KIRIM TATAR KHANLARININ SOY AĞACId. 1162 – ö. 18 Ağustos 1227
Timuşin (CENGİZ KAN)
1225—1227
Coçi
Toka Temir
Ulun Temir
Sarça
Gönçek
Turek Temir
Çina
Baş Temir
Gıyaseddin
1427 ya da 1441 - 1456
I. Hacı Giray
birinci saltanat
1456
Hayder
1456-1466
I. Hacı Giray
ikinci saltanat
1466-1467
Nur Devlet
birinci saltanat
1467
I. Mengli Giray
birinci saltanat
1467-1469
Nur Devlet
ikinci saltanat
1469-1475
I. Mengli Giray
ikinci saltanat
1475-1476
Nur Devlet
üçüncü saltanat
1476-1478
Hanedanlığın gücü bulunmuyordu
1478-1515
I. Mengli Giray
üçüncü saltanat
1515-1523
I. Mehmed Giray
1523-1524
I. Gazi Giray
1524-1532
I. Saadet Giray
1532
I. İslam Giray
1532-1551
I. Sahib Giray
1551-1577
I. Devlet Giray
1577-1584
II. Mehmed Giray
1584
II. Saadet Giray
1584-1588
II. İslam Giray
1588-1596
II. Gazi Giray
birinci saltanat
1596
I. Fetih Giray
1596-1607
II. Gazi Giray
ikinci saltanat
1607-1608
Toktamış Giray
1608-1610
I. Selamet Giray
1610-1623
Canibek Giray
birinci saltanat
1623-1628
III. Mehmed Giray
*
1628-1635
Canibek Giray
ikinci saltanat
1635-1637
İnayet Giray
1637-1641
I. Bahadır Giray
1641-1644
IV. Mehmed Giray
birinci saltanat
1644-1654
III. İslam Giray
1654-1666
IV. Mehmed Giray
ikinci saltanat
1666-1671
Adil Giray
1671-1678
I. Selim Giray
birinci saltanat
1678-1683
Murad Giray
1683-1684
II. Hacı Giray
1684-1691
I. Selim Giray
ikinci saltanat
1691
III. Saadet Giray
1691-1692
Sefa Giray
1692-1699
I. Selim Giray
üçüncü saltanat
1699-1702
II. Devlet Giray
birinci saltanat
1702-1704
I. Selim Giray
dördüncü saltanat
1704-1707
III. Gazi Giray
1707-1708
I. Kaplan Giray
birinci saltanat
1709-1713
II. Devlet Giray
ikinci saltanat
1713-1715
I. Kaplan Giray
ikinci saltanat
1716-1717
III. Devlet Giray
1717-1724
IV. Saadet Giray
1724-1730
II. Mengli Giray
birinci saltanat
1730-1736
I . Kaplan Giray
üçüncü saltanat
1736-1737
II. Fetih Giray
1737-1740
II. Megli Giray
ikinci saltanat
1740-1743
II. Selamet Giray
1743-1748
II. Selim Giray
1748-1756
Arslan Giray
birinci saltanat
1756-1758
Halim Giray
1758-1764
Kırım Giray
birinci saltanat
1765-1767
III. Selim Giray
birinci saltanat
1767
Arslan Giray
ikinci saltanat
1767-1768
Maksud Giray
1768-1769
Kırım Giray
ikinci saltanat
1769-1770
IV. Devlet Giray
birinci saltanat
1770
II. Kaplan Giray
1770-1771
III. Selim Giray
ikinci saltanat
1771-1775
II. Sahib Giray
*
1775-1777
IV. Devlet Giray
ikinci saltanat
1777-1782
Şahin Giray
birinci saltanat
1782
II. Bahadır Giray
1782-1783
Şahin Giray
ikinci saltanat
İngilizce: The Tatar invasion,
Türkçe: Tatar istilası
The Tatar invasion - Tatar istilası. Bunlardan birini internette tıklarsanız karşınıza, Tatar istilasını gösteren birçok harita ve doküman çıkar; ancak ne önemi var? bu mirastan bize ne kaldı? Elimiz de nereleri tutabildik? Birbirimize düşmeseydik kimin haddineydi Tatar a baş kaldırmak?
TATARLAR SADECE TATARDIR. Bugün Bız Kırım Tatarları kim olduğumuzu çok iyi biliyoruz; biz sadece Tatarız. İçimizde her millette olduğu gibi (Nogay, Tat, Yalıboyu Türkleri vb.) azınlıklar hep oldu ve olacaktırda; fakat bir bakıyoruzki, Tatar kökenli olmayan herkez, bizim Tatar adımızı yok etmek amacı ile soyumuzu ya Alan-Kuman Bulgarlarına, ya Kıpçak Bulgarlarına, yada Türklere bağlamaktadırlar. Birde Cengiz Khan Atamız ve onun soyundan gelen Khanlarımıza da, Moğol diye iftira atılmaktadır.
Bu tür uyduruk tarih düzmecelerini çok okuduk ve filmlerini de çok seğrettik; fakat booş. Bugün biz Tatarlar kim olduğumuzu iyi biliyoruz; Bu görüşler ya Rus Tarihçiler tarafından Rus yanlısı olarak yazılmıştır yada Türk tarihçiler Tarafından Osmanlı yanlısı olarak yazılmıştır.
