Milletimizniñ adı: Qırımtatarmı, Tatarmı, Qırımmı?

[timur]

Menimce Türkiye'de Türk-Tatar meselesi degil de, biz Tatarmızmı yoqsam Qırımtatarmızmı meselesi bardır.
Şu Qırımtatar edebiyatı Bulğar elifbesinde olmasa edi er şey farqlı olur edi...

[Alessandro]

Şu Qırımtatar edebiyatı Bulğar elifbesinde olmasa edi er şey farqlı olur edi...

Añlamadım... Bulğar elifbesi dep ne aytacaq ediñ? Qırımda qullanılğan Rus elifbesimi? Türkiyedekiler oña "Bulğar" dep baqalarmı, şu?

[AlperenKIRIM]

Menimce Türkiye'de Türk-Tatar meselesi degil de, biz Tatarmızmı yoqsam Qırımtatarmızmı meselesi bardır.

+1

[timur]

Añlamadım... Bulğar elifbesi dep ne aytacaq ediñ? Qırımda qullanılğan Rus elifbesimi? Türkiyedekiler oña "Bulğar" dep baqalarmı, şu?

Kiril ve Metodiy, Bulğar elifbesiniñ qurucılarıdır.

[Alessandro]

Menimce Türkiye'de Türk-Tatar meselesi degil de, biz Tatarmızmı yoqsam Qırımtatarmızmı meselesi bardır.

Hm... Bazıları Qırımtatar olğanını red etmeylermi? Neçün? Ecdadıñ Qırımdan kelgen olsa - Qırımtatarsıñ, Qırımdan tıştaki yerlerden ise - Qırımtatar degilsiñ. Er şey sade. Soñ, mesele nededir, aceba?

[timur]

"Men Qırımtatarman" degenler Qırımtatardır. Qırımda yaşap da men Qırımtatar degilim degenler de bar. Erkes özünin kimligini özü saylay. Faktlar böyle işte.

Menim fikrimni sorasanız, mence Qırımtatarlıq, genetika degildir.

[AlperenKIRIM]

"Men Qırımtatarman" degenler Qırımtatardır. Qırımda yaşap da men Qırımtatar degilim degenler de bar. Erkes özünin kimligini özü saylay. Faktlar böyle işte.

Menim fikrimni sorasanız, mence Qırımtatarlıq, genetika degildir.

Dobrucada Qırımtatar yoq demek?

[RiverRat]

Qırımda yaşap da men Qırımtatar degilim degenler de bar.

Allağa bıñ şukur, Qırımda yaşağan vatandaşlarımıznıñ arasında öz kimligini unutqan soyu pek az. 
Barlar bekim, ama bu maalgece özüm iç rastketirgenim yoq.

Menim fikrimni sorasanız, mence Qırımtatarlıq, genetika degildir.

Ebet de. Ne zamandan berli aytılğan öyle bir şaqa bar ki ‘Qırımtatarlıq degeni bir halqqa mensüplik degil de, bir siyasiy fırqağa mensüplikdir’. 

[Alessandro]

Erkes özünin kimligini özü saylay. Faktlar böyle işte.

E... Bundan iç şübe yoq... Amma sualim biraz başqa edi. Seniñ aytqanıña köre Türkiyede öyle adamlar bar ki, ata-dedeleriniñ Qırımdan köçip kelgenine baqmadan özlerine Qırımtatar degil de, sadece Tatar deyler. Ebet, öz kimligini saylamaq olarnıñ tabiiy aqqıdır. Sualim şunda ki, mezkür adamlar özlerine "Qırımtatarım" aytmağanını nasıl añlatalar.

Qırımda yaşap da men Qırımtatar degilim degenler de bar.

Allağa bıñ şukur, Qırımda yaşağan vatandaşlarımıznıñ arasında öz kimligini unutqan soyu pek az.

Añlağanıma köre Timur Tatar adını red etken, Qırımlar, Qırım halqı, Qırım tili degen "Qırımcı"lar aqqıda dedi. Bizim Qırım teşkilâtı, Qırım gazetası... Olarnıñ sayısı az degil, tesiri de kiçik degil.

[RiverRat]

‘Tatar barmı’ dep kim soray? Mına men barman!
Atın-sanın bek tanıgan yaş tatarman.
Öz teregin begenmegen soysızlarğa
Gür davuşman ‘Kerekmeysiz!’ dep aytarman. (с) Memet Nıyazı

[AlperenKIRIM]

Ecdadıñ Qırımdan kelgen olsa - Qırımtatarsıñ.

