Milletimizniñ adı: Qırımtatarmı, Tatarmı, Qırımmı?

[RiverRat]

Bala kibi safmız, biz Qırımtatarları

Küçük boz sıçançıqnıñ öz özü içün qapqanğa peynir qoyup soñra peynirge atılıp hayatını qayıp etkenini hiç kördünizmi? Eminim ki, yoq hem de korip olamazsıñız. Çünki hayvan dünyasında böyle bir şeyler olamaz. Olar instinktlernen yaşar, altbilinçteki qorunma iç güdüsü tabiâttandır.
Başqa mesele biz, qırımtatarları. Hayat bizni ne qadar ögretse de bu derslerden ibret alamadıq. Qafacıqlarımızda icadi fikirler fıqır-fıqır qaynap tura. Problemalarımıznı çözümini adetke uymağan daha doğrusı alışılmağan yollarnen bulmağa tırışamız.
Bilmeyim, bu fikir bizden mi çıqtı yoqsa tışarıdan mı bizge atıldı faqat qapqanğa taqılğan yem pek alâ işledi.
Mesele kesen kes qoyuldı: Adımız ne olacaq? “Qırımtatarları” mı? “qırımlı” mı? Bu teoretik tartışmağa başta ufaçıq entelektüel grupçıqları kirdi. “Qırımtatarları” etnik adımıznı “qırımlı” adına deniştirmege istegenler eminler ki, yañı adımız, bizim şovinist muarızlarımıznıñ ayaqlarınıñ altından tabannı qaydırıp halqımıznı Qırım Yarımadasına tamamen bağlayacaqmış. Bizni qazantatarlarınen qarıştırmacaqlarmış, mektepte tarih ders kitaplarında pek sıq aytılğan tatar boyundırığı slavyan balalarında bizim balalarımızğa qarşı nefret doğurmıyacaqmış.
Şimdi men bu teoretik tartışmağa kirip bu ya da şu adnıñ uyğunlığını, kim haqlı da kimniñ haqsız olğanını söylemege istemeyim. Bu hususta çok yazılıp aytılğan edi.
Her eki tartışkan gruplarnıñ temsilcileri maña defalarca kelip destegimni istediler. Men olarğa bu, sıçan qapqanıñdaki peynirden başqa birşey olmağanını ve bütün bu yapılğan şeyler ziyalılarımıznı bölmek ve halqımıznıñ elitası arasındaki birdemlikni bozmaq içün yapılğanını añlattım. Romalılar tarafından ilk olaraq formüle etilgen eski bir kerçekni hatırlattım. Kureş (mücadele) teoriyasınıñ birinci maddesinde yer alğan bu formula şöyledir: “Böl, parçala idare et”.
Bu formula yüzyıllar devamında Yer Küresi’nde aqsamayıp çalışa kelmektedir.
Şimdi hatırlayım, Taşkent’te “Lenin Bayrağı” gazetasınıñ redaktorı olaraq çalışqanımda Alma-Ata’dan adıma öfkeli bir mektüp keldi. Mektüpniñ muellifi gazetamıznıñ tili qırımtatarca degil Tatça yani Türkçe olğanı içün endiden soñ gazetağa abune olmayacağını bildirip asıl tilimiz Noğayca olğanını yazğan edi. Faqat qaysı Nogay’larnıñ Kezlev’mi, Kerç’mi yazmağan edi.
Kerçekten böyle bir ayırım etüvler menim asabımnı boza.
Onuñ içün bu mektüp muelifine öfkeli ve sert bir şekilde cevap yazdım: “Noğay ve Tat’larnıñ kim olğanını bilmek bile istemeyim. .
Facialı taqdiri bir, Vatanı bir olğan halqnı bilem. Bu halqnıñ adı qırımtatarlarıdır ve bizni ayırmağa qalqışmañız”.
Halqımız adı üzerine tartışma qar kütüği kibi büyümege başladı. Bu tartışma bir salğın kibi halqımıznıñ bütün tabaqalarını sarıp aldı. Çetten öyle köruner edi ki, sanki bundan ğayrı problemalarımız yoq.
Tartışmalar sakin ve efendi bir şekilde başlayıp kısqa bir zaman içinde bir birini haqaret etme noqtasına bardı. Dünki dostlar duşman oldı.
Herkesniñ itibarını qazanğan “Golos Krıma” ve “Qırım” gazetalarımız bir birine “zeherli” oqlar atmağa başladı. Bu meseleni Qurultay’nıñ küntertibine qoymağa bile teklif ettiler. Faqat oy çoğunlığı ile bu teklif redd etildi.
Öz ellerimizle ya da başqa bir kimse tarafından sıçan qapqanına yem olaraq qoyulğan peynir parçası artıq öz vazifesini bitirdi dep tüşünmek saflıq olur. Yoq böyle bir şey. Bizni ideolojik olaraq bölüp, intelektuallarımıznıñ arasını bozmaq – bu ancaq başlanağıctır. “Böl, parçala, idare et” formulası şimdi kuvvetini almaqta olıp halqımıznı qorqunç bir neticelerge alıp baracaqtır. Bu santranç oyunında halqımızğa kesin olaraq mat qoymaq içün birisi tarafından çoq ince tüşünilip saqlı tutulğan bir hamle bardır.
Taşkent ve Taşkent oblastınıñ Milli Hareketimizniñ veteranları KGB hadimi Çernovnı hatırlasalar kerek.
Bu insannıñ qırımtatarlarğa olğan özel munasibeti meni ve başqalarnı hayrette qaldıra edi. Onıñ bir grup KGB hadimleri ile Moskva’dan kelgen Enver Memetovnıñ hapis etkenini hiç unutmam.
Çernov Enver’nen yalıñız qalıp onıñ cebindeki aktivistlerniñ adları ve adresleri olğan not defteriniñ çıqarıp atmasına imkân bermek içün her şeyni yaptı. Çernovnı hatırlağanım bir tesaddüf değildir. O yıl qırımtatarlar arasında “Balalar kibi safsınız, siz qırımtatarları” adlı acayıp bir beyanname darqatılğan edi. Bu beyannamede iqtidar organlarınıñ bizge qarşı yapqan eylemleri inceliknen teşhis etilip bizim balaca saflığımız analize etile edi. Bu beyannameniñ avtorı kim olğanı üzerine çoq baş yordıq. Ancaq yıllar soñra, avtorı Çernov olğanı ortağa çıqtı.
Onı kommunist partiyasından çıqarıp apoletini qoparıp KGB organlarından çıqardılar. Şimdi qayda olğanını bilmeyim, aytqanlarğa köre soñ zamanlarda addi bir qalavcı olaraq çalıştı. O beyannameniñ başlığı üzerimizge çoq uyğun qoyulğan bir teşhis olaraq qabul etken edik.
Zamanla içimizdeki bu saflıq yoq olup ketti dep zan ete edim. Faqat, yoq, olğanımız kibi saf olup qaldıq.
Şimdi ise esas meselege kelelim, maqaleniñ yazmamnıñ sebebine.
Herkeske malüm olğanı kibi, Ukrayna nüfüs sayımına hazırlanmaqta. Tabi ki bu sayımda milletimizniñ adı hepimizni meraqlandıra. Çünki uzun yıllar devamında Sovetler Birliginiñ qardaş halqlarınıñ yolbaşçıları bizlerni metodik olaraq saıym listesinden çıqara ediler, sanki dersin biz yoqmız artıq. Büyük bir inatlıqnen halqımıznı hiç bir nüfus sayımına dahil etmey ediler, onuñ içün milletimiz dünya halqları umum listesine kirmeyip qala edi.
Sayım listesinde kim olaraq kösterilecegimız haqqında Büyük Onlar rayonında yapılğan Qurultay delegatlarınıñ saylav konferentsiyasınıñ sırasında ögrendim.
Halqımıznıñ bir gruppa itibarlı insanları milletimizniñ eki türlü adnıñ tarftarları öz arasında tartışa ediler. Olarnıñ aytqanına köre sayım listesinde özümizni kim olaraq sayğanımıznı kösterecek ekenmiz:
1. Qırımtatarları
2. Qırımlı
3. Noğay