Birde önemli bir konunun altını çizmek isterim. Günümüz Türk Tarihçileri Cengiz Khan Atamızı hep Moğol Asıllı olarak tanımlamaktadırlar; ancak o dönemlerde Orta Asyada, Moğol diye bir Milletin olmadığını artık herkez biliyor. O dönemlerde, Kırımdan Çin seddine kadar olan bölgede; Aynı kökene sahip dil gurubunun, (Ural-Altay dil gurubu) değişik şive ve lehçelerini konuşan; büyük ölçüde Töresi bir, göçebe kabileler vardı; hatta
Bertold Spuler in iddeasına göre; Cengiz Khan Atamız, Altay Tatarcası ile konuşuyordu. Tabi buda bilimsel bir iddea.
Bugün Moğolistanda yaşayan, Moğol dediğimiz Halha kavmide, Cengiz Khan Atamıza, Liyakat usulü ile bağlanan bir kavimdir. Tıpkı diğer göçebe kabileler gibi.
İşin aslı şudurki, Tatarlar ne Moğoldu, nede Türktü; hatta bu kelimelerin ne demek olduğunu bile bildiklerini sanmıyorum. Tatarlar sadece Tatardı. Tıpkı bugün olduğumuz gibi sadece Tatarız; ancak soyunu inkar eden soysuzlar her dönemde azda olsa çıkmıştır, çıkacaktırda.
Moğol kelimesi de, 100, bilemedin 150 yıllık uyduruk bir isimdir. Eğer siz 150 yıl öncesinde Moğol ararsanız, yine karşınıza Tatar çıkar, bu böyledir.
Rus ve Türk tarihçileri çok dinledik.
Birde bir Tatar gözüyle olaya bakarsak, benim bu konulardaki şahsi görüşlerim aşağıdadır.
Bugün internette, Kırım Tatarı yazdığımız da, ve google dan da, bir tarama yaptığımız da, Karşımıza çıkan dökümanların çok büyük bir çoğunluğu, Kırım Tatarlarının soyunu, o dönemlerde, Karadenizin kuzeyin de yaşayan Alanlara ve Kıpçaklara bağlarlar. Karadeniz kuzeyinde o dönemlerde Alan ve Kıpçaklar vardı doğrudur; ancak 1223'te Sabutay ve Cebe komutasındaki Tatar Ordusu gelince durum aynı kalmadı, bunu yok sayamazsınız.
Kimsenin Alan-Kuman veya Kıpçak olduğu yok be kardeşim, Benim bildiğim kadarı ile Tatarcada Kuman = İbrik anlamına gelir.
Olayı baştan alırsak: 1223 yılında, Sabutay ve Cebe komutasındaki Tatar Ordası İran'dan Kuzeye Kafkasya'ya geçerek bu bölgede bulunan
Alan Kıpçak Ordusu'nu dağıtmıştır. 1223'te Ukrayna'da Kalka Nehri çevresinde Galiçya Knezi, Kiev Knezi ve diğer Rus Knez-lerinin oluşturduğu birlikle birleşen Kıpçak Hanı Yuri Konkavçeviç'in oluşturduğu 80.000 kişilik ordu, Tatarlar tarafından dağıtılarak Dinyeper Nehri'nin batısı'na sürülmüştür.
(Yakubovskiy, Rızaeddin Fahreddin, Akdes Nimet Kurat)
Daha sonra bu Kıpçaklar Macaristan içlerine kadar kaçmışlar ise de, yine de Batu Khan Atam, onları orada da rahat bırakmayıp, oralara kadar Tatar akınları düzenleyerek büyük kısmını kılıçtan geçirmiştir. Kalan kıpçaklar da zaten asimile olup, Macaristan da eridiler.
Geriye kalan Kıpçaklardan ve Müslüman kama Bulgarların dan, yakalanan ve teslim olanlardan bir kısım halk, çiftçilik yapmaları için bırakıldı; ayrıca Bogul (Hizmetçi köle) olarak ta, bir kısımı bırakıldıktan sonra, geriye kalanlar Mısıra köle olarak satıldılar.
Sonun da, bu topraklar da, Altın orda Tatar Khanlığı kuruldu. Bu Khanlık Töre-i Cengiziye yasalarına göre, Cengiz Khan soyundan gelen Tatar Khanlarının idaresin de, uzun yıllar varlığını sürdürdü. Taki, Emir Nogay denen şahsiyet, Müslüman olupta, Nogayşılık denen, Siyasi bir birlik kurup; Tatarları büyük bir iç savaş ve felakete sürükleyene kadar. Bu iç savaşların ve Taht kavgalarının yıprattığı Altın Orda Tatar khanlığı, sonun da, Emir Timurun da desteği ile yıkıldı. Sonra ortaya Kazan, Kasım, Kırım Khanlıkları ve bağımsız Nogay urugları çıktı. Bunlar da birbirlerine düşüp kendi sonlarını kendileri hazırladılar; hatta bunların içinde Ruslar ile işbirliği yapan kabileler de çoktur. Sonuçta buralar, Rus istilasına uğradı ve bütün Tatarlar ya soykırıma uğradı; göçebilenler göçtü, kaçabilenler kaçtı. Kalanlarda zaten ya sürüldüler yada katledildiler. Asimilasyonu kabul edenler de, Kazak, Özbek, Moğol vb. gibi isimlerle varlıklarını bugüne kadar sürdürdüler.
Gelelim uyduruk tarih düzmecelerinin özüne: Bu uydurmacalara göre; Biz Kırım Tatarlarının kökeni, Alan-Kuman veya Kıpçakmış.