+1

[qaygushqa]

Men qirim tatarman dep aytgandan son aylanip karayman, kim bolup kaydan kelgenmen dep sorgandan son ozume; "Men qirim tatarman diymen" Velakin Turkiye Cumhuriyeti Vatadandasi'yim dep aytamayman, kop zoruma kete. Men Turkum dep aytgandan da ec kocunmayman.
Ne bolur ki bir ademolu em turkum em tatarman emde qirim tatarman dep aytsa, kimin zoruna kete ki?
QAYGUSHQA   USA

[timur]

Añlağanıma köre Timur Tatar adını red etken, Qırımlar, Qırım halqı, Qırım tili degen "Qırımcı"lar aqqıda dedi. Bizim Qırım teşkilâtı, Qırım gazetası... Olarnıñ sayısı az degil, tesiri de kiçik degil.

Men umum laf ettim. Misal özüne tek "men Müslümanman" degenler bar.

Er şeyni matematikağa uydurmaq mümkün 
Qırımtatarlar - Tatarlar = Qırımlar   
Qırımlar + Tatarlar = Qırımtatarlar 

Şaqa bir tarafqa, diaspora içün laf etmek kerekse, kimlik meselesinde Türk ve İngiliz tillerinde ilmiy tetkikler bar. (Erkes Rus tilinde yazmağa mecbur degil! Bilmek istegenler til öğrenecekler!) Qırımda yaşağanlar ve misal Türkiyede oqup qaytqanlar arasında bularnı oqup çıqqan pek az adam bar. Diasporada kimlik meselesi añlaşılmağan bir mesele değil, sadece merak etmek kerek. Merak etmegen adamlardan diasporada da bir talay tolusu bar. Bu adamlar oqumağa sevmegenleri içün meseleni bilmeyler ve başqalarına da yañlış şeyler aytalar. 

[qaygushqa]

QIRIMTATAR bir ki$i, TAT, NOGAY veyahut KAZAN TATAR bir ki$iden taa mI bir aruv kI$idir? Anavlardan bIrisi Sizlernin sicganinda mo$ak bardIr mI? dep sorsa ne aytarmIz?
QIRIM Mecliysi Baskani sayin Abdulcemil QIRIMOGLU'nun QIrIm'dakilermizden aytganI sIra QIRIM TURKLERi degenne sahit bolganniz cokmu?
Amerikadan kop selamlar,
QAYGUSHQA

[batugeray]

TATAR BARMI, DEP SORAGANLARGA
Tatar bar mı, dep kim soray? Men barman!
Atın, şanın bek tanığan can Tatarman.
Türkten başqa tuvğanım yoq dünyada
Türknin özü, öz qardaşı çunğarman.
Millet atım Türk bolsa da... tarixte
Şanlı atım Tatar... şay dep yazarman.
Öz teregin begenmegen soysızlarğa
Gür davuşman kerekmeysiz dep aytarman
Kelgen, keçken xanlıqlarnı, barlıqlarnı,
Yoqtır değen qansızlarğa cav bolarman.
Sav bol, aru v millet, bugün yuqlasan da,
Köz yaşıman betin siypap men yazarman,
Talq bolsan da xalq qatında suretin bar.
Kün körersin sen de xalqtay itibar,
Men körmesem savlığımda bunday künler
Mezarımda Tatar qayday, dep sorarman!
Tatar qayday, dep sorarman mezarımda,
Alalmasamyaxşı cevap ax... cılarman.

Mammet Niyaziy


‘’TATAR TÖGÜLMEN!’’ DEGENLERGE

Süglün cılının dördinci ayında,
Macarlar Eli’nin bir qızgın cayında..
Cetişdi Batu Han qart Dunay boyuna..
Qaberler ciberdi yavurlar soyuna..
‘’Qabersiz keldiler,deme son düşman,
Atınnı egerle ,yayını quşan!’’
Yavurlar,dinleri Tatar’dan ayrı;
Frank’ı,German’ı,o mürted Macar’ı..
Bekletmiy cetişdi,qulüşüb,oynab,
Collarda tusnaqlar,elçiler qaynab..
Haçların taqdılar öpüb moyunga,
Qör,topal erenler hep keldi cıyınga..
‘’barbarlar,bularnın soguşu oyın..
Din,bilgi qolıman qırayıq soyun..’’
Diy edi Yavropa,bu yavur oppa..
Tatar’dan körmegen bir yaqşı sopa..