Soñra da umum listege “qırımtatarları” adınen kirecek ekenmiz. Bu haberni hepimiz musbet bir reaktsiyanen qabul etip, şu yerde biraz külüştik.
Kerçekten halqımızdan “qırımlı” adı taraftarı qaç olganı ya da “Noğay olmağa istegen kişinin sayısını yahut evvelden pekişip qalğan adımız “qırımtatarları” olsun degen insanlarnıñ sayısını oğrenmeğe meraqlı edi.
Yani bu anketke benzegen bir şey olacaq. Cevaplarğa köre hangi bir grupnıñ daha çoq oy toplap qalip çıqqanı belli olacaq. Tabbi ki, bu uzun sürgen tartışmanıñ her bir iştiraqçisi kendi gruppasınıñ yenecegine emin edi.
Kerçekten men de başta bu meselege pek ciddi bir ehemiyet bermedim. Ama evge kelgen soñ bütün bularnı tüşünip başlağanda içimdeki endise ve telâş artbaşladı. Üstelik sayım listesindeki bu üç madde haqqında haberni çoq işançlı bir kişi ketirgen edi. Sotsiologlar tarafından yapılğan nüfus sayımı ahaliniñ anket yapuvı kibi sıradan bir iş olmağanını pek yahşı bilem. Çünki zaman zaman çeşit türlü problemalar üzerine ahalini anket yapqan bir cemaat teşkilâtınıñ yolbaşçısıyım. Her bir devlette nüfus sayımı pek muhim ciddi ve çoq para istegen bir aktsiyadır. Fikirimce bizim tartışmacılarnıñ gönülerini hoşnut etmek içün umumukrain sayım listesine “Qırımtatarı”, “Qırımlı”, “Noğay” kibi maddelerni qoymağa kimseniñ aqlına kelmez.
Kiyev’dekilerge bizim mındaki tartışmamızda kimniñ haqlı olup olmağanı vız kelir. Mesele daha derindir. Oquyucılarnı bu problema üzerinde beraber iyice tüşünmege çağıram.
Ebet, farz etelimki, sayın memurları sizge keldi. Özünizni “Qırımlı” dep yazdırdınız. Çoqtan berli bu tartışmanıñ iştiraqçisisiz ve özünizni “Qırımlı” dep sayasıñız. Şimdi sayım memurları köyge bu tartışmadan hiç haberi olmağan başqa bir yurttaşımıznıñ yanına keldi. O biraz şaşırıp faqat gönlüne uyğan bir adnı seçer.
Böylece sayım sırasında, her bir yurttaşımız özüni bu veya şu adnen identikleştirir. Birisi kendisine kesin olaraq “qırımtatarı” başqası “qırımlı” üçüncisi “Noğay”. Bu adlar olarnıñ balalarına keçecek.
Zan etelim ki, sayım neticesinde 90 biñ kişi “qırımtatarı”, 90 bini “qırımlı”, 90 bini de “noğay” dep yazıldı. Sonuçta üç küçük halqqa bülüngen olacaqmız. Zamanda bu gruppalar aralarındaki urf-adet, gelenek, til farqlılıqlarını qıdırmağa başlar. Faqat bütün bunlar kelecekte olacaqtır. Künümizde ise Ukrayna’daki nüfuzlı siyaset küçleri bundan ne kibi neticeler çıqaracaq? Herhalde, şimdiki qomşusun (Rusya’nıñ) tecrübesini incelemege tırışacaqtır. Bu konuda Rusya’nıñ ne kibi tecrübesi bardır? Ona bir baqalım. Rus periodik yaınlarından şunı öğrengen olam: Keçenlerde küçük halqlarnıñ ayrı gruppalarınıñ hususiyetlerini köz öğune alıp bu halqlarnı daha küçük halqlarğa bölgenler. Yani sayısı az olğan halqtan bir-aki mikro-halq yapqanlar. Bütün bunlar küçük halqlarnıñ yararına dep kerçekleştirilgendir. Bizim meselemizde de Ukrayna’nıñ iqtidar organları aynı uygulamalarnı hayatqa keçirebilir. Milletimizniñ ayrı gruppalarınıñ menfaatlarını köz ögüne alıp bizni “qırımtatarlarına”, “noğaylarğa”, “qırımlılarğa” böler. Bunı da medeni bir tarzda yapar, yani nüfus sayımı sırasında özlerini resmi olaraq meselâ “qırımtatarı” degil “qırımlı” dep tanığan insanlarnıñ istegine köre diye yapılır.
Bizni üç gruppağa bölüp istegenleri kibi idare etecekler.
Bu Rus variantına köredir. Ukrayna başqa türlü de yapabilir: Alimlerni vazifelendirir, onlar sayım neticelerini incelemege başlar.Alimlerniñ çıqaracaq ilmi qararlarını tahmin etmek içün pek basiretli olmağa keregi yoq. Neticeler tek añlam taşıcaqtır: “Özlerini “qırımtatarları” dep sayğan insanlar bir bütün millet olaraq şekillenmegen dir”. Bizge “parçalanğan kiyik bir qabileler” degenler de çıqar. Milletimizniñ adı üzerine tartışqan öz halqınıñ birliği ve devletçiliği gayesinen yaşağan insanlar bu vahim neticelerini hiç tüşüngenlermi?.
Ya, Rabbim, ne saf balalarmız, biz. Şu ideyanı gizlice bizge kim atqanını, şu lânet olası sıçan qapqanına zeherli peynir parçaçığını kim qoyganını bilmek ister edim. Şimdi ise acele bir surette öz özümüz başımıza açqan belâlarnı ortadan kaldırmaq kerekmiz. Meclisimizge de az edi bir dert daha açtıq.

TİMUR DAĞCI

http://www.seda.by.ru/oy/arc4.shtml

[batugeray]

Bakın birde ne diyorlar; Kırım kökenli Halkların içinde Tatar yokmuş muş.

Şu anki Kırım etnik yapısı ve nufus verilerine göre konuşuyorlar uyanıklar. 

Tat (yaklaşık %55)
Yalıboyu (yaklaşık %30)
Nogaylar (yaklaşık %15)

Bu halkların için de Tatar yok diyorlar; doğrudur; ancak Sürgündeki (Diasporadaki) Tatar Halkını hiç kimse hesaba katmıyor.

Gelin bu oyunu da bozuverelim.

2005 yılında kırımda yapılan nüfüs sayımına göre,
2033700 kişilik kırım nüfusundan %12,1 kırım Tatarı ise, Kırım Tatar Halkının nüfusu 246078 kişidir. Bu nüfüs şu andaki kırım nüfusudur. Bu uyanıklar, bu nüfusa göre aşağıdaki verileri veriyorlar.

Tat (yaklaşık %55)
Yalıboyu (yaklaşık %30)
Nogaylar (yaklaşık %15)

Ya sürgündeki Tatar halkı, Örneğin: Türkiyedeki, tahmini 4-5 milyon kadar nüfura sahip olan ve Kırımın kuzeyinden tamırlı, çekik gözlü, Koca kafalı, çöl şiveli ve kendisine sorulduğunda Nogay tuvulman, Tat, yalıboylu da, tuvulman; men özüm Kırım nın öz Kalk’ı bolgan TATAR man. Diyen bu insanları da bir hesaba katarsak; yukarıdaki oranlardaki halklar, küçük  azınlıklar haline gelir. Buna birde, Bulgaristan ve Romanyadaki Tatar ları da eklersek, karşımıza gerçek Tatar halkının, gerçek nüfus oranları çıkar. Bu uyanıkların örnek olarak verdiği saçma nufus oranları da çöpe gider.

Olay budur. Bunu bilenler bilir.

Evet, sürgündeki Kırım Tatarlarının etnik yapısına bir bakalım:

Kırım Tatarıyım diyen sürgündeki Halkın tamamına yakını, Şongar ve Keriş Tatarlarıdır;
ben de, Keriş Tatarıyım.

Biz Şongar kardeşlerimize Şongarlar veya Çongarlar deriz; ancak Millet olarak hepimiz kendimizi tanımlarken Kırım Kökenli Tatarız deriz.
Genel olarak büyük ölçüde, Kırım kökenli Tatarların kendi aralarındaki tanımlamaları bu şekildedir. Dış görünüş ve dilimizde % 99 aynıdır.
Bizler kesinlikle Nogay - Mogay değiliz; TATAR OĞLU TATARIZ bunu kafanıza sokun artık.

Kırım  Tatarlarının etnik durumu budur.



Azınlıklar dan, Kırım Nogayları: Dış görünüş ve dilimiz % 95 aynıdır; ancak kültür ve adetlerimiz de az da olsa farklar vardır.

Tabi Kırım Tatar Hanlığı ile bir alakası olmayan, Kefe sancağına bağlı, bağzı azınlık milletlerde vardı. 


(Diğer küçük Azınlıklar da vardır: Tat, Yalıboyu Türkmenleri, Karaylar, Kırımçaklar “Budanlar ve Tayfılar Kırım Çingeneleri” gibi)
Bu halklar ile dış görünüş ve dilimiz farklıdır; ayrıca kültür ve adetlerimiz de farklıdır.