Bu uydurmacayı bir an için doğru kabul edelim ve bir bakalım; Bilindiği gibi Kırım Khanlığı feodal bir devletti ve bu Devleti, Şırın, Barın, Argın, Kıpşak, Mangıt diye anılan Karar merciği,(Kerevşi) kabile Reislerinin seçtiği Cengiz Khan soyundan gelen ve Giray hanedanından olan, Khan yönetirdi. Genelde de, Kırımın en büyük ve güçlü kabilesi durumunda olan Şırın sülalesinin başındaki, Şırın Beyinin desteklediği Aday, Kırım Khanı olurdu. Peki Şırınlar Alan veya kıpçaksa, neden can düşmanları Cengiz Khan ve Batu Khan soyundan gelen GerayKhanları başlarına Khan olarak seçiyorlardı? Yoksa Kırım Khanlığının Kurultaylarındaki kararları veren; ayrıca Moskova ve Doğu avrupa da Dizleri titreten bunca Tatar süvarilerinin Başındaki bu feodal beyliklerin Reisleri, zihinsel özürlümüydü? Hiç sanmıyorum,
ONLAR TATARIN ÖZÜ AĞA BABASI İDİLER. Bugün biz Kırım Tatarları kim olduğumuzu, Atadan iyi bir şekilde duyduk, ÖĞRENDİK; kimseden de öğrenecek değiliz.
Ayrıca; Moğol kelimesi de, 100, bilemedin 150 yıllık uyduruk bir isimdir. Eğer siz 150 yıl öncesinde Moğol ararsanız, yine karşınıza Tatar çıkar, bu böyledir.
Moğolların gizli tarihi, diye de bir tarih varsa da, 150 yıl öncesinden daha geriye gidemez. bu konuda birçok çalışma vardır; ancak hepsi Tatar istilası altın da inim, inim inlemiş ülkelerce, bilinçli bir şekilde, büyük masraf ve harcama yapılarak yazılmış, uyduruk tarih safsataların dan başka bir şey değildir. Şu anda bile, bu kötü niyetli insanlar, harıl, harıl Cengiz Khan Atamın mezarını arıyorlar; çünkü o mezarı açıp delilleri karartmak istiyorlar ve dahası, Emir Timur Atamın Özbekistan daki mezarına yaptıkları gibi hayvanca muameleyi onun kalan kemiklerine de, hunharca yapmak istiyorlar. Sağlığın da atının nallarını yalayan iğrenç insanlar, şimdi bunların peşin de.
uyanın be kardeşim artık.
Malı ketken carlı tuvul, sanı ketken carlı.
Malı giden zarar da değil, Adı (yüzü) giden zarar da.
Sorular: Neden Cengizhan, kendi kabilesinin ismini, feth ettiği bu geniş topraklara vermedide, babasını zehirleyen düşmanlarının ismi olan Tatarların ismini verdi? Neden?
Bu geniş coğrafyanın halkı, neden Moğol ismini kabullenmedi de, kendileri gibi yenik düşmüş bir kabile olan Tatar ismini kabullendi? Niye?
Bu kadar geniş coğrafyayı kapsayan bir halklar kitlesinin orta boy bir kabilecik olan Tatar ismiyle ne gibi bir alakası, gen ilişkisi, soy ilişkisi, kültür ilişkisi olabilirki?
İşte konunun püf noktası burası, isterseniz ben bunlara birkaç tane daha ekleyim.
Müslüman olmayan (Şamanist) Kafir Tatar ların, öldürülmesi vaciptir diye fetva çıkaran o zamanki Bağdat Halifesi, Halife Mustasım için, Bağdat seferi düzenleyen ve yenilgiye uğratan, sonra da yakalattırarak keçeye sardırıp atlara çiğneten ünlü Khan kimdi?
Cevap: İlhanlı Khanlığı nın lideri, Cengiz Khan ın Torunu, Hulagu Khan.
Altın orda (Gök Orda) Khanları, neden kendilerini hep, Moğol Kağanı değil de, Tatar Khan’ ı olarak tanıtıyorlardı?
Miladî on üçüncü yüzyılda yaşamış olan Arap tarihçi İbnül Esir, Neden Moğol kelimesi değil de, daima "Tatar" kelimesini kullanmaktadır? "Tatarların İslâm ülkelerine gelişi" "Tatarların Türkistan ve Maveraünnehr"e çıkışı" "Kâfir Tatarların Harzemşah üzerine yürüyüşü" gibi.
Cengiz Han"ın Celâleddin Harzemşah"a yetişmesini anlatırken "Celâleddin (Sind nehrini) geçemedi, Cengiz Han Tatarlarla ona yetişti" demektedir. İbn Kesir (öl.1372), Neden Cengiz Han"ı anlatırken "Tatarların en büyük Sultanı, bugünkü meliklerinin Babası" ifadesini kullanır.
İbn Haldun da Neden "Bu sultan, Cengiz Han, Tatarların Sultanıdır" demektedir.
Moğol kelimesinin m’ sini bile anmayıp, hep Tatar kelimesini kullanan bütün bu Dünyaca ünlü Alimler ve Cengiz Khan dan tutun da, Altın Orda, ve Kırım Khanları da, dahil olmak üzere; Dünyayı titreten bunca Cengaver Khanlar, (hükümdarlar) yoksa zihinsel özürlümüydü? Hiç sanmıyorum.
ONLAR TATAR ‘ IN ÖZÜ, AĞABABASI İDİLER.
Bir de tutturmuşlar, Moğolların gizli tarihi 1240 diye uyduruk bir kitabı, biz Tatar gençlerine dayatıyorlar.
Bu uyduruk Tarih safsatalarına kendiniz inanıyormusunuz acaba? bu ve buna benzer Andersen den masalları, yıllardır okul kitapların da okuyup; Çin ve Rus yapımı filmlerde de, sürekli seğrediyoruz. Bence bu düzmece tarih safsataları, artık kabak tadı vermeye başladı diye düşünüyorum.