Tatarlar turdular çınların cırlap,
Yayaların, atların altunman sırlap..
Bir soguş boldu şay..Ah Acem qorse!.
Firdevsi bulardan bir destan örse!
On kere saldırdı cavur şay gürlep
On kere qanıman cerlerni qırlep..
Oy Tatar balları bar edi cenkde..
Bularnın torunu Cengiz’de, Lenk’de..
Tütme tüt boldu ay bayraqlar qolda
Qoraylar toz boldu, sel aqdı colda..
Ay urdu cigitler narasız, sessiz..
Bir künde cılgıdı Yavropa essiz..
Cetmiş bır milletin boynunu egdi
‘’Amenna!’’dediler, Batı Han cendi.
Batı Han qolında kemigi, eti..
Yavropa o vaqıt ‘TATAR’MAN’’diy edi..
O aqşam bir toy yasadı Tatar,
O aqşam kerekmiy cıldızlar,aylar..
Çın Tatar bolardır, qaytarma bilgen,
Tatarşa cırlagan, ölümge qulgen..
Bar Tatar tek bukün caşagan bolsa,
Bukünçün tuvgan da aşagan bolsa..
‘’Biz Tatar tögülmüz!’’ diy bugün dönme..
Elbette tögülsün ay bayquş köle..
Sen bukün, oytalıq,ırgadsın, şoban!
‘’TATAR’MAN’’ desen de tabılmaz inangan..
Senin bu inkarın korkudan kele..
‘’MEN TATAR TÖGÜLMEN’’ Yavropa qule..
Azgana curegin bolsa tek senin.
Annasan cigitlik ne demek ekenin..
‘’TATAR’MAN!’’ der edin kokregin tüyüp,
‘’TATAR’MAN!’’ der edin öz tilin süyüp..
Sen Tatar tuvılsın soguşta bolmay,
Bir Batı şıgıb da kamşısın almay..
Tatarsın toy bolsa, tac, taht tursa,
Bir Cengiz qopub da ayagın ursa..
Soguştan burunda er sozü inkar,
Soguşlar bitkenson alayı Tatar..

Qabışqan betinde bolmasa esqı
Batırlar soyının al kanı,süyegi
Bazı bır sözünde bolmasa izi,
Burungu cigitler duygusu,sesi..
Oşasan bütünliy düşmanga, cavga,
Eş tuşqın kormesem kılışqa, atqa..
SENİNMEN AYTAR EDİM MEN DE : ‘’ COQ TATAR!’’
BATI’MAN; CENGIZ’MEN QOMÜLDÜ BARABAR..

Bekir Sıdkı Çobanzade
Budapeşte,31.12.1919

QART DUNAY

Kün bata, qarañğı...
Qıp-qızıl tav yağı...
Bilkildiy, caltıray,
Qart Dunay, qart Dunay!.
Kök – bulut, cıldız coq...
Üy sıcaq, qalp suvuq...
Coq dostlar, coq canay...
Qart Dunay, qart Dunay!..
Sırımnı bildirme,
Cavlarnı küldirme,
Tatarman – Cengizday!
Qart Dunay, qart Dunay!..
Ay kele uzaqtan,
Qırımdan, Qıpçaqtan,
Bugün şay ne cılay
Qart Dunay, qart Dunay?..
Taşı bol, içi keñ –
Mezarım qayda eken:
Azğana catsam ay,
Qart Dunay, qart Dunay...
Gemiler qozğala,
Burula, col ala,
Qırımğa tek barmay,
Qart Dunay, qart Dunay?..
Qırımğa oğrama,
Al-hatır sorama –
Qurursıñ, çıdamay...
Qart Dunay, qart Dunay...
Saqın sen cılama,
Bizlerni oylama,
Ümüt – deren, qayğı – say...
Qart Dunay, qart Dunay...

Bekir Çoban-zade
Budapeşt,
1919 s. yanvar 12

Bu ve diğer şiirleri, aşağıdaki linktedir.

http://medeniye.org/node/541


Esen bolunuz

Sawlukman kalınız.