[RiverRat]

Bala kibi safmız, biz Qırımtatarları

Küçük boz sıçançıqnıñ öz özü içün qapqanğa peynir qoyup soñra peynirge atılıp hayatını qayıp etkenini hiç kördünizmi? Eminim ki, yoq hem de korip olamazsıñız. Çünki hayvan dünyasında böyle bir şeyler olamaz. Olar instinktlernen yaşar, altbilinçteki qorunma iç güdüsü tabiâttandır.
Başqa mesele biz, qırımtatarları. Hayat bizni ne qadar ögretse de bu derslerden ibret alamadıq. Qafacıqlarımızda icadi fikirler fıqır-fıqır qaynap tura. Problemalarımıznı çözümini adetke uymağan daha doğrusı alışılmağan yollarnen bulmağa tırışamız.
Bilmeyim, bu fikir bizden mi çıqtı yoqsa tışarıdan mı bizge atıldı faqat qapqanğa taqılğan yem pek alâ işledi.
Mesele kesen kes qoyuldı: Adımız ne olacaq? “Qırımtatarları” mı? “qırımlı” mı? Bu teoretik tartışmağa başta ufaçıq entelektüel grupçıqları kirdi. “Qırımtatarları” etnik adımıznı “qırımlı” adına deniştirmege istegenler eminler ki, yañı adımız, bizim şovinist muarızlarımıznıñ ayaqlarınıñ altından tabannı qaydırıp halqımıznı Qırım Yarımadasına tamamen bağlayacaqmış. Bizni qazantatarlarınen qarıştırmacaqlarmış, mektepte tarih ders kitaplarında pek sıq aytılğan tatar boyundırığı slavyan balalarında bizim balalarımızğa qarşı nefret doğurmıyacaqmış.
Şimdi men bu teoretik tartışmağa kirip bu ya da şu adnıñ uyğunlığını, kim haqlı da kimniñ haqsız olğanını söylemege istemeyim. Bu hususta çok yazılıp aytılğan edi.
Her eki tartışkan gruplarnıñ temsilcileri maña defalarca kelip destegimni istediler. Men olarğa bu, sıçan qapqanıñdaki peynirden başqa birşey olmağanını ve bütün bu yapılğan şeyler ziyalılarımıznı bölmek ve halqımıznıñ elitası arasındaki birdemlikni bozmaq içün yapılğanını añlattım. Romalılar tarafından ilk olaraq formüle etilgen eski bir kerçekni hatırlattım. Kureş (mücadele) teoriyasınıñ birinci maddesinde yer alğan bu formula şöyledir: “Böl, parçala idare et”.
Bu formula yüzyıllar devamında Yer Küresi’nde aqsamayıp çalışa kelmektedir.
Şimdi hatırlayım, Taşkent’te “Lenin Bayrağı” gazetasınıñ redaktorı olaraq çalışqanımda Alma-Ata’dan adıma öfkeli bir mektüp keldi. Mektüpniñ muellifi gazetamıznıñ tili qırımtatarca degil Tatça yani Türkçe olğanı içün endiden soñ gazetağa abune olmayacağını bildirip asıl tilimiz Noğayca olğanını yazğan edi. Faqat qaysı Nogay’larnıñ Kezlev’mi, Kerç’mi yazmağan edi.
Kerçekten böyle bir ayırım etüvler menim asabımnı boza.
Onuñ içün bu mektüp muelifine öfkeli ve sert bir şekilde cevap yazdım: “Noğay ve Tat’larnıñ kim olğanını bilmek bile istemeyim. .
Facialı taqdiri bir, Vatanı bir olğan halqnı bilem. Bu halqnıñ adı qırımtatarlarıdır ve bizni ayırmağa qalqışmañız”.
Halqımız adı üzerine tartışma qar kütüği kibi büyümege başladı. Bu tartışma bir salğın kibi halqımıznıñ bütün tabaqalarını sarıp aldı. Çetten öyle köruner edi ki, sanki bundan ğayrı problemalarımız yoq.
Tartışmalar sakin ve efendi bir şekilde başlayıp kısqa bir zaman içinde bir birini haqaret etme noqtasına bardı. Dünki dostlar duşman oldı.
Herkesniñ itibarını qazanğan “Golos Krıma” ve “Qırım” gazetalarımız bir birine “zeherli” oqlar atmağa başladı. Bu meseleni Qurultay’nıñ küntertibine qoymağa bile teklif ettiler. Faqat oy çoğunlığı ile bu teklif redd etildi.
Öz ellerimizle ya da başqa bir kimse tarafından sıçan qapqanına yem olaraq qoyulğan peynir parçası artıq öz vazifesini bitirdi dep tüşünmek saflıq olur. Yoq böyle bir şey. Bizni ideolojik olaraq bölüp, intelektuallarımıznıñ arasını bozmaq – bu ancaq başlanağıctır. “Böl, parçala, idare et” formulası şimdi kuvvetini almaqta olıp halqımıznı qorqunç bir neticelerge alıp baracaqtır. Bu santranç oyunında halqımızğa kesin olaraq mat qoymaq içün birisi tarafından çoq ince tüşünilip saqlı tutulğan bir hamle bardır.
Taşkent ve Taşkent oblastınıñ Milli Hareketimizniñ veteranları KGB hadimi Çernovnı hatırlasalar kerek.
Bu insannıñ qırımtatarlarğa olğan özel munasibeti meni ve başqalarnı hayrette qaldıra edi. Onıñ bir grup KGB hadimleri ile Moskva’dan kelgen Enver Memetovnıñ hapis etkenini hiç unutmam.
Çernov Enver’nen yalıñız qalıp onıñ cebindeki aktivistlerniñ adları ve adresleri olğan not defteriniñ çıqarıp atmasına imkân bermek içün her şeyni yaptı. Çernovnı hatırlağanım bir tesaddüf değildir. O yıl qırımtatarlar arasında “Balalar kibi safsınız, siz qırımtatarları” adlı acayıp bir beyanname darqatılğan edi. Bu beyannamede iqtidar organlarınıñ bizge qarşı yapqan eylemleri inceliknen teşhis etilip bizim balaca saflığımız analize etile edi. Bu beyannameniñ avtorı kim olğanı üzerine çoq baş yordıq. Ancaq yıllar soñra, avtorı Çernov olğanı ortağa çıqtı.
Onı kommunist partiyasından çıqarıp apoletini qoparıp KGB organlarından çıqardılar. Şimdi qayda olğanını bilmeyim, aytqanlarğa köre soñ zamanlarda addi bir qalavcı olaraq çalıştı. O beyannameniñ başlığı üzerimizge çoq uyğun qoyulğan bir teşhis olaraq qabul etken edik.
Zamanla içimizdeki bu saflıq yoq olup ketti dep zan ete edim. Faqat, yoq, olğanımız kibi saf olup qaldıq.
Şimdi ise esas meselege kelelim, maqaleniñ yazmamnıñ sebebine.
Herkeske malüm olğanı kibi, Ukrayna nüfüs sayımına hazırlanmaqta. Tabi ki bu sayımda milletimizniñ adı hepimizni meraqlandıra. Çünki uzun yıllar devamında Sovetler Birliginiñ qardaş halqlarınıñ yolbaşçıları bizlerni metodik olaraq saıym listesinden çıqara ediler, sanki dersin biz yoqmız artıq. Büyük bir inatlıqnen halqımıznı hiç bir nüfus sayımına dahil etmey ediler, onuñ içün milletimiz dünya halqları umum listesine kirmeyip qala edi.
Sayım listesinde kim olaraq kösterilecegimız haqqında Büyük Onlar rayonında yapılğan Qurultay delegatlarınıñ saylav konferentsiyasınıñ sırasında ögrendim.
Halqımıznıñ bir gruppa itibarlı insanları milletimizniñ eki türlü adnıñ tarftarları öz arasında tartışa ediler. Olarnıñ aytqanına köre sayım listesinde özümizni kim olaraq sayğanımıznı kösterecek ekenmiz:
1. Qırımtatarları
2. Qırımlı
3. Noğay