Biz Tatar gençlerini uyutmak için daha mantıklı masallar uydurmak zorundalar diye düşünüyorum.
Moğolların gizli tarihi 1240 yılında yazılamaz; çünkü o dönem de Dünya üzerin de kendine Moğol diyen bir kavim yoktu. Şu anda da sadece, Halha denilen kavim kendine Moğol der ve onu da tam söyleyemez Mol diye telaffuz ederler; çünkü uyduruktur. Bu uyduruk kitabın çevirisini değil de, aslını getirseler dahi, o kitabın düzmece olduğu gerçeğini değiştiremezler.
Bir de şöyle bir durum vardır, Nisa suresinin 76. Ayetinin sonun da, inne keydeş şeytâni kâne daîfâ (Muhakkak ki, Şeytanın hilesi zayıftır) der, Kuran;
Şöyle ki, biraz akıl ve biraz mantıkla bu uydurmacayı size biraz açıklamaya çalışayım.
Hesapta,
CENGİZ HANIN ÖLÜMÜNDEN 13 SENE SONRA
yazılmış Moğolların Gizli tarihi kitabında yazılanlara bakalım.sahife 19-20
"Yesügey bahadır yolda çekçer memleketindeki sarı bozkırda toplantı yapmış olan Tatar Halkına rastladı. Susadığı için atından inerek toplantı yerine geldi. Bu Tatarlar onu tanıdılar yapmış olduğu yağmanın intikamını düşünerek onu gizlice öldürmeye karar verdiler ve (içkisine) zehir katarak zehirlediler.Yesügey içinde fenalık hissederek yola çıktı, Üç gün sonra evine geldiğinde dahada fenalaşmıştı."
Burada yazılanları bir an için gerçek olarak düşünürsek, Cengiz Khan dan tutun da, Altın Orda ve Kırım Khan ları, GerayKhan lar da dahil omak üzere, her biri bir deha sayılabilecek Cihanı titreten büyük Cengaver Khanların Atası Yesügey Bahadır Atamızın zeka seviyesi, 4 yaşındaki bir çocuk kadar bile değil; çünkü Yolda karşılaştığı hesapta düşman bir kabilenin içine giriyor ve içecek bir şeyler istiyor, ve dahası bu düşman kavim, onu hemen oracıkta öldürebilecek durum da iken, çok kalleşçe içkisine zehir atıp zehirliyorlar. Vaaay beee, ben de çok sinirlendim bak şimdi.
Yaa bu Çinlilerle Rus Şövenistler biz Tatar gençlerini, gerizekalımı sanıyorlar acaba?Birde tutturmuşlar biz Kırım Tatarlarının aslı Kıpçak mış mış! Hadi ordan.
Kıpçaklar:
"Batıda daha çok dış görünüşleri ile alâkalı olarak, sarışın manasına gelen çeşitli adlar verilen Kıpçaklar, kaynaklarda beyaz tenli, sarı saçlı, güzel görünüşlü insanlar olarak tasvir edilmektedirler.
Kıpçak devleti, 1238-39 yılarında Altınorda Hanı Batu han tarafından tamamen işgal edilmiştir. Kıpçakların bir kısmı Macaristan’a çekilmişler, bir kısmı da İtil Bulgarları ile karışarak Kazan Türklerinin oluşmasında önemli rol oynadılar.
Karadeniz’in kuzeyinde kalan Kıpçaklardan pek çoğu daha sonraki yıllarda Mısır’a götürülmüş, bir kısmı yüksek mevkilere kadar yükselmiştir."
Ben de dahil olmak üzere; biz Kuzey Kırım kökenli çöl Tatarları, burada bahsedilen Kıpçak tarifine hiç benzemiyoruz, benzeyeni de görmedim; ancak Kırımdaki azınlıklardan olan, Tat dediğimiz vatandaşlarımız, bu tarife çok uyuyor; çünkü onların çoğu, sarışın ve çok güzel görünüşlü insanlardır.
Ben de dahil olmak üzere; kuzey Kırım kökenli çöl Tatarları nın içinde, bu tarife uyan birini, ben hiç görmedim. Bizleri daha çok, Orta Asyalı insanlara benzetirler. Haksız da değiller; çünkü ben de aynaya baktığım da, kendimi Orta Asyalılara benzetiyorum. Birde şunu da belirtmek isterim, Kıpçak erkeklerinin de, sarışın ve çok yakışıklı oldukları söylenir; ancak biz Kuzey Kırım kökenli Çöl Tatarları olarak, sarışınlıkla veya yakışıklılıkla bir alakamızın olmadığı kesin. Sadece karizmatik adamlarız diyebilirim.
Gerçek Kıpçaklar:
Bugünkü Tataristandaki, Müslüman İdil Bulgarları + Bugünkü Bulgaristandaki Hıristiyan Bulgarlar + Bugünkü Kırımdaki Tat dediğimiz sarışın Azınlık + Bugünkü Türkiyedeki Muhacir dediğimiz Sarışın Halk.
Bu halklar Tatar istilasına uğrayıp ortadan kaldırılan, birzamanların Muhteşem Kıpçak devletinin bugünkü varisleridir.
