisnalarda var;
Azınlıklar dan, Kırım Nogayları: Dış görünüş ve dilimiz % 95 aynıdır; ancak kültür ve adetlerimiz de az da olsa farklar vardır.
(Diğer küçük Azınlıklar da vardır: Tat, Yalıboyu Türkmenleri, Karaylar, Kırımçaklar “Budanlar ve Tayfılar Kırım Çingeneleri” gibi)
Bu halklar ile dış görünüş ve dilimiz farklıdır; ayrıca kültür ve adetlerimiz de farklıdır.
İnşallah faydalı olabilmişimdir.
KOYAN CÜREK Koyan cürek, kıyış Bala.
Maga cav bolacak bola.
Bek akıllı aklı sıra.
Aslınnı Kuman dep saylay,
Ayagına urkan bavlay.
Kıyış Bala, maga kara,
Şışkın kelse, ket elaga.
O cerde bır şiy tabarsın;
astınnı o man cuvarsın.
O ga bızde, Kuman diyler.
Bılmiy bolsan, endı üyren.
Betınde körünmiy küyden.
Kıyış Bala, maga kara,
Emmen külmege aşıkma!
Mına saga bır tavsiye,
Cengiz Khannı endı anma,
Mıskılınna onnu koşma.
Oga Mongol dep ograşma.
Kâpır edı dep tırışma.
O Tangrısın bıle edı.
Aslında o Tatar edı.
O Araplar em Kıtaylar,
Kıpşak – Kuman anav Farslar,
Bunday bolup, bırde Ruslar;
Aman tılep, moyun iydı.
Tatar Khanı, cendı bıznı.
Ayttılar köp gür davuşman,
Endı şıkmaycakmız coldan.
Bunday bolup üttü künler.
Köp yüzcıllar bılay geştı,
Tatar Khanı da denişti.
O Ata colundan kayttı,
Mende Müsülman dep ayttı.
Lakin cüregı başkaydı,
Bunday bolup, Töre bızdı.
Köp Kardaş kanı tamızdı.
Tangrı endı bızge kızdı.
Dünya bızgede kalmadı,
Khanlıgımız da dargadı.
Cat ellerde, bız cuklaymız,
Kırım monlı, Kazan cılay.
Ütte aylar, ütte cıllar.
Öz tılımız de cok bola.
Tangrı endı bızge külse,
Kene cakşılık tılese,
Bırtek kaldı Tatar atım.
Betım calpak, kozüm cımık,
Mına Cengiz day Tatarman.
Alay Cavlar bır bolsada,
Koyday kene bır aydarman.
Bunday bolup, şay Cengizday,
Ketıp mezarsız catarman.
Yazan: Cihangir BORAN
Tarih: 10. 12. 2009
Sakarya (Tırnaksız) Köyü. BIRE KIPŞAK BOLGARI Bıre Kıpşak Bolgarı, özün suretın kayda?
El işine şıgacak, Koyan cüregın kayda?
Aytsa kaysı köydensın, Kadaların da kelsın.
Koyandan da korkaksın. Mence sen bır Bolgarsın.
Tatarman dep aytamay, eş atını cazmaysın.
Aytsa nege korkasın? Resmınıde salmaysın.
Bır kışkene koyanday, turmadan kaltıraysın.
Şamar aşap toymaysın, Mence sen bır Bolgarsın.
Sen diy matüv kormeden, Korgen coktum cüreksız.
Uymaycakman Kıpşakka, bolmaycakman edepsız.
Tatar bolsan ay bayguş, Tatarman dep aytardın,
Yalma, sen ayt atınnı, Mence sen bır Bolgarsın.
Burungu vakıt ta men, bır carlı Tatar edım.
Avare bır Börü day, Dak ta cuvura edım.
Mılletımden kabersız, caşay edım kedersız,
Endı boldum bır Şair, kozün aydın be cail.
Cüreklidir Akaylar, Dobrucada Tatarlar.
Bır pıkare Kerışmen, olar menı tanırlar;
Merak etme münapık, Kırımgada barırlar.
Sendiy münapıkları, Kırk metreden tanırlar.
Yazan: Cihangir BORAN
Tarih: 22. 12. 2009
Sakarya (Tırnaksız) Köyü. SOGUŞ TOYU Endı Cer kög kaltıray, turdu Cebe, Sabutay.
Cavga kol berme Kuday, bızge kuneş caltıray.
Tatar khalkı tırıle, munsuz cukla Kartbabay.
Eskı dosların kele, Şorşup gürle kart Dunay.
Baytal etı, köp kımız, endı bıznıng akkımız.
Soguş toyu cıyıla, ey Tatarlar turunuz.
Şırın, Barın, Argını, Nayman bırge Kereyı,
Bunday bolup er bırı, Toyumuzga davetlı.
Bızmen bırge koşulgan, Soguşnu Toy bılmelı,
Dini ne bolsa bolsun, Tangrı bır dep kelmelı.
Zulum bassa bo cerı, Tatar şıgar tez berı,
Okday cavga cuvurup, Kene cagar fitnenı.
Ey ulema softası, Şoşka yobaz bızması,
Sen kız bala komerken, Tangrı kım? dep aytarken,
Sabiy sübyan kızlarga, şıpte nika kıyarken,
Tatar, Tangrım diy edı, ak coldan kaytmay edı.
Khanımız Cenkte ölse, Katunu başbug edı.
Bızde Totay Khan edı, Khanlık başında edı.
Çeşit türlü Dinlerge, Kâpırler dep, sapıtma!
Hıristiyan, Musevi, bunday bolup er biri,
Bır Tangrısın bılgen son, Ak colga kol bergen son,
Müsülmandır elbette, esap künü makşerde.
Cılkı soyup aşagan, Tatarga Kâpır diysin,
Bır Kuranga karasan, akıykatnı bılırsın.
Hanefisi, Şafiisi, Maliki men Hanbeli,
Arzga köp fitne şaşıp, böldü alay Mümini,
Mence aslı Kuran dır, Muhammedin meshebi.
Protestan, Ortadoks, Kaysı sıznıng colunuz?
Tangrı bır dep aytınız; bır Kuranga kaytınız.
Bızlernıng Tangrısı bır, bızmen bırge cürünüz.
Nice şaytan ordusu, saldı olüm korkusu.
Askerlerı köp eken, teknoloji bar eken;
Kokrekten kelmegen son, cıgıtlık etmegen son;
Koldan casav car bolur; akır sonu talk bolur.
Nice kışke Ordular, Tüşpan şırkın bızdılar,
Soguş toyu cıyıla, şait bolun cıltızlar.
Yazan: Cihangir BORAN
Tarih: 26. 12. 2009
Sakarya (Tırnaksız) Köyü. 
Dilber MC Theme by HarzeM