Soñra da umum listege “qırımtatarları” adınen kirecek ekenmiz. Bu haberni hepimiz musbet bir reaktsiyanen qabul etip, şu yerde biraz külüştik.
Kerçekten halqımızdan “qırımlı” adı taraftarı qaç olganı ya da “Noğay olmağa istegen kişinin sayısını yahut evvelden pekişip qalğan adımız “qırımtatarları” olsun degen insanlarnıñ sayısını oğrenmeğe meraqlı edi.
Yani bu anketke benzegen bir şey olacaq. Cevaplarğa köre hangi bir grupnıñ daha çoq oy toplap qalip çıqqanı belli olacaq. Tabbi ki, bu uzun sürgen tartışmanıñ her bir iştiraqçisi kendi gruppasınıñ yenecegine emin edi.
Kerçekten men de başta bu meselege pek ciddi bir ehemiyet bermedim. Ama evge kelgen soñ bütün bularnı tüşünip başlağanda içimdeki endise ve telâş artbaşladı. Üstelik sayım listesindeki bu üç madde haqqında haberni çoq işançlı bir kişi ketirgen edi. Sotsiologlar tarafından yapılğan nüfus sayımı ahaliniñ anket yapuvı kibi sıradan bir iş olmağanını pek yahşı bilem. Çünki zaman zaman çeşit türlü problemalar üzerine ahalini anket yapqan bir cemaat teşkilâtınıñ yolbaşçısıyım. Her bir devlette nüfus sayımı pek muhim ciddi ve çoq para istegen bir aktsiyadır. Fikirimce bizim tartışmacılarnıñ gönülerini hoşnut etmek içün umumukrain sayım listesine “Qırımtatarı”, “Qırımlı”, “Noğay” kibi maddelerni qoymağa kimseniñ aqlına kelmez.
Kiyev’dekilerge bizim mındaki tartışmamızda kimniñ haqlı olup olmağanı vız kelir. Mesele daha derindir. Oquyucılarnı bu problema üzerinde beraber iyice tüşünmege çağıram.
Ebet, farz etelimki, sayın memurları sizge keldi. Özünizni “Qırımlı” dep yazdırdınız. Çoqtan berli bu tartışmanıñ iştiraqçisisiz ve özünizni “Qırımlı” dep sayasıñız. Şimdi sayım memurları köyge bu tartışmadan hiç haberi olmağan başqa bir yurttaşımıznıñ yanına keldi. O biraz şaşırıp faqat gönlüne uyğan bir adnı seçer.
Böylece sayım sırasında, her bir yurttaşımız özüni bu veya şu adnen identikleştirir. Birisi kendisine kesin olaraq “qırımtatarı” başqası “qırımlı” üçüncisi “Noğay”. Bu adlar olarnıñ balalarına keçecek.
Zan etelim ki, sayım neticesinde 90 biñ kişi “qırımtatarı”, 90 bini “qırımlı”, 90 bini de “noğay” dep yazıldı. Sonuçta üç küçük halqqa bülüngen olacaqmız. Zamanda bu gruppalar aralarındaki urf-adet, gelenek, til farqlılıqlarını qıdırmağa başlar. Faqat bütün bunlar kelecekte olacaqtır. Künümizde ise Ukrayna’daki nüfuzlı siyaset küçleri bundan ne kibi neticeler çıqaracaq? Herhalde, şimdiki qomşusun (Rusya’nıñ) tecrübesini incelemege tırışacaqtır. Bu konuda Rusya’nıñ ne kibi tecrübesi bardır? Ona bir baqalım. Rus periodik yaınlarından şunı öğrengen olam: Keçenlerde küçük halqlarnıñ ayrı gruppalarınıñ hususiyetlerini köz öğune alıp bu halqlarnı daha küçük halqlarğa bölgenler. Yani sayısı az olğan halqtan bir-aki mikro-halq yapqanlar. Bütün bunlar küçük halqlarnıñ yararına dep kerçekleştirilgendir. Bizim meselemizde de Ukrayna’nıñ iqtidar organları aynı uygulamalarnı hayatqa keçirebilir. Milletimizniñ ayrı gruppalarınıñ menfaatlarını köz ögüne alıp bizni “qırımtatarlarına”, “noğaylarğa”, “qırımlılarğa” böler. Bunı da medeni bir tarzda yapar, yani nüfus sayımı sırasında özlerini resmi olaraq meselâ “qırımtatarı” degil “qırımlı” dep tanığan insanlarnıñ istegine köre diye yapılır.
Bizni üç gruppağa bölüp istegenleri kibi idare etecekler.
Bu Rus variantına köredir. Ukrayna başqa türlü de yapabilir: Alimlerni vazifelendirir, onlar sayım neticelerini incelemege başlar.Alimlerniñ çıqaracaq ilmi qararlarını tahmin etmek içün pek basiretli olmağa keregi yoq. Neticeler tek añlam taşıcaqtır: “Özlerini “qırımtatarları” dep sayğan insanlar bir bütün millet olaraq şekillenmegen dir”. Bizge “parçalanğan kiyik bir qabileler” degenler de çıqar. Milletimizniñ adı üzerine tartışqan öz halqınıñ birliği ve devletçiliği gayesinen yaşağan insanlar bu vahim neticelerini hiç tüşüngenlermi?.
Ya, Rabbim, ne saf balalarmız, biz. Şu ideyanı gizlice bizge kim atqanını, şu lânet olası sıçan qapqanına zeherli peynir parçaçığını kim qoyganını bilmek ister edim. Şimdi ise acele bir surette öz özümüz başımıza açqan belâlarnı ortadan kaldırmaq kerekmiz. Meclisimizge de az edi bir dert daha açtıq.

TİMUR DAĞCI

 http://www.seda.by.ru/oy/arc4.shtml

[batugeray]

Mıllet atı qıdırmaga ne qerq bar? TATAR atımızga ne bolgan?
Mıllet atı qıdırıp cürgen qışılerde, o aytqanıñız şışan day, kapkanga tüşümege maqumdur dep tüşünemen.



TATAR BARMI, DEP SORAGANLARGA

Tatar bar mı, dep kim soray? Men barman!
Atın, şanın bek tanığan can Tatarman.
Türkten başqa tuvğanım yoq dünyada
Türknin özü, öz qardaşı çunğarman.
Millet atım Türk bolsa da... tarixte
Şanlı atım Tatar... şay dep yazarman.
Öz teregin begenmegen soysızlarğa
Gür davuşman kerekmeysiz dep aytarman
Kelgen, keçken xanlıqlarnı, barlıqlarnı,
Yoqtır değen qansızlarğa cav bolarman.
Sav bol, aru v millet, bugün yuqlasan da,
Köz yaşıman betin siypap men yazarman,
Talq bolsan da xalq qatında suretin bar.
Kün körersin sen de xalqtay itibar,
Men körmesem savlığımda bunday künler
Mezarımda Tatar qayday, dep sorarman!
Tatar qayday, dep sorarman mezarımda,
Alalmasamyaxşı cevap ax... cılarman.

Mammet Niyaziy


‘’TATAR TÖGÜLMEN!’’ DEGENLERGE

Süglün cılının dördinci ayında,
Macarlar Eli’nin bir qızgın cayında..
Cetişdi Batu Han qart Dunay boyuna..
Qaberler ciberdi yavurlar soyuna..
‘’Qabersiz keldiler,deme son düşman,
Atınnı egerle ,yayını quşan!’’
Yavurlar,dinleri Tatar’dan ayrı;
Frank’ı,German’ı,o mürted Macar’ı..
Bekletmiy cetişdi,qulüşüb,oynab,
Collarda tusnaqlar,elçiler qaynab..
Haçların taqdılar öpüb moyunga,
Qör,topal erenler hep keldi cıyınga..
‘’barbarlar,bularnın soguşu oyın..
Din,bilgi qolıman qırayıq soyun..’’
Diy edi Yavropa,bu yavur oppa..
Tatar’dan körmegen bir yaqşı sopa..

Tatarlar turdular çınların cırlap,
Yayaların, atların altunman sırlap..
Bir soguş boldu şay..Ah Acem qorse!.
Firdevsi bulardan bir destan örse!
On kere saldırdı cavur şay gürlep
On kere qanıman cerlerni qırlep..
Oy Tatar balları bar edi cenkde..
Bularnın torunu Cengiz’de, Lenk’de..
Tütme tüt boldu ay bayraqlar qolda
Qoraylar toz boldu, sel aqdı colda..
Ay urdu cigitler narasız, sessiz..
Bir künde cılgıdı Yavropa essiz..
Cetmiş bır milletin boynunu egdi
‘’Amenna!’’dediler, Batı Han cendi.
Batı Han qolında kemigi, eti..
Yavropa o vaqıt ‘TATAR’MAN’’diy edi..
O aqşam bir toy yasadı Tatar,
O aqşam kerekmiy cıldızlar,aylar..
Çın Tatar bolardır, qaytarma bilgen,
Tatarşa cırlagan, ölümge qulgen..
Bar Tatar tek bukün caşagan bolsa,
Bukünçün tuvgan da aşagan bolsa..
‘’Biz Tatar tögülmüz!’’ diy bugün dönme..
Elbette tögülsün ay bayquş köle..
Sen bukün, oytalıq,ırgadsın, şoban!
‘’TATAR’MAN’’ desen de tabılmaz inangan..
Senin bu inkarın korkudan kele..
‘’MEN TATAR TÖGÜLMEN’’ Yavropa qule..
Azgana curegin bolsa tek senin.
Annasan cigitlik ne demek ekenin..
‘’TATAR’MAN!’’ der edin kokregin tüyüp,
‘’TATAR’MAN!’’ der edin öz tilin süyüp..
Sen Tatar tuvılsın soguşta bolmay,
Bir Batı şıgıb da kamşısın almay..
Tatarsın toy bolsa, tac, taht tursa,
Bir Cengiz qopub da ayagın ursa..
Soguştan burunda er sozü inkar,
Soguşlar bitkenson alayı Tatar..