Gelelim Tatarlara: Bugün Tataristandan (Kazan dan) sürülmüş ve Dünyanın çeşitli bölgelerin de, sürgünde yaşayan Çekik gözlü, koca kafalı, Halk + Bugün Kırımdan, Bucaktan ve Kubandan sürülmüş ve yine, Bulgaristan- Romanya ve Türkiye de, sürgünde yaşayan Çekik gözlü, koca kafalı, Halk + Kazakistan da yaşayan Çekik gözlü, koca kafalı, Halk + Kırgızistanda Yaşayan Çekik gözlü, koca kafalı, Halk + Altay ve Tuvada yaşayan Çekik gözlü, koca kafalı, Halk + Batı moğolistanda ve kuzey Çin de, yaşayan ve Kazakça konuşan Çekik gözlü, koca kafalı, Halk.
İşte bu İnsanlarda Cengiz Khanın Bugünkü Torunlarıdır.
Tatar İstilası dediğimiz fetihler bu insanların Ataları tarafından gerçekleştirilmiştir.
Bakın birde ne diyorlar; Kırım kökenli Halkların içinde Tatar yokmuş muş.
Şu anki Kırım etnik yapısı ve nufus verilerine göre konuşuyorlar uyanıklar.
Tat (yaklaşık %55)
Yalıboyu (yaklaşık %30)
Nogaylar (yaklaşık %15)
Bu halkların için de Tatar yok diyorlar; doğrudur; ancak Sürgündeki (Diasporadaki) Tatar Halkını hiç kimse hesaba katmıyor.
Gelin bu oyunu da bozuverelim.
2005 yılında kırımda yapılan nüfüs sayımına göre,
2033700 kişilik kırım nüfusundan %12,1 kırım Tatarı ise, Kırım Tatar Halkının nüfusu 246078 kişidir. Bu nüfüs şu andaki kırım nüfusudur. Bu uyanıklar, bu nüfusa göre aşağıdaki verileri veriyorlar.
Tat (yaklaşık %55)
Yalıboyu (yaklaşık %30)
Nogaylar (yaklaşık %15)
Ya sürgündeki Tatar halkı, Örneğin: Türkiyedeki, tahmini 4-5 milyon kadar nüfura sahip olan ve Kırımın kuzeyinden tamırlı, çekik gözlü, Koca kafalı, çöl şiveli ve kendisine sorulduğunda Nogay tuvulman, Tat, yalıboylu da, tuvulman; men özüm Kırım nın öz Kalk’ı bolgan TATAR man. Diyen bu insanları da bir hesaba katarsak; yukarıdaki oranlardaki halklar, küçük azınlıklar haline gelir. Buna birde, Bulgaristan ve Romanyadaki Tatar ları da eklersek, karşımıza gerçek Tatar halkının, gerçek nüfus oranları çıkar. Bu uyanıkların örnek olarak verdiği saçma nufus oranları da çöpe gider.
Olay budur. Bunu bilenler bilir.
Evet, konumuza dönelim ve sürgündeki Kırım Tatarlarının etnik yapısına bir bakalım:
Kırım Tatarıyım diyen sürgündeki Halkın tamamına yakını, Çongar ve Keriş Tatarlarıdır;
ben de, Keriş Tatarıyım.
Biz Çongar kardeşlerimize Şongarlar veya Çongarlar deriz; ancak Millet olarak hepimiz kendimizi tanımlarken Kırım Kökenli Tatarız deriz.
Genel olarak büyük ölçüde, Kırım kökenli Tatarların kendi aralarındaki tanımlamaları bu şekildedir. Dış görünüş ve dilimizde % 99 aynıdır.
Benim bildiğim kadarı ile Kırım Tatarlarının etnik durumu bu.
Tabi bazı azınlık istisnalarda var;
Azınlıklar dan, Kırım Nogayları: Dış görünüş ve dilimiz % 95 aynıdır; ancak kültür ve adetlerimiz de az da olsa farklar vardır.
(Diğer küçük Azınlıklar da vardır: Tat, Yalıboyu Türkmenleri, Karaylar, Kırımçaklar “Budanlar ve Tayfılar Kırım Çingeneleri” gibi)
Bu halklar ile dış görünüş ve dilimiz farklıdır; ayrıca kültür ve adetlerimiz de farklıdır.
İnşallah faydalı olabilmişimdir.
Gelelim konunun özüne: Bu günkü Tataristan dediğimiz devlet kimlerden oluşuyor?
Cevap:Büyük ölçüde Ruslardan, Bir okadar İdil Bulgarların dan (Kıpçaklar) ve çok az bir kısım da, Tatar ve Nogaydan oluşuyor.
Çünkü Kazan Tatarları şu anda, Dünyanın çeşitli bölgelerinde sürgün hayatı yaşıyor. Birçoğuda zaten soykırıma maruz kaldı, Tıpkı biz Kırım Tatarları ve Nogaylar gibi anladınızmı?
Bu Ruslar, gerçekten çok sinsi yaratıklar, Kazandaki Tatarları sürgüne gönderdiler; idil bulgarlarını Tatar yapıyorlar, Kırımdaki Tatarları sürdüler; Tat ve yalıboyluları Tatar yapıyorlar;
Buda yetmezmiş gibi, hala boş durmuyorlar; aslı öz ve öz Tatar olan, sürgündeki Tatar halkına da, ilginç bir politikayla; Kırımdaki Tat ve Kırım Nogaylarını kullanarak, Nogay adını dayatıyorlar.
Yani Genetik olarak Tatar olana, Tatardan başka ne isim bulurlarsa yapıştırıyorlar;(Moğol, Nogay, Özbek, Kazak, vb.)
Kazan da, Aslı Tatar olmayan İdil Bulgarları, Hıristiyan Kıreşinler, Tatar yapılıyor;
Kırımda, Aslı Tatar olmayan Tat, Yalıboylu gibi Halklara da, Tatar deniyor.
Sonuçta, Tatar adının içi boşaltılmış oluyor. Anladınızmı?
Birde şöyle bir örnek verelim,
Bir Uygur, bir Çinli, bir Kazak, bir Türk, bir Moğol, Bir Nogay Tatarı, Bir Kazan Tatarı (İdil bulgarları ve Kıpçaklar hariç), bir Qrim Tatarı (Tat ve yalıboylu azınlıklar hariç), bir Altay Tatarı, bir Sibirya Tatarı, Bir kuzey Amerika yerlisi, (kızıl derili) bir de Kırgız,
Bunları yan yana getirip de, tek tek milliyetlerine göre ayırt etmeye kalkarsak ne olur sizce?
Bence ilk bakışta Çinli, sıska ve minyon tipli olduğundan, hemen kendini belli eder.
Türk ise, yüz siması ve göz yapısından, hemen ayırt edilir.
Diğerlerini ayırt edecek adamın alnını karışlarım, bence imkansızdır.
İşte Tatar dediğimiz millet bunlardır. Aynı millet, aynı kan, aynı kültür, % 90 aynı dil; ancak dil konusun da bazı kayıplar Coğrafyanın büyüklüğü bakımın dan elbetteki olacaktır.
Birazda öz dilim olan Tatar’ca devam edip konuyu toparlamak isterim.
Erkezın öz tüşüncesı bar; Turan degen bır bırlık keşke bolsada korsek;
Lakin bırde objektıf kerçeklık degen bırşiy bar. Evelden Nogay, Kazak, Moğol, Özbek degen Kalklar cok eken; Kırım dan Çin seddine gadar bolgan Ata curt degenımız cer de, bek köp göçebe kabilenın ayrı ayrı, atı sanı bar eken. (Şırın, Barın, Argın, Kongrat, Kıpşak, Mangıt, Nayman) Bular Kırım Khanlıgını teşkil etken kabilelerdir. E Kazaklarda da bılay, aynı kabileler. Bunday bolup, taa da kop kabileler de olarda da bar. Kırgızlarda da bılay. Betlerıne karasan, bız Tatarlarman bır kalk day tura. Olay tuvulmu? E bu göçebe köşkenşı bolup, töresı - tılı bır kabilelerin alayı, özüne mıllet bolarak TATAR diy eken.
E bırde, Kıpşaklar bar eken, bunday bolup; Farslar, Türkmenler, Azerıler, bar eken. Bolar da, bır bolup; Tatarlarga cav bola, camanlık yasay eken; menı anlaysınızmı? Bunday bolup, köp soguşlar dan son, bu kalklar orta asiyadan şıgarılıp, batıga togrı sürülgenler. Gene Bonday bolup, Ezeli ve ebedi tüşpanlarımız bolgan Çin, Rusya ve Araplar man da, kop soguşlar da cenk etkemız. Bonu kım yasagan? dep sorasanız, Cengiz Khan Atamız man Ulları, dep aytarman sızge. Menı anlaysınızmı eken?
Bu kun, Kırımda barlık mücadelesı bergen, Tat degenımız kalkman, Yalıboylular da, Kıpşak ve Turkmenler den dir. Olar evelden de, özlerine Kırım Türkü dep ayta edıler. Bo kun de, "Kırımlar", "kırımtatarlar", veya "Kırım Türklerı" dep aytalar olay tuvulmu? lakin bızler Kırım şöl bet tamırlı Tatar lar da, Olarga eş uşamaymız Kozlerımız cımık, betımız calpak. Bırde, Bek akısmız, bek erışmız; yani Börü dayın, Kaşkır dayın bır Kalkmız; aynı Kazaklarday, Kırgızlarday meni anlaysınızmı eken?
Mongol degen bır kalk ta, evelden cok eken; yani o kalknı Çin liler, Tatar kabilelerınden asimilation yasap, ortaga şıgargan. Bo kun de, Uygurlarga aynı şiynı yasaylar, olay tuvulmu? Bır vakıt taa bulay keter bolsa, yakında Uygur degen Kalk ta, Asimilation ga ograp, cok bolup ketecek.
Bırde kadiy cıgılganımız akında terakay aytarım bar:
Burungu vakıtta, bır aytarım bolacak;Men İnternette er yazgan şiyge, tuvra, uşun dep karamayman; çünku internette erkez, er şiynı, kadiy işine kelse, olay yaza; bırde, internette TATAR dan kop TATAR tüşpanı kışı bar. Bırde, TATAR mız deb aytıp, işkerden TATAR tüşpanlıgı yasagan münapıklarda bar. Tuvganlar, Kadaylar; lakin bır de, mıy bar, mantık bar, akıl bar. Bakılşılar nın pıtnelıklerını aruv tartıp, oylap, tüşününgız. Er korgenımız yazı ga, sazan balıgı day; kaynak, kanıt dep karamak mıysızlık bolur dep tüşünemen. Bıznıng caşlarımız da, bularnı beg aruv ayırd etecek kadar mıylıdır dep tüşünemen.
BATU KHAN' IN TATARLARI KADİY CIGILDI?Biyer de uşun aytar bolsak, Bıznıng Atalarımız, Ata curttan (orta asya) mınyaka at sırtında kelgen zamanda, atı sanı Tatar edı. Bu Tatar Khalg, Tangrı dep aytkanları bır tek İlah ga inangan kışılerden oluşa edı; lakin o vakıtta Müsulman tuvul edıler.