Qabışqan betinde bolmasa esqı
Batırlar soyının al kanı,süyegi
Bazı bır sözünde bolmasa izi,
Burungu cigitler duygusu,sesi..
Oşasan bütünliy düşmanga, cavga,
Eş tuşqın kormesem kılışqa, atqa..
SENİNMEN AYTAR EDİM MEN DE : ‘’ COQ TATAR!’’
BATI’MAN; CENGIZ’MEN QOMÜLDÜ BARABAR..

Bekir Sıdkı Çobanzade
Budapeşte,31.12.1919

QART DUNAY

Kün bata, qarañğı...
Qıp-qızıl tav yağı...
Bilkildiy, caltıray,
Qart Dunay, qart Dunay!.
Kök – bulut, cıldız coq...
Üy sıcaq, qalp suvuq...
Coq dostlar, coq canay...
Qart Dunay, qart Dunay!..
Sırımnı bildirme,
Cavlarnı küldirme,
Tatarman – Cengizday!
Qart Dunay, qart Dunay!..
Ay kele uzaqtan,
Qırımdan, Qıpçaqtan,
Bugün şay ne cılay
Qart Dunay, qart Dunay?..
Taşı bol, içi keñ –
Mezarım qayda eken:
Azğana catsam ay,
Qart Dunay, qart Dunay...
Gemiler qozğala,
Burula, col ala,
Qırımğa tek barmay,
Qart Dunay, qart Dunay?..
Qırımğa oğrama,
Al-hatır sorama –
Qurursıñ, çıdamay...
Qart Dunay, qart Dunay...
Saqın sen cılama,
Bizlerni oylama,
Ümüt – deren, qayğı – say...
Qart Dunay, qart Dunay...

Bekir Çoban-zade
Budapeşt,
1919 s. yanvar 12

Bu ve diğer şiirleri, aşağıdaki linktedir.

http://medeniye.org/node/541


Esen bolunuz

Sawlukman kalınız.

[batugeray]

Asıl meselemızge bır qarayıq,

Bo qün, Qırımdaqı Tatarlar, “Qırımtatar” bolsa, Qazandaqı Tatarlarda, “Qazantatar” bolsa; E Türkiyedeqı Tatarlarında, “Tatar Türkümüz” dep aytmaga teraqay aqqı bar dep tüşünemen.

Bılay etıp Şışanday, qapqanga özümüz tüşemız, olay tuvulmu?

Mence bızlernıñ bır teq ortaq noqtamız bar, oda Tatarlıq bilincimizdir.

Mence binerce cıllıq TATAR atımıznı eş coytmadan; bunday bolup, Mılletımıznıñ atını, eş bızmadan, Mıllet atımıznı, teqşe TATAR dep saylasaq, eş bır sıqıntıda qalmaycaq dep tüşünemen.

Coq, “bız Tatar tuvulmuz,” dep aytqan qişilernıñ de teraqay aqqı bar, olarnıñda özü bılır, qetsıñ ne qucur Qalq bolsa bolsıñ qereqmiy.

Savlıqman qalıñız.

[Bayrach]

Mına qaranıs, Ozbekistanda, son Qırımda bizim qartbabaylar, qartanaylar ozune ne diy ediler? Biz tatarmıs diy ediler. Qırımtatar adından kerçekten aytsan zarar körmiymen, aman biz Qırımlı dep qalq coq bolıp keter, bonı añnamaq kerekmis! Şındıgı bonday degen kişiler kop, ozleri añnamay şay laplarman milletnı böliyatırmıs. Bonday kelecekten patlayman, savlıqman qalınıs.

[metehanoğlu]

özellikle anadolu(osmanlı)Türkçesiyle yazıyorum.Keferenin oyununa geliyorsunuz.Çin kaynaklarında Türklere aktatar, mogollara kara tatar denir.Kırım ve kazan halkı türktür.malesef rus oyununa geliyorsunuz uluğ türkistanı ,kırım ve kazan hanlıklarını,şarki türkistanı nasıl ele geçirdiler bu ulu türk milletinin boy adlarını milletleştirerek ve birbirine düşman ederek başardılar .halende devam etmekte tatarlar TATAR HAN'ın adını almış kıpçak Türkü,Oğuzların batıdaki kolu ilk olarak selçuk beyin adıyla selçuki,sonra Osman beyin adıyla osmanlı ve  neticede bütün boyların ortak adı olan türk adını almıştır Kazak,kırgız,tatar,oğuz,uygur,başkurt,özbek,çuvaş,saha.................ve  liste uzun BURADA YAZILANLARDAN RAHMETLİ   İSMAİL GASPIRALI'NIN KEMİKLERİNİ SIZLATTIĞINIZIN FARKINDAMISINIZ?  BÜTÜN BU BOYLARIN ATASI OLAN BOZKURT SÜLALESİNDEN ÇİNLİLERİN DEYİŞİYLE MOU-TUN, METE HAN, DESTANLARDAKİ ADIYLA OĞUZ KAĞAN, KUR'AN DAKİ ADIYLA ZÜLKARNEY  BÜYÜK TÜRK BÜYÜĞÜ  KAŞGARLI MAHMUD'UN ESERİ DİVANI LUGAT-İ TÜRK Ü OKUYUNUZ.İLK SAYFADA HADİSİ KUTSİ VARDIR  MEALEN YAZIYORUM   DOĞUDA İSKAN ETTİĞİM ADINI TÜRK DEDİĞİM CUNUDUM(0RDU) VARDIR BATIDA AZĞINLIK YAPAN TOPLULUKLAR OLDUĞU ZAMAN ÜZERLERİNE YOLLARIM. BİZAHATİ ADIMIZI HUDA VERMİŞ GERİSİ BOY ADI,DEVLETİ KURMUŞ OLAN HAKANIN ADIDIR .TARİH BOYUNCA DEVLETLERİMİZİ BİZ KURMUŞUZ MALESEF YİNE BİZ YIKMIŞIZ BURADA YAZDIĞINIZ YAZILARDANDA BİRLİKTEN ÇOK UZAK OLDUĞUMUZ ANLAŞILIYOR                      YİNE BU MİLLETİ  KENDİ ARASINDA  KARDEŞ KAVGASINA DÜŞÜRÜP  HELAK ETMEK İSTEYEN İNGİLİZ,RUS, AMERİKAN,FRANSIZ GİBİ DÜVELİ MUAZZAMANIN OYUNUNA GELDİK VAH VAH

[metehanoğlu]

[metehanoğlu]

cihangir boran  gibi zihniyetdeki insanlarda çıkabiliyor bu necip milletin içinden malesef bari bıyıklarını kes 

[batugeray]

cihangir boran  gibi zihniyetdeki insanlarda çıkabiliyor bu necip milletin içinden malesef bari bıyıklarını kes 

Her lafa verilecek bir cevabım vardır; ancak önce lafa bakarım laf mı? diye, sonra söyleyene bakarım, adammı diye. HZ. MEVLANA.

Hz. Mevlana güzel demişte, bu gibi ne olduğu belli olmayan yüreksizlere, yinede her ortamda ağzının payı verilmelidir diye düşünüyorum.

Nasıl bıyık bırakacağımı senin gibi devşirme Softalardan öğrenecek değilim. Konuyla alakalı bir bilgin varsa yaz; yoksa parazit yapma!



     CENGİZ KAN

[batugeray]

TAÑRI BİR DEP AYTARMAN

Mağa Qıpşaq degen şoşqa!
Ket de bir Aynağa qara,
Öziñ uşaysıñ Bolğarğa,
Menim Atımla oğraşma,
Mağa derler Tatar Mirza.

Mağa Türük degen Bayğuş!
Ket de bir Ataña danış,
Aytsın sağa Tatarlıqtan,
Kelgen keşken Qanlıqlardan;
Quday bergen barlıqlardan.

Mağa kâpir degen kimdi?
Cengiz sizni qadiy ceñdi?
Musulmanlıq kimni üzdi?
Cuvaşlıqman, caqşılıqman,
Tarii cazdıq cigitlikmen.

Men Qudayğa sıyınaman.
Tüşpanlardan eş qorqmayman.
Taptım cavlarğa bir şözüm;
Meni cığamaz bir zulüm;
Cavğa kerege bir ölüm.

Tañrı bir dep, men aytarman;
Quday emrin eş qaytarmam.
İnkâr etmem, bile-bile;
Tatarlıqnıñ ne bolğanın,
Aldıñ, şal Ayğırım bile.

cazğan: Cihangir BORAN
Tarii:  26. 09. 2009
ANKARA – Polatlı – Saqarya (Tırnaqsız) köyü.