Cengiz khan man, torunu Batu Khan soyun dan kelgen, Altınorda Khan’ ı Toktamış nın cıgıtlerı TATAR edı de, Emır Nogay dın cıgıtlerı ingılız mı edı? Olar da TATAR edı. Emır Nogay degen Zaat, Müsulman bolup, Altınorda TATAR Khan lıgın da, Nogayşılık degen bır siyasiy bırlık kurdu; lakin, bır cariyeden tuvganı üşün, eş bır vakıt Khan bolamadı. (TATAR töresine kore, Cengiz Khan soyundan kelgen birevu, Khan bolabılır edı; buga kore bolup, Emir Timur da (Timurlenk) eşbır vakıt Khan bolamadı. Artında Khan bolup oturgan, Cengiz Khan soyundan kelgen, Mahmut Khan bar edı.)
Toktamış Khan nın TATAR ları, Müsulman TATAR larga cenıldı. Bu bulay, Kabul etmemız keregır; lakin o vakıtta bek balaban bır Khan lık bolgan Altınorda TATAR Khanlıgı cıgıla edı. TATAR Khalg, anavu Nogay, anavu TATAR dep, özüözünü kıra edı. Khalg’ ga, kılış zoruman Müsulman lık bırde, Nogay atı, sanı, tayatıla edı. Emir Nogay nın zülmünden, yılgan bır kısım TATAR boyları, koşmege mecbur kalgan da, Litvanya, Polonya betıne turup kettı, Ulan(uhlan), Uluşin, Nayman, Calayir, Kongrat, Barın bulardan dır. O vakıt bır kısım TATAR boylarıda, Kırımga turup kettı. Şırın, Barın, Argın dep aytılgan kabileler de bolardandır; ancak bo kabileler Nogayşılık nı kabul etmiy edıler. Bunday bolup, Cengız Khan soyun dan kelgen, Geray Khan larnın emrınde, özlerı müstakil bolgan bır Müsulman TATAR Khanlıgı kurdular. En uzun ömurlu Khanlıgımız da bu Müsulman TATAR Khanlıgımız boldu; lakin bu Khanlıklar özüözlerıne camanlık nı eş taşlamadılar. Bunday bolup, cerge Kardaş kanı tamızmaga devam etken de; Tangrı, Tatar kalgına, endı cakşılık tılemedı. Endı o cerlerde ne Tatar nın hükmü geşe, nede Nogay nın, alayımız kara kor bolup tozduk kettık.
Kırım Tatar Khanlıgının kurucu kabilelerın den bolgan; Atalarımın öz kabilesı, Şırın kabilesinden de, ne kadar kışı bar bolsa, menden balaban bolgan soyların nın kollarından; menden kışkene bolgan soyların nın da, kozlerınden öbermen. Alayına, Tangrı dan selametlıkmen sawluk tlermen.
Bır de Tatar tuvulmuz Nogay mız dep aytkan kardaşlarımız bar, olarga da, bır lap etecekmen;
Eger sız, Nogayşılık degen siyasiy bırlıknı, soy belırtken, TATAR dan ayrı bır Irk bolganını tüşünüp, bu colga baş salgan Nogay cıgıtlerı isengız, sızge sorulganda, ertede Kıpşak edık, kımek edık, bugun Türük bolduk dep şaşmalaybermenız. Kokregınızı tüyüp, Nogay mız dep aytınız da, koreyık Nogay cıgıtlerını. Ertede atadan eşmı tuymadıngız;
Börü bolsan kög bol, aytkan sözüne berk bol dep.
Bunday bolup “Krımtatar” mız dep aytkan kardaşlarımızga ga da, bır lap etecekmen;
Türkiye de, Dobruca da, Köstence de, bunday bolup diaspora da, “Krımtatar” degen bır khalg cok. Kırım nın öz khalgı bolgan, TATAR bar TATAR.
TATAR atını koterıp atmak o gadar kolay tuvuldur. TATAR atı Tarih ke kadiy cazılgan bolsa, olay koterılır dep tüşünemen;
“Kırımtatar” dep, bazı kardaşlarımız özüözüne at sala,
TATAR tuvulmuz, nogay mız dep brevlerı şaşmalay;
TATAR da, mugayıp alkolik boldu; eeeee ketecekmız endı?
Men TATAR man, TATAR atım saw bolup sawlukman kalsın, tiymenız cetecek.
Ertede Atadan eşıtmedınızmı,
Malı ketken carlı tuvul, sanı ketken carlı dep.
TATAR ga, Atın sanın üyretecek bolup cürgenlerge de bır lap etecekmen;
250 cıl, TATAR kılış’ ı astın da baş iygen Uruslarga mı kalgan TATAR’ ga atını üyretmek; tuvul bolsa, tasmasın canı şıgargan Çinli tılkılergemı kalgan TATAR’ ga atını üyretmek; tuvul bolsa, Kösedak suguşun da, aşagan şamarını bu gunde untmagan Selşukluman Farslargamı kalgan TATAR’ ga atını üyretmek; tuvul bolsa, Ankara, soguşun da aşagan’ ı tayaknı 500 cıl untmagan Osmanlıgamı kalgan TATAR’ ga atını üyretmek.
Ertede, burungu zamanlarda, balaban TATAR kalgı edık, Khanlı kalg edık; brevumuz bız endı Kazak bolduk dep turup kettı, bırevumuz bız endı Mogol bolduk dep turup kettı, bırevumuz bız endı Özbek bolduk dep turup kettı, brevumuz bız endı Başkurd bolduk dep turup kettı, bunday bolup, kop kalgımız kobup kettı, kettı de ne boldu, minbır başlı Bürküt nün avurlugunu Kırımlı bır Bostorgay ga taşlap kettıler. Kadiy kotersın o balaban kanatlarnı kışkenekıy bır Bostorgay, sorayman sızge? Koteramay ograşabere bolsa da, gene kım oga sen kımsın? atın sanın ne? dep sorasa; o kışkenekıy Bostorgay, kokregın tüyüp; TATAR man dep ayta er daim şukur.
TATAR tuvulmuz, dep aytkan öz kardaşlarım, barıngız sızde ketınız ketecek bolsanız, Cengız Khan Atam nın, Batu Khan Atam nın, Emir Timur Atam nın, süyegını sızlatıp; TATAR tuvulmuz dep aytacak bolsanız, kerekmiysınız, eş turmanız. Sawlukman ketınız.
Bırde, Müsulman TATAR bolmaz;
Ya TATAR sın, yada, Müsulmansın dep aytkan Şıdavsızlarga da, bır lap etecekmen.
Men özüm Müsulman TATAR man.
Menım Atalarım, Ata jurttan (Orta Asya) mınyaka At sırtında, kelgen zamanda, Atı sanı TATAR edı. Men olarga khayınlık etamam.
Barıngız sız özü özünüz nü Turük bolduk, Kıpşak bolduk dep aylandıraberınız, Men ta bılay etkenınızge şukretaman, bır vakıt ta bılay keter bolsanız, Bız endı Arap bolduk dep cüreceksınız, men on dan korkaman. Lakin betınızdekı Tabın tamganız dan, TATAR bolganınıznı, men gene uylap, tüşünüp parketermen;
Ta da bolmasa, kültebeden betınız ge kara cagıp, ta aruw Arap bolduk endı, dep kuvanıngız. Gene TATAR bolganınız betınız de cazar.
Men ozüm eveli sene, Mongol deb aytkan film ge karadım. Çhengız Khan Atamız nın ayatı bar edı; Lakin fılm, Urus - Alman ortak yasalgan bır fılm bolgan üşun, Çhengız Khan Atamız nın Çinliler men ceng etken omürlerınden; eş aytmay edı; bırde, Börte Anayımızga Yahkşı bolmagan haller bergenler. Bılay iptiralar, Kop tüşpan saybı bolgan Tarihi zatların kobüsüne er vakıt atıla edı zaten. (Örnek: Hz. Ayşe Anamız ve Cemel olayı.) Men mınav Kâpırlernı eş anlamayman cengte cıgılganlarını eş kabul etmiyler. İptıraman, pıtnelıkmen TATAR khalgını bolmege ograşalar. Lakin, İstemi Kağan nın Toyuna kelgen TATAR boyları, Otuz Tatarlar ve dokuz Tatarlar kım edı? Kâpırlerın aytkanlarnı men tınlamayman; men ozüm TATAR man, menım curtum Çin seddin den, Viyanagaşıg ketken curt edı. Bıznı Kazan, Kırım, Astrahan, Nogay, kazak, Mogol, Özbek, ve ta kop parşaga bolgenlerni, bır yahşı azap man kuvandıracak cıgıtler, TATAR khalkında kop bolgan ve bolar.
Bırde, TATAR ga karşı, er turlu bakılşılık ka, pıtnelık ke, cav bolup, atın sanın bek süygen, bunday bolup, bu gün de, kokregın tüyüp, TATAR man dep aytkan TATAR Cıgıtlerıne de, bır aytarım bar;
Rustan, Çin den, Fars tan, Araptan Balaban Tangrı bar Kadaylar, eger Tangrı, TATAR ga endı cakşılıg tlegen bolsa; bız de cıgıt kooop. Kadiy kureşkenımıznı olar aruw bıleler; lakin endı zaman teknoloji zamanı, burungu zaman da kı cıgıtler gene bar; lakin endı kureş, bilim kureşı boldu. Akırın da süngü soguşu da keşıkmiy kelecek Kuday tilese. Şo Kırım üşün ölgen caş cıgıtler nın, sanlarının en ast betıne de, keşke Kuday tlese de men diy bır pkare TATAR nın, atı sanı cazılgan bolsa, ne bar. Atam Borangazi, ballarını andasına emanet etıp Türkiye ge cibergen son, özü de Kırım üşün Atını şaptırıp Cavga gurlep barıp saldırgan son, ölgen dep aytalar; lakin Borangazi diy cıgıtler bılay ölmez; ancak bızler, TATAR tuvulmuz dep aytkanımız kun ölürler dep tüşünemen.
TATAR bolunmaz; TATAR tuwulır.
TATAR Khalgın da soy Atadan kelır, Atası (Babası) TATAR bolgan kişı, TATAR dır; bu bılay
Tamırların da TATAR kanı bolgan TATAR balları, menım aytkan sozlerım nı, beg aruw uylap, tüşündüler.
TATAR atını tarih ten koterıp atmaga kalgar isengız, orta da bekte tarih degen bır şekıy kalmaz dep tüşünemen.
Dep Aytıp, sozlerıme son beremen.
Sawlukman kalıngız.
Yazan: Cihangir BORAN,
Sakarya (Tırnaksız) köyü. Bır mıq coytulgan da bır nal coytuldu,
Bır nal coytulgan da bır at coytuldu,
Bır at coytulgan da bır atlı coytuldu,
Bır atlı coytulgan da bır qaber coytuldu,
Bır qaber coytulgan da bır soguş coytuldu,
Bır soguş coytulgan da bır khanlıq coytuldu.
ÇHENGIZ KHAN
Dilber MC Theme by HarzeM