[metehanoğlu]

Mağa Türük degen Bayğuş!           Senin bu yazdığın sözlerle  baykuşlar  bu münevver şshsiyetler oluyor galiba                                                    1- İsmail Bey GASPIRALI                                                                                                                                                                             2- Mustafa Kemal ATATÜRK                                                                                                                                                                   3-Ord. Prof. Dr. A. Zeki Velidî TOGAN(kim olduğunu bir araştır hele)                                                                                                                  4-İsa Yusuf ALPTEKİN(kim olduğunu bir araştır hele)                                                                                                                                      5- Prof. Yusuf AKÇURA                                                                                                                                                                            6-Doç. Dr. Nâdir DEVLET                                                                                                                                                                          Ve saymaya bu sayfaların  yemeyeceği kadar çok münevver ve devlet adamından daha iyi biliyorsun öyle mi                                                                                                                                                                      BİZ ARAB DEĞİLİZ, AMMA TATAR DA DEĞİLİZ EFENDİM. ÇÜNKİ ‘TATAR MİLLETİ’ BİZLERDEN BAMBAÞKA BİR MİLLETDİR. Tatarlar Kıtay’a (Çin) tâbi ve Moğolistan’ın bir köşesinde dolanan bedevi (göçebe) ve mecusi, putperest bir kavimdir. Tilleri bizim tile hiç oşamaz (benzemez). Rusya’da bunlardan bir nefer bulunmaz. Elinizde tarih kitapları olsa gerektir. ‘Babürname’, ‘Þibân-ı Name’, ‘Þecere-i Türki’ hatta merhum Mercani’nin ‘Tarih-i Bulgar’ı gibi, atalar eserlerine müracaat buyrun. Eğer bunlar elde yoksa, Rus tilinde yazılmış ‘İstorya’ ve ‘Etnoğrafya’ kitapları Petersburg’da yüzlep (yüzlerce) bulunurlar. Bunlara müracaat buyrun. Her ilim ve fenden icmalen (özetleyerek) haber veren seksen cilt Brockhaus lûgat-ı umumisine müracaat edelim. Bu lûgat-ı ilmiyenin 47. cildinin, 189. ve 344. betlerine (sayfalarına) bakın ne demiş: Türk tilini şiveleri ile tekellüm eden
            (konuşan) halklar, taifeler (boylar) Asya’nın bir çok yerlerinde, Avrupa’nın şimal (kuzey) ve cenub-i şarkisinde (güneydoğu) ve kısmen Afrika’nın şimal-i şarkında ikâmet ederler. Bahr-i Muhit-i Müncemitten (Buz Denizi) ta İran ortalarına kadar, ta Rusya ortalarından Kıtay’ın Göbenlon dağlarına cayramış (yayılmış) bir millettir ki Rusya’da Hankirmanlılar, Makedonya’da Osmanlılar bu millete mensupturlar.

            Til lisan itibariyle Sibirya’nın Yakutları, Sibirya Türkleri, Baraba, Kazak, Kırgız, Karakalpak, Başkırt, Nogay, Kazanlı, Kırımlı, Kumuk, Uygur, Özbek, Tarançe, Sart, Azerbaycan ve Osmanlı namları ile maruf taifeler, orumlar hep TÜRK TİLİ İLE SÖYLEÞİRLER. HEP TÜRKLERDİR.

            BİZ TATARMIZ DEGEN KİÞİLER RÜCU KILMALI (sözünü geri almalı), BU FİKİRDEN KAYTMALI (geri dönmeli).
            Gelelim ‘TATAR TİLİNE’, yazdığınız Tatarca ise, gazetenizin yine şu 11’nci nüshasında, Perm vilâyeti Osa üyezdi (şehri), Biçom Karyesinin (köyü) imamı Abdurrahman Efendinin, Uralsk beldesinden Zarif Elhari Efendinin, Orenburg vilâyeti Bozuluk şehri imamı Ali Asgar Efendi cenapları tarafından gelmiş ve derc edilmiş (yayınlanmış) mektupların tili nasıl tildir? Ata, ana tili yani Türkçe değil midir? Sizin kullandığınız til hiç ‘tatarca’ değil, lâkin uram ve izvoşcik arabacı şivesidir.Þehabettin-i Mercani’den Kayyum Nasıri’den başlap, 25, 30 seneden beri elenmiş ve bir derece hallolunmuş milli ve umumi lisan-ı edebiden niçün oluyor da haberiniz yoktur? Bu gaflet hiç caiz görülemez. Hiç olmazsa aldığınız özünüzden menkul. Dokuzyüz mektuptan yediyüzellisi lisan-ı edep ile yazılmış olduklarından ibret ve meslek almak gerek”.

            “Mühim Zaman Bu Zaman” başlıklı makalesinde (“Tercüman”, 15 Mart 1905, No. 20) ise Gaspıralı, “Rusya Müslümanları” tâbirinden ne anlaşılması gerektiğini şöyle açıklıyordu: “Rusya Müslümanları... diyoruz. Bunlar kimlerdir? Nereden ‘kaydan’ gelmişler? Hâzırda çokluk ve köplük (fazlalık) itibariyle Rusya Devleti’nin birinci ahalisi Rus preslevni halk olduğu halde, ikinci halk ehl-i İslâmdır. Rusya’nın Avrupa ve Asya vilayetlerinde onsekiz milyon müslüman mevcuttur. Bunların onaltı milyonu cins, süyek (kemik), dil, tekellüm (konuşma), âdet ve tarih itibariyle EVLAD-I TÜRKTÜR. Ve onaltı milyon halk, Kırgız, Tatar, Türkmen, Azerbaycan, Kırımlı, Þirvanlı, Kazanlı vesair namlar ile maruf (tanınmış) ise de, cümlesinin aslı Deşt-i Kıpçaklıdır (Kıpçak Bozkırındandır)”.

Gaspıralı İsmail Bey, Devlet Duması’ndaki Maarif Komisyonu’nun Müslüman okullarındaki eğitim dilini “Tatar dili” olarak belirten bir kararını net bir biçimde eleştiriyordu:

            “Demek oluyor ki millî lisânımız ‘Tatarca’ ve tahsil-i ibtidaiyemiz de bu Tatarca ile edilmek lâzım gelecek. Vay politika, politika, mekteblere girmez isen ne güzel olurdu. Tatar kavmi mevcut değil, Tatar dili malûm değil. Lisânımıza her ne isim verilirse verilsin, hakikat-i hâlde TÜRK DİLİNDEN başka bir şey olmayacaktır.... Rus ve Osmanlı tarihleri Rusya Müslümanlarına garaibden olarak ‘Tatar’ ismi vermişler, fakat bizi Tatar edemezler. Hattâ kendimiz bile Tatarız diye ikrar etsek yine hakikati çürütmek mümkün olmaz” (7).

Bu gerçekleri hiç şüphesiz Rus makamları da çok iyi bilmekteydi. Nitekim, Başbakan Stolıpin tarafından Yüksek Din Þûrası Başkanı Lukyanov’a gönderilen 1910 tarihli bir genelgede, şu uyarıda bulunuluyordu:

            “Hristiyan milletinin Müslüman Dünyası ile olan çatışması dini olmayıp siyasi, kültürel ve devlet niteliğinde bir savaştır. Panislâmizmin son zamanlarda sağladığı başarı bu yüzdendir. Bu başarı bizim Rusya’da büyük önemi haizdir. Bir takım milletleri kapsayan Rusya müslümanlığının, önemsiz bazı istisnalarla, çeşitli lehçelerle olsa da, genellikle bir dilde konuşan TÜRK IRKINA mensup olduğu hususu göz önünden uzak tutulmamalıdır” (Cool.

Görüldüğü üzere, resmi istatistiklerinde ve ilişkilerinde “Türk” tâbirini kullanmaktan ısrarla kaçınan Rus yöneticileri, gerçeği bu denli açık ve net ifade edebiliyorlardı. Bir kere daha anlaşılmıştı ki, “Türk hüviyeti”ni reddedip “boy hüviyeti”ni kabullenenler, Rus hükûmetinin “böl-yönet” taktiğine bilerek ya da bilmeyerek alet olmaktaydılar.

Gaspıralı İsmail Bey, cahilinden mürtecisine, sosyalistinden Rus hükûmetine uzanan garip bir işbirliğine rağmen, Rusya Türklerine Türklük şuuru vermekte ne kadar başarılı oldu? Bu soruya net bir cevap vermek mümkün değilse de, bildiğimiz, Gaspıralı İsmail Beyin son nefesini verdiği ana kadar Türklüğün propagandasını yapmaktan bir an bile geri durmadığıdır. İşte birkaç örnek daha:

            “Milletimiz büyük millettir. Zaman ve mekân ve mesafe tesirleri ile fırka fırka ayrılıp birbirini bilmez ve anlamaz dereceye geldiği ve ‘Türk’ yüksek ismini unutup kimi Tatar, kimi Karapapak, kimi Kazak, kimi Tarançı namları ile dağılıp ufaldıkları malûmdur (9).

            “Milletin ne fikirde olduğu ve olacağı ileride görülür. Bana gelince, nazar ve itikad-ı siyasiyemin nigzi (temeli) TÜRK OĞLU TÜRK OLDUĞUMDUR. İbtida, Türk olmayınca ne aristokrat olurum, ne avamiyun olurum, ne iştirakiyyundan. ‘Eğer bana halin berbattır, Türklük, yani kavmiyet, milliyet fikrini taşla da (bırak da) saadete nail ol’ deseler, bu yüzden gelecek saadete, bedbahtlığı tercih ederim. Ben, ben olmamak ne aklıma gelişir, ne vicdanıma yatar. Yüz Türkten zannederim doksandokuzu bu fikirdedir. MİLLİYET HER ÞEYDEN MUKADDEM VE HER ÞEYDEN MUKADDES TUTULUYOR. Bunu belki eskiliktir ‘perejitok’ zanneden gençlerimiz bulunur. Hayır, itikadım eskilik değildir” (10).

[metehanoğlu]

İmam-ı Şafii'nin sözüdür;Cahille ne zaman tartışsam yenilmişimdir

[batugeray]

İmam-ı Şafii'nin sözüdür;Cahille ne zaman tartışsam yenilmişimdir

Yenilmeyede mahkumsun; çünki zırnık kadar yüreğin yok.
Metehanoğlu  Rumuzuyla yazan ne olduğu belirsiz insan,
Burada Türük – Türük deyip ahkam kesiyorsunda, bakalım sen Türükmüsün? Kendini tanıtacak kadar yüreğin varmı? 

Anefiysi, Şafiysi, Malikiymen Anbeli,
Arzğa köp pitne şaşıp, böldi alay Mümini,
Mence aslı Qurandır, Muammedniñ mezebi.
Protestant, Ortodoks; qaysı sizniñ colıñız?
Tañrı bir dep aytıñız; bir Quranğa qaytıñız.
Bizlerniñ Tañrısı bir, bizmen birge cüriñiz.
 
cazğan: Cihangir BORAN
Tarii:  26. 12. 2009
ANKARA – Polatlı – Saqarya (Tırnaqsız) köyü.

[batugeray]

BİZ ARAB DEĞİLİZ, AMMA TATAR DA DEĞİLİZ EFENDİM. ÇÜNKİ ‘TATAR MİLLETİ’ BİZLERDEN BAMBAÞKA BİR MİLLETDİR.

Siz Tatar olmayabilirsiniz, herkez Tatar olacak diye bir kaide yok; ancak siz Tatar değilsiniz diye, koskoca Tatar Milleti soyunu inkar edecek değil.

Ben şahsen öyle her bilim adamının yazdığı kitaba ve makaleye sazan balığı gibi atlayıp, inanmam. Önce sorgularım ve mantığımı çalıştırırım; çünkü çoğu asimilasyon amaçlı yazılıyor. Asimilasyonda bir soykırım çeşididir. Günümüzde artık fiili soykırımlar pek yok; ancak asimilasyon adı altında soykırım, bütün hızıyla devam ediyor maalesef.

Hadi ben Cailim diyelim, bütün Tatar aydınlarıdamı Cail?


Kırımlı Tatar Şair ve Bilgini Bekir Sıdkı Çobanzade




Bekir Sıtkı Çobanzade Kimdir ?

15 Mayıs 1893'te Karasupazar'ın Argın köyünde doğan Çobanzade tüm Tatar dünyasının en büyük dil bilginlerinden biri olarak kabul ediliyor

İlk ve orta tahsilini Karasupazar`da yaptıktan sonra 1909`da liseyi okumak için İstanbul`a gelir. Burada Arapça ve Fransızca`yı öğrenen Çobanzade, 1915`te Odesa`ya giderek Slav dillerini öğrenir. 1916`da Budapeşte Üniversitesi`ne giden alim, burada Codeks Cumanicus`u inceler ve 1920`de bu üniversitede doktor ünvanını alır. Almanca, Fransızca, Arapça, Macarca, Çekce ve Lehçe`yi çok iyi bilen Çobanzade, Tatar şivelerinin hemen hepsiyle ilgili eserler vermiştir. "Rusya Tatarlarının Kültür Hayatının Gelişmesi Üzerinde Bir Deneme" (1915), Türk Edebiyatında Yeni Akımlar" (1916), "Kırım Tatarcası`nın Grameri Hakkında İlmi Bir Deneme" (1924), "Kumukların Dili ve Sözlü Edebiyatı Üzerine Etüdler" (1926), "Nevai`nin Dili Üzerine" (1926), " Tatar Diyalektolojisi" (1927), "V. Tomsen" (1927), "Azerbeycan Türk Edebiyatı`nın Yeni Dönemi" (1930), "Azerbeycan Türk Dilinin İlmi Grameri" (1930), "Yabancı Dil Öğretiminin Temel Metodu Meseleleri" (1932), "Özbek Dilinin Öğretiminin Temel Metodu" (1932), "Karaçay Balkar Dili Üzerine Notlar" (1932), "İbni Mühenna`nın Türk Grameri" (1933), "Kitab-ı Dedem Korkut`un Edebi Lengüstik Tahlili" (1935) gibi eserleri bu gün hala ilmi değerini muhafaza etmektedir.
Büyük bir Türkolog olan Bekir Sıtkı Çobanzade, alimliği kadar şairliği ile de ün kazanmıştır. Onun "Yaz Akşamı Üy Altında", "Tuvdım Bir Üyde", "Oy Suvuk Şu Gurbet", "Ah Tabılsam", "Suv Anası", "Tunay Taşa", "Anam", "Bulutlar" gibi şiirlerinin de bulunduğu "Boran" isimli şiir kitabı 1927 yılında basılmıştır.


"CANI CIL COK BİZLERGE, BİZLER TATAR”
 
Yazımızın başlığını sanırım çoğunuz Türkiye Türkçesine aktarmadan da anladınız. "Yeni yıl yok bizlere, bizler Tatarız” demek. 15 Mayıs 1893'te Kırım'ın Karasubazar şehrinin Argın köyünde dünyâya gelen, Avrupa üniversitelerinde okuyan, daha sonra Azerbaycan'da yaşamak zorunda kalan ve milliyetçi Tatar aydınlarının pek çoğuna uygulanan, ırkçılıkla, casuslukla, akla gelebilecek bir sürü ithamla ve devlet düşmanlığı yaftasıyla 13 Ekim 1937'de Azerbaycan'da kurşuna dizilen Bekir Sıdkı Çobanzâde, 1919 yılının 1 Ocak'ında Budapeşte'de bulunduğu sırada, herkesin bayram coşkusu içinde yeni yıl kutlamaları yaptıkları bir sırada, kendisinin ve milletinin başına gelen felâketleri, karanlık yarınları ve ümitsizliği tâ iliklerine kadar hissederek, şu şiiri yazmıştı:

"Bin Dokuz Yüz On Dokuz" 

'Hava suvuq, kök bulut, cavun cava..
Penciremni acı cel kaga, cuva

Cañı cılnı bekliymen yañgız qalıb,
Otken cıldan her işke hesab alıb..

Otken cıl da cetmedi oñganlıqğa,
O da ketti batırıp peşmanlıqğa..

Men bu cılnın işlerin aytalmayman,
Oylarıma lâyık söz tabalmayman..

Canı cılnıñ cok menim söz kıskası,
Bizim dünya muñlarnın qart dünyası.

Bizniñ caşav qaygusu, tasasıman,
Cün hırkası, koturlu asasıman,

Bir uzun cıl, son künü suvuq mezar..
Cañı cıl cok bizlerge, bizler Tatar..."

Şiirin Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli:

"Hava soğuk, gök bulut, yağmur yağıyor..
Penceremi keskin rüzgar itiştiriyor, yıkıyor..

Geçen yılı bekliyorum yalnız kalıp,
Geçen yıldan her iş için hesap alıp..

Geçen yıl da yetmedi bahtiyar olmağa,
O da gitti batırıp pişmanlığa..

Ben bu yılın işlerini söyleyemiyorum,
Düşüncelerime uygun söz bulamıyorum..

Yeni yılım yok benim, sözün kısası,
Bizim dünya, bunaltıların kart dünyası..

Bizim hayat kaygısı, tasası ile,
Yün hırkası, yaralı asası ile,

Bir uzun yıl, son günü soğuk mezar..
Yeni yıl yok bizlere, bizler Tatar.."

Budapeşte, 1 Ocak 1919
     Kırımlı Tatar Şair ve Bilgini Bekir Sıdkı Çobanzade


‘’TATAR TÖGÜLMEN!’’ DEGENLERGE

Süglün cılının dördinci ayında,
Macarlar Eli’nin bir qızgın cayında..
Cetişdi Batu Han qart Dunay boyuna..
Qaberler ciberdi yavurlar soyuna..
‘’Qabersiz keldiler,deme son düşman,
Atınnı egerle ,yayını quşan!’’
Yavurlar,dinleri Tatar’dan ayrı;
Frank’ı,German’ı,o mürted Macar’ı..
Bekletmiy cetişdi,qulüşüb,oynab,
Collarda tusnaqlar,elçiler qaynab..
Haçların taqdılar öpüb moyunga,
Qör,topal erenler hep keldi cıyınga..
‘’barbarlar,bularnın soguşu oyın..
Din,bilgi qolıman qırayıq soyun..’’
Diy edi Yavropa,bu yavur oppa..
Tatar’dan körmegen bir yaqşı sopa..

Tatarlar turdular çınların cırlap,
Yayaların, atların altunman sırlap..
Bir soguş boldu şay..Ah Acem qorse!.
Firdevsi bulardan bir destan örse!
On kere saldırdı cavur şay gürlep
On kere qanıman cerlerni qırlep..
Oy Tatar balları bar edi cenkde..
Bularnın torunu Cengiz’de, Lenk’de..
Tütme tüt boldu ay bayraqlar qolda
Qoraylar toz boldu, sel aqdı colda..
Ay urdu cigitler narasız, sessiz..
Bir künde cılgıdı Yavropa essiz..
Cetmiş bır milletin boynunu egdi
‘’Amenna!’’dediler, Batı Han cendi.
Batı Han qolında kemigi, eti..
Yavropa o vaqıt ‘TATAR’MAN’’diy edi..
O aqşam bir toy yasadı Tatar,
O aqşam kerekmiy cıldızlar,aylar..
Çın Tatar bolardır, qaytarma bilgen,
Tatarşa cırlagan, ölümge qulgen..
Bar Tatar tek bukün caşagan bolsa,
Bukünçün tuvgan da aşagan bolsa..
‘’Biz Tatar tögülmüz!’’ diy bugün dönme..
Elbette tögülsün ay bayquş köle..
Sen bukün, oytalıq,ırgadsın, şoban!
‘’TATAR’MAN’’ desen de tabılmaz inangan..
Senin bu inkarın korkudan kele..
‘’MEN TATAR TÖGÜLMEN’’ Yavropa qule..
Azgana curegin bolsa tek senin.
Annasan cigitlik ne demek ekenin..
‘’TATAR’MAN!’’ der edin kokregin tüyüp,
‘’TATAR’MAN!’’ der edin öz tilin süyüp..
Sen Tatar tuvılsın soguşta bolmay,
Bir Batı şıgıb da kamşısın almay..
Tatarsın toy bolsa, tac, taht tursa,
Bir Cengiz qopub da ayagın ursa..
Soguştan burunda er sozü inkar,
Soguşlar bitkenson alayı Tatar..

Qabışqan betinde bolmasa esqı
Batırlar soyının al kanı,süyegi
Bazı bır sözünde bolmasa izi,
Burungu cigitler duygusu,sesi..
Oşasan bütünliy düşmanga, cavga,
Eş tuşqın kormesem kılışqa, atqa..
SENİNMEN AYTAR EDİM MEN DE : ‘’ COQ TATAR!’’
BATI’MAN; CENGIZ’MEN QOMÜLDÜ BARABAR..

Bekir Sıdkı Çobanzade
Budapeşte,31.12.1919


QART DUNAY

Kün bata, qarañğı...
Qıp-qızıl tav yağı...
Bilkildiy, caltıray,
Qart Dunay, qart Dunay!.
Kök – bulut, cıldız coq...
Üy sıcaq, qalp suvuq...
Coq dostlar, coq canay...
Qart Dunay, qart Dunay!..
Sırımnı bildirme,
Cavlarnı küldirme,
Tatarman – Cengizday!
Qart Dunay, qart Dunay!..
Ay kele uzaqtan,
Qırımdan, Qıpçaqtan,
Bugün şay ne cılay
Qart Dunay, qart Dunay?..
Taşı bol, içi keñ –
Mezarım qayda eken:
Azğana catsam ay,
Qart Dunay, qart Dunay...
Gemiler qozğala,
Burula, col ala,
Qırımğa tek barmay,
Qart Dunay, qart Dunay?..
Qırımğa oğrama,
Al-hatır sorama –
Qurursıñ, çıdamay...
Qart Dunay, qart Dunay...
Saqın sen cılama,
Bizlerni oylama,
Ümüt – deren, qayğı – say...
Qart Dunay, qart Dunay...

Bekir Çoban-zade
Budapeşt,
1919 s. yanvar 12


KEÇMİŞTEKİ SUÇLARIMIZ

Biri açqan kitabını, “Lânet!” diy...
Helagüge, Batı hanğa, Temirge;
Biri yazğan tarihını, “Barbar!” diy...
Bir vaqıtlar boynun bükken emirge...

“Tatar halqı, Tatar hanı! – fısılday
Kâfir, mümin – bütün dünya tilleri, –
Tatar hanı curtumıznı caqtı şay
Mengülikke ateş bolsun er ceri...”

Faqır tatar attan tüşken, şaşırğan,
Betin örte, sesin qısa, kizlene:
“Cengiz, Temir, Batını men bilmiymen,
Men olarnı iç körmedim...” – seslene...

Duşmanları: “Sensiñ! – diyler, qıynaylar,
Mına resmiñ tarihlarda körüne,
Sensiñ, Cengiz arqasından cuvurğan,
Betiñ seri, pantik murnıñ kiçkene!”

“Men tügülmen! – diy faqır, ay zarlana, –
Cengiz, Batı cınsımda iç bolmadı!
Babam, anam bir Şerife, bir Seyit,
Yaqınlarım ya bir molla, ya qadı...”

Taşlañız o faqır halqnı, suçu coq,
Suçu bolsa, caşavında ödiycek, –
Menmen Cengiz, Temir hannıñ torunı,
Menmen onıñ colun daim kütiycek...

Yüklenemen bar suçların olarnıñ:
Bizler caqtıq, Bağdadıñnı, Basrañnı,
Bizler cıqtıq sarayların Romanıñ,
Bizler soydıq aqsüyegiñ, qarañnı!.

Kel, bir sor! Beriyim ep esabın,
Dalmaçyanıñ, Macarlıqnıñ, Qazaqnıñ,
İndiyanıñ, Aq deñizniñ, Azaqnıñ,
Kel bir sor barbarlıqnıñ esbabın!..

Qılıçım coq, atlarım coq, cayavman…
Cüregimde canğan ateş duruldı...
Moynum bahtnıñ qollarında buruldı,
Bugün ölüm collarında bir savman!.

Ey, Avropa, ey, ülema, biliñiz!
Kitaplarıñ yalan aytsa daim şay,
Daim qursañ közyaşından kök saray! –
Silkinirmen, bolurman tez bir Cengiz!..

Kitaplarıñ Diclelerge atarman!
Saraylarıñ yermen yeksan etken soñ,
Balañ-çağañ otqa qurban ketken soñ,
Kene keter, mezarsız şay catarman!

Eziliyim, yükleniyim suçların!
Büyük hannıñ, büyük halqnıñ mirasın,
Yükleniyim babalarım günasın,
Şay cüriyim şu dünyanıñ ucların!...

  Bekir Çoban-zade
      Budapeşt,
      1920 s. fevral 13


 


                        Tatar Oğlu Tatarım

                        Tatar oğlu Tatarım,
                        Tüp-temelden Tatarım.
                        Ata Cıngiz kününde
                        Adam olgan Tatarım.

                        Kırda doğup, atlı osup
                        Kımız ile beslengen.
                        Tatar oğlu Tatarım,
                        Kalkan ile bezengen.

                        Kırlar mana ola kelgen
                        Vatan ezelden.
                        Çin tavında aş aşap,
                        Su içem men ezelden

                        Bir ayağım Asurda,
                        Biri Salgır boyunda.
                        Timur kibi cigitler
                        Bek de koptur soyumda.

                        Bir selamga, bir tütünge
                        Bir kırallık satarım.
                        On eki Hanga taç berip,
                        Cigit olgan Tatarım.

                        Atka minsem tohtamam,
                        Ci(h)an çevirgen Tatarım.
                        Ankarada sultannı
                        Esir tutkan Tatarım.

                                               İsmail Gaspıralı

             

                                         ******

                        SAVLUKMAN KAL TATARLIK

                        Savlukman Kal Tatarlık, men ketem cenkke,
                        Atımnın başı aylandı ahret betke.
                        Senin içun yaşadım, sensiz olsem,
                        Bilmem nasıl kirermen bos cennetke.

                        Avdarılgan al tavlar, tamular taşkan,
                        Bu işlerge biz tuvul, melekler şaşkan.
                        Hırpalangan menlikler, horlangan kızlar,
                        Balasın taşlap anaylar çollerge kaçkan.

                        Artıma baksam ak omür, aldımda olüm,
                        Kop uzamaz belliymen karangı yolum.
                        Karsambadan hafv etmey, kolgeden urkmey,
                        Son nefeste Tatar dep uzanır kolum.

                                               Noman Çelebi Cihan, Akmescit 1914